قاچاق دارو یکی از انواع قاچاقی می باشد که در کشور ما رواج دارد و بسیار خطرناک می باشد. قانونگذار صراحتا در تبصره 4 ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز جرم انگاری کرده است. این تبصره بیان می کند: خرید، فروش، حمل یا نگهداری کالاهایی که موضوع قاچاق قرار می گیرند به صورت تجاری مانند فرآورده های نفتی و دارویی خارج از ضوابط تعیینی دولت تخلف محسوب و مرتکب علاوه بر ضبط کالای مزبور حسب مورد به حداقل جریمه نقدی مقرر در این ماده محکوم میشود.
قانونگذار برای این جرم مجازات مختلفی قرار داده که نشان می دهد بسیار به این موضوع حساس است. و قصد دارد با جرم انگاری و تعیین مجازات شدید با این نوع قاچاق به مبارزه بپردازد.
قاچاق دارو چیست؟
می توان گفت هرگونه خرید و فروش اقلام دارویی در خارج از مجوزهای دولت و نهادهای مربوطه غیر قانونی است و مشمول مجازات می شود. قانونگذار حسب بند خ ماده 36 قانون مجازات اسلامی قاچاق کالا و ارز را جرم انگاری کرده است. که علی القاعده قاچاق دارو در این مجموعه جای می گیرد.
دولت در زمینه قاچاق کالا دو دیدگاه دارد. یا واردات آن را مشمول قاچاق می داند یا صادرات آن را قاچاق می داند. اما دارو از این قاعده مستثنی است. یعنی هم واردات و هم صادرات غیر قانونی آن مشمول عنوان مجرمانه قاچاق دارو می باشد. این موضوع نشان دهنده این است که قانونگذار به شدت بر روی این موضوع حساس می باشد و با مجرمین آن به شدت برخورد می کند.
قاچاق دارو توسط اشخاص حقیقی حقوقی
باید گفت این جرم تنها مربوط به اشخاص حقیقی نیست و اشخاص حقوقی هم مرتکب آن می شوند. بهتر است ابتدا این دو عنوان را شرح دهیم تا درک بهتری داشته باشید. منظور از اشخاص حقیقی همان افراد جامعه هستند. یعنی تک تک افراد جامعه را دربرمی گیرد. پس علی الظاهر تمامی افراد جامعه مستعد این هستند که مرتکب جرم قاچاق دارو شوند. اشخاص حقوقی یعنی شرکت ها و موسسات، اعم از دولتی و خصوصی می باشد.
تفاوت این دو عنوان در مسئولیت آن ها می باشد. یعنی در اشخاص حقیقی خود افراد مسئول اند؛ ولی در اشخاص حقوقی خود شرکت مسئول است البته اگر مدیر یا مدیر عامل یا هر فردی از این شرکت یا موسسه دخیل باشد مانع از مسئولیت آن نمی شود. صدر ماده 20 قانون مجازات اسلامی بیان می کند:
در صورتی که شخص حقوقی براساس ماده (143) این قانون مسئول شناخته شود، با توجه به شدت جرم ارتکابی و نتایج زیانبار آن به یک تا دو مورد از موارد زیر محکوم میشود، این امر مانع از مجازات شخص حقیقی نیست:
الف- انحلال شخص حقوقی
ب- مصادره کل اموال
پ- ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی به طور دائم یا حداکثر برای مدت پنج سال
ت- ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه به طور دائم یا حداکثر برای مدت پنج سال
ث- ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری حداکثر برای مدت پنج سال
ج- جزای نقدی
چ- انتشار حکم محکومیت به وسیله رسانه ها
تبصره- مجازات موضوع این ماده، در مورد اشخاص حقوقی دولتی و یا عمومی غیر دولتی در مواردی که اعمال حاکمیت میکنند، اعمال نمیشود.
آیا قاچاق دارو به صورت سازمان یافته ممکن است؟
ابتدا باید گفت جرم سازمان یافته یعنی چه؟ قانونگذار در ماده 130 قانون مجازات اسلامی جرم سازمان یافته را تعریف می کند. تبصره 1 این ماده بیان می کند: گروه مجرمانه عبارت است از گروه نسبتا منسجم متشکل از سه نفر یا بیشتر که برای ارتکاب جرم تشکیل میشود یا پس از تشکیل، هدف آن برای ارتکاب جرم منحرف میگردد. حال اگر بخواهیم قاچاق دارو را در این ضابطه قرار دهیم باید گفت: این گروه یا از ابتدا به قصد قاچاق ایجاد شده و یا به قصد دیگری مثل خرید و فروش تجهیزات پزشکی به وجود آمده و بعدا تغییر ماهیت می دهد. و از هدف اصلی خود منحرف می شود و به سمت قاچاق روی می آورد.
مجازات این افراد علاوه بر آنچه در قانون برای قاچاق تعیین شده است. گروه سازمان یافته و شخصیت حقوقی آن منحل می شود. بنابراین می توان گفت در این گروه ها مجازات تشدید می شود.
