اعسار از هزینه دادرسی در دعاوی خانواده

اعسار از هزینه دادرسی در دعاوی خانواده چیست؟ ممکن است شما این عنوان را شنیده باشید. هنگامی که افراد به دادگاه ها برای طرح دعوا رجوع می کنند؛ علی القاعده علاوه بر پرداخت هزینه وکیل باید هزینه های دادگاه را هم پرداخت کنند. این هزینه ها شامل: هزینه برگ هایی که به دادگاه داده می شود، هزینه اجرای قرارها، هزینه اجرای احکام، هزینه های تمبر، هزینه های مربوط به درخواست اعتراض حکم غیابی، تجدیدنظر و غیره می شود.

حال ممکن است طرفین دعوا این بضاعت مالی را نداشته باشند. در این صورت چه کاری باید کرد؟ در این هنگام باید حسب مورد دادخواست و یا درخواست اعسار خود را به دادگاه تقدیم کرد.

باید به این نکته اشاره کرد که اعسار در دعای خانواده با اعسار در دیگر دعاوی دادگاه ها از لحاظ شرایط و اثبات و اعتراض به آن متفاوت می باشد. با ما همراه باشید تا به تفکیک به موارد فوق بپردازیم.

اعسار از هزینه دادرسی یعنی چه؟

ابتدا باید به معنای کلمه اعسار بپردازیم تا بتوانیم بدین نحو بهتر و بیشتر با عنوان اعسار آشنا شویم. اگر در لغت نامه دهخدا سیری کنیم اعسار را به معنای نیازمند شدن و تنگ دست گردیدن می داند. در علم حقوق دقیقا همین معنا مد نظر است و به این فرد در اصطلاح حقوقی معسر گفته می شود. بنابراین باید گفت معسر فردی است که نمی تواند هزینه های دادرسی را پرداخت کند.

حال منظور از هزینه های دادرسی چیست؟ این هزینه ها شامل تمبر و هزینه ابطال آن، هزینه ثبت دادخواست، حسب مورد درخواست اعتراض به حکم غیابی و تجدیدنظر، هزینه اجرای قرار ها، هزینه اجرای حکم ها و غیره می شود.

در این صورت این فرد می تواند درخواست خود را ثبت کند و دادگاه با بررسی پرونده حکم به اعسار یا عدم اعسار می دهد.

شرایط اعسار از هزینه دادرسی

برای این که فرد ادعای اعسار را بیان کند باید شروطی وجود داشته باشد. در غیر این صورت ادعای اعسار از فرد پذیرفته نمی شود. این شرایط شامل:

1. دعوا باید مالی باشد. چرا که هزینه دادرسی در دعاوی مالی بسیار زیاد است. اما در دعاوی غیر مالی هزینه دادرسی خیلی چشمگیر نمی باشد.
2. در این ادعا دادگاه اموال شخص را مورد بررسی قرار می دهد که آیا اموالی دارد یا خیر. فرد معسر نباید به جز مستثنیات دین اموال دیگری داشته باشد. مستثنیات دین در ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به تفکیک بیان شده است.
3. نکته آخر این که هزینه باید به گونه ای باشد که فرد عادتا نتواند هزینه را پرداخت کند. منظور آن است که هزینه های جزئی را فرد معسر باید بدهد.

شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذبل مراجعه فرمایید:

اعسار از هزینه دادرسی

هزینه دادرسی به عهده چه کسی است؟

نمونه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

تخفیف مهریه چگونه اعمال می شود؟

نحوه اثبات اعسار از هزینه دادرسی در دعاوی خانواده

همان طور که بیان شد معسر کسی است که توانایی پرداخت هزینه های دادرسی را ندارد. این هزینه ها مفصلا در ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی مدنی بیان می شود. اما در دعاوی خانواده ما باید به ماده 5 قانون حمایت خانواده در دقت کنیم که در عنوان بعدی اشاره می شود.

فرد برای این که ادعای اعسار خود را اثبات کند می تواند از موارد زیر استفاده کند:

• تمامی اموال خود را اعم از منقول و غیر منقول به دادگاه معرفی کند.
• فرد مدعی اعسار می تواند از شهادت شهود استفاده کند. این شهود اقوام درجه یک نمی توانند باشند.
• همچنین فرد می تواند به تمامی حساب های بانکی خویش استناد کند و مدارک را کتبا و مستدلا به دادگاه ارائه دهد.

تشریح ماده 5 قانون حمایت خانواده

این ماده بیان می کند: درصورت عدم تمکن مالی هریک از اصحاب دعوی دادگاه می تواند پس از احراز مراتب و با توجه به اوضاع واحوال، وی را از پرداخت هزینه دادرسی، حق الزحمه کارشناسی، حق الزحمه داوری و سایر هزینه ها معاف یا پرداخت آنها را به زمان اجرای حکم موکول کند. همچنین در صورت اقتضاء ضرورت یا وجود الزام قانونی دایر بر داشتن وکیل، دادگاه حسب مورد رأساً یا به درخواست فرد فاقد تمکن مالی وکیل معاضدتی تعیین می کند.

تبصره ـ افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و مددجویان سازمان بهزیستی کشور