پشت نویسی سفته و مسئولیت ها

پشت نویسی سفته یا همان ظهرنویسی یکی از مواردی است که در حیطه حقوق بسیار کاربرد دارد. سفته و چک جزء اسناد تجاری هستند که در معاملات تجاری و برای حسن انجام کار یا ضمانت نیز مورد استفاده قرار می گیرند. پشت نویسی سفته بنا به دلایل مختلفی صورت می گیرد. مثلا ممکن است سفته دچار خط خوردگی باشد که شخص با پشت نویسی آن اعتبار را دوباره به آن برمی گرداند.

همچنین ممکن است ظهرنویسی برای انتقال صورت گیرد. حال یعنی چه؟ یعنی این که فرد یا ظهرنویسی سفته را به دیگری منتقل می کند و انتقال گیرنده دارنده محسوب می شود و تمامی شرایط دارنده را دارد. همچنین سفته دارای شرایط ماهوی و شکلی است که در مقاله ذیل به شرح آن ها پرداخته‌ایم.

تعریف سفته و انواع آن

سفته یکی از انواع سند تجاری است که در قانون تجارت ایران وجود دارد. اگر بخواهیم سفته را تعریف کنیم باید به قانون تجارت رجوع کرد. حسب ماده 307 قانون تجارت: فته‌ طلب سندی است که به موجب آن امضاکننده تعهد می‌ کند مبلغی در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین و یا به حواله‌کرد آن شخص کارسازی نماید. بنابراین نوشته سفته سه حالت دارد: سفته یا در وجه شخص معینی نوشته می شود، یا سفته در وجه حامل است و یا به حواله کرد شخصی نوشته می شود.

سفته عندالمطالبه که در وجه شخص معینی است یعنی شخص می تواند در تاریخ معین برای وصول سفته اقدام کند. سفته در وجه حامل همان طور که آگاه هستید یعنی هر کسی که این سفته را در دست داشته باشد می تواند آن را وصول کند. بنابراین نوشتن سفته در وجه حامل خطرات خود را به همراه دارد. سفته به حواله‌کرد یعنی هم دارنده می تواند آن را وصول کند و هم دارنده می تواند آن را به ثالثی دهد و ثالث می تواند آن را وصول کند.

نحوه پشت نویسی سفته و دلایل آن

می توان گفت به طور کلی پشت نویسی سفته باعث افزایش اعتبار سفته می شود. حال این پشت نویسی فرقی ندارد برای چه کاری است. چرا که دارنده سفته می تواند به هر یک از ظهرنویسان مراجعه کند. یکی از مواردی که از ظهرنویسی استفاده می شود موردی است که کارفرما از کارمند خود سفته ای می گیرد و از او درخواست می کند تا فردی به عنوان ضامن آن را امضا کند که در این صورت سفته ارزش بالایی پیدا می کند.

یک مورد دیگری که پشت نویسی سفته صورت می گیرد برای زمان انتقال است. در این حالت دارنده برای این که بتواند سفته را انتقال دهد باید ظهرنویسی کند تا بدین صورت تمامی مزایا به انتقال‌گیرنده منتقل شود. در این صورت انتقال‌گیرنده دارنده سفته محسوب می شود و تمامی مزایای دارنده ابتدایی را خواهد داشت.

مورد بعدی در پشت نویسی سفته این است که برای وکالت صورت می گیرد. یعنی دارنده به فردی وکالت می دهد تا در سررسید سفته آن وصول کند. بنابراین فرد دارای وکالت می تواند سفته را در موعد خود وصول کند.

شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه کنید:

10 راهکار برنده شدن در دادگاه

سفته حسن انجام کار چیست؟

ضمانت اجرای عدم ثبت چک

چگونه سفته خود را از کارفرما پس بگیریم

اقدام کیفری در خصوص سفته امانی

مسئولیت در ظهرنویسی سفته

شخصی که سفته را امضا می کند و نام ضامن را به یدک می کشد، دارای مسئولیت است. این مسئولیت با مسئولیت صادرکننده هیچ تفاوتی ندارد. یعنی کسی که پشت نویسی سفته را انجام می دهد با صادرکننده سفته مسئولیت تضامنی دارد. یعنی دارنده سفته می تواند به هر یک از آنان رجوع کند و سفته را وصول کند. در این مورد دارنده به هر یک از ظهرنویسان رجوع کند او باید مبلغ را پرداخت کند.