مجازات قاچاق دارو
همان طور که اشاره شد جرم قاچاق دارو ممکن است به صورت عادی و یا سازمان یافته باشد که مجازات آن به شرح ذیل می باشد:
الف) ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بیان می کند:
1. کالای مجاز: جریمه نقدی یک تا دو برابر ارزش کالا
2. کالای مجاز مشروط: جریمه نقدی معادل یک تا سه برابر ارزش کالا
3. کالای یارانه ای: جریمه نقدی معادل دو تا چهار برابر ارزش کالا
ب) ماده 18 مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بیان می کند:
نگهداری، عرضه یا فروش کالا و ارز قاچاق موضوع ماده (18) این قانون حسب مورد توسط واحدهای صنفی یا صرافی ها تخلف محسوب و مرتکب علاوه بر ضبط کالا و ارز به ترتیب زیر جریمه میشود:
- مرتبه اول: جریمه نقدی معادل دو برابر ارزش کالا یا بهای ریالی ارز قاچاق
- مرتبه دوم: جریمه نقدی معادل چهار برابر ارزش کالا یا بهای ریالی ارز قاچاق
- مرتبه سوم: جریمه نقدی معادل شش برابر ارزش کالا یا بهای ریالی ارز قاچاق و نصب پارچه یا تابلو بر سردر محل کسب به عنوان متخلف صنفی و تعطیل محل کسب به مدت شش ماه
ج) ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بیان می کند:
هر کس مرتکب قاچاق کالای ممنوع گردد یا کالای ممنوع قاچاق را نگهداری یا حمل نماید یا بفروشد، علاوه بر ضبط کالا به شرح زیر و مواد (23) و (24) مجازات میشود:
- در صورتی که ارزش کالا تا ده میلیون (10/000/000) ریال باشد، به جزای نقدی معادل دو تا سه برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق
- در صورتی که ارزش کالا از ده میلیون (10/000/000) تا یکصد میلیون (10/000/0000) ریال باشد به جزای نقدی معادل سه تا پنج برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق
- در صورتی که ارزش کالا از یکصد میلیون (10/000/0000) تا یک میلیارد (1/000/000/000) ریال باشد به بیش از شش ماه تا دو سال حبس و به جزای نقدی معادل پنج تا هفت برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق
- در صورتی که ارزش کالا بیش از یک میلیارد (1/000/000/000) ریال باشد به دو سال تا پنج سال حبس و به جزای نقدی معادل هفت تا ده برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق
د) ماده 23 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بیان می کند:
در مواردی که کالای قاچاق مکشوفه مشمول شرایط بندهای (پ) و (ت) ماده (22) گردد وسیله نقلیه مورد استفاده در قاچاق کالای مزبور، در صورت وجود هر یک از شرایط زیر، ضبط میشود:
الف) وسیله نقلیه مورد استفاده، متعلق به شخص مرتکب قاچاق باشد.
ب) با استناد به دلایل یا قرائن از جمله سابقه مرتکب و یا مالک وسیله نقلیه در امر قاچاق، ثابت شود. که مالک وسیله نقلیه عامداً، آن را جهت استفاده برای حمل کالای قاچاق در اختیار مرتکب قرار داده است.
ه) ماده 23 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بیان می کند:
محل نگهداری کالای قاچاق ممنوع در صورتی که متعلق به مرتکب بوده و یا توسط مالک عامداً جهت نگهداری کالای قاچاق در اختیار دیگری قرار گرفته باشد و ارزش کالا بیش از یک میلیارد (1/000/000/000) ریال باشد، مصادره میگردد. مشروط به اینکه ارزش ملک از پنج برابر ارزش کالای قاچاق نگهداری شده بیشتر نباشد. که در این صورت ملک به مقدار نسبت پنج برابر قیمت کالای قاچاق نگهداری شده به قیمت اصل ملک، مورد مصادره قرار میگیرد و چنانچه ارزش کالا کمتر از مبلغ مذکور باشد و حداقل دو بار به این منظور استفاده شود و محکومیت قطعی یابد در مرتبه سوم ارتکاب، به کیفیت مذکور مصادره میگردد. در صورتی که مرتکب بدون اطلاع ملاک از آن محل استفاده کند، از سه تا پنج برابر ارزش کالای قاچاق نگهداری شده به جزای نقدی وی افزوده میشود. بنابراین شامل قاچاق دارو می شود.
چه اقلامی شامل قاچاق دارو می شود؟
بر اساس نص صریح ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 27 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز: مواد و فرآوردههای دارویی اعم از داروها و فرآوردههای تقویتی، تحریککننده، ویتامینها و مکملهای غذایی و دارویی و فرآوردههای زیستی نظیر سرم و واکسن و فرآورده آزمایشگاهی و مواد غذایی اطفال همانند شیرخشک و غیره و هر نوع دارو و مواد اولیه دارویی و بستهبندی دارویی و هر نوع مواد و ملزومات مصرفی و تجهیزات پزشکـی و دندانپزشکی و یا مواد اولـیه آنها مشمول بند (الف) ماده (۲۷) قانون بوده و در صورت کشف، مشمول مجازات قاچاق کالاهای ممنوع موضوع ماده (۲۲) قانون خواهندبود.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
ماده 27 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
ماده 66 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
خرید و فروش داروی تقلبی و مجازات آن
بررسی ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1394/07/21
دادگاه صالح در این نوع پرونده
حسب ماده 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز: رسیدگی به جرائم قاچاق کالا و ارز سازمان یافته و حرفه ای، قاچاق کالاهای ممنوع و قاچاق کالا و ارز مستلزم حبس و یا انفصال از خدمات دولتی در صلاحیت دادسرا و دادگاه انقلاب است. سایر پرونده های قاچاق کالا و ارز، تخلف محسوب و رسیدگی به آن در صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی است. چنانچه پرونده ای، متهمان متعدد داشته و رسیدگی به اتهام یکی از آنان در صلاحیت مرجع قضائی باشد، به اتهامات سایر اشخاص نیز در این مراجع رسیدگی میشود.
حسب مورد ممکن است در دادگاه انقلاب و یا سازمان تعزیرات به آن رسیدگی کنند.
پیامدهای قاچاق دارو
قاچاق دارو دارای پیامدهای متعدد و متفاوتی است که گاها این پیامدها از دیگر موارد قاچاق خطرناک تر می باشد. علت آن است که در جرایم اقتصادی دیگر و دیگر اقلام قاچاق تنها دلیل مهم بودن این است. که قاچاق به سیستم اقتصادی ضربه می زند. یعنی در قاچاق کالاهای عادی تنها نظام اقتصادی و ارزی کشور به خطر می افتد. در صورتی که در قاچاق دارو علاوه بر آسیب به سیستم اقتصادی و ارزی کشور سلامت و جان افراد هم خطر می افتد.
داروهای قاچاق به این علت که تاریخ مصرفشان گذشته و یا تقلبی هستند دو ضرر را با خود به دنبال دارند. یا ممکن است باعث تشدید بیماری فرد و بیماری جدید شود و یا جان فرد بیمار را بگیرد. که هر دو آن ها ضرری جبران ناپذیر است.
مجموعه حق وران دارای مزیت هایی چون 20 سال تجربه عملی در دادگاه، تخصص در موضوع مربوطه، دارای دکترای تخصصی حقوق، تسلط به قوانین جدید و حفظ حریم خصوصی ارباب رجوع است. با این ویژگی ها می توانید به وکیل ملکی تهران مراجعه کنید.
قاچاق داروهای تقلبی
اگر بخواهیم به تعریف داروی تقلبی از منظر حقوقی بپردازیم باید گفت تقلب در حقوق مالکیت فکری یعنی شخصی به صورت عمدی از برند و علامت تجاری شخصی دیگر استفاده کند. اما در مورد داروهای تقلبی این موضوع گسترده تر می شود. قاچاق دارو تقلبی ممکن است دارویی باشد که تاریخ مصرف آن گذشته باشد. یا مواد آن نادرست باشد. حتی ممکن است از برند و علامت تجاری تقلبی استفاده شود. حتی ممکن است سازنده آن بنا به دلایل مختلف از مواد خطرناک استفاده کند.
قاچاق داروی تقلبی بسیار خطرناک تر از حالت عادی است. زیرا قاچاق داروهای سالم و بدون نقص تنها به لحاظ قانونی مشکل دارد و به سلامت افراد خدشه ای وارد نمی کند. اما داروهای تقلبی با سلامت افراد در ارتباط است و باعث این می شود که جان افراد به خط افتد.
سخن پایانی
همان طور که عرض شد قانونگذار قاچاق دارو را جرم انگاری کرده است و به شدت با آن مقابله می کند. قاچاق دارو ضرر و زیان اقتصادی و جانی را به دنبال خود دارد. تقلبی بودن به معنای سرقت علامت تجاری شرکت داروسازی نیست. بلکه داروی تقلبی ممکن است سمی باشد. یا ماده نادرست در آن وجود داشته باشد. یا تاریخ استفاده آن گذشته باشد. بنابراین قاچاق دارو بسیار امر خطرناکی است.
دولت می تواند با به کارگیری سیستم منسجم و نظارت دقیق به کنترل این بازار کمک کند. به عنوان مثال در مرزها نظارت را بیشتر کند. یکی از علت هایی که قاچاق دارو وجود دارد این است که داروهای خاص بسیار کم یاب و گران است. به همین دلیل بسیاری از افراد به این کار می پردازند. همچنین مسئولین مربوطه معتقداند در ایران دارو تقریبا ارزان است و مضاف بر آن یارانه به آن تعلق می گیرد. این امر باعث می شود که هم دارو از خارج به داخل کشور وارد شود و هم دارو از داخل کشور به خارج صادر شود.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل قاچاق کالا و ارز، وکیل قاچاق کالا و ارز و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!