ضامنی که مبلغ را پرداخت کرده است می تواند برای دریافت مبلغ پرداختی به ضامن ماقبل خود رجوع کند. این کار آن قدر طول می کشد تا ضامن به صادرکننده ختم شود و صادرکننده آخرین پرداخت کننده است.

شرایط ظهرنویسی

شرایط پشت نویسی سفته به دو بخش کلی شرایط ماهوی و شرایط شکلی تقسیم می شود که در این عنوان قصد داریم به آن ها بپردازیم.

1. شرایط ماهوی: منظور از این شرایط شروط اصلی و اساسی در هر عقد و عنوان حقوقی می باشد. این شروط همان مواردی هستند که در ماده 190 قانون مدنی بیان می شود که شامل قصد طرفین و رضای آن ها، اهلیت طرفین، موضوع معین که مورد معامله باشد و مشروعیت جهت معامله است. بنابراین کسی که عملیات ظهر نویسی را انجام می دهد حتما باید دارای این شرایط باشد در غیر این صورت پذیرفته نیست.
2. شرایط شکلی: منظور از شرایط شکلی همان شروط ضاهری هر قراردادی است و پشت نویسی سفته از این قاعده مستثنی نیست. این موارد شامل:

• لزوم وجود امضا: حسب ماده 246 قانون تجارت: ظهرنویسی باید به امضا ظهرنویس برسد، ممکن است در ظهرنویسی تاریخ و اسم کسی که برات به او انتقال داده می شود قید گردد. علت آن است که ممکن است سه حالتی که در ابتدا در تعریف سفته بیان شد اتفاق افتد. یعنی در وجه شخص معین باشد یا در وجه حامل باشد یا در حواله‌کرد باشد.
• عدم لزوم قید نام منتقل الیه: این مورد در آخر ماده 246 بیان می شود: ممکن است در ظهرنویسی تاریخ و اسم کسی که برات به او انتقال داده می‌شود قید گردد.
• عدم لزوم قید تاریخ: پشت نویسی سفته بدون تاریخ درست است و به صحت و سقم این سند تجاری خللی وارد نمی کند و ممکن است این سوال برای شما پیش آید که می شود بدون تاریخ پشت نویسی کرد؛ که پاسخ آن را شرح دادیم. البته قید تاریخ دارای حسن است و آن این است که مشخص می شود ظهرنویس دارای اهلیت بوده یا خیر. ماده 248 قانون تجارت بیان می کند: هرگاه ظهرنویس در ظهرنویسی تاریخ مقدمی قید کند مُزَوِّر شناخته می‌شود.

سخن پایانی

همان طور که در ابتدای مقاله بیان شد سفته نوعی از اسناد تجاری است که در معاملات تجاری استفاده می شود. پشت نویسی سفته دلایل مختلفی دارد. مثلا ممکن است دارنده آن را به دیگری منتقل کند برای همین از ظهرنویسی استفاده می شود. این ظهر نویسی امتیاز دارنده را به انتقال گیرنده می دهد و دارای سفته می شود. یا ممکن است حسن انجام کار یا ضمانت باشد یا ممکن است برای وکالت باشد یعنی به دیگری وکالت در وصول دهد.

همچنین سفته دارای شرایط ماهوی و شکلی است. یعنی پشت نویسی دارای شرایطی است. مثل این که حتما نیاز به امضا دارد یا نام منتقل الیه حتما لازم نیست قید شود یا نیازی به قید تاریخ ندارد. البته اگر تاریخ قید شود در اهلیت و صحت و سقم ظهرنویسی تاثیر دارد.

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل متخصص ارز دیجیتال در تهران، وکیل جعل، وکیل دعاوی ارزی و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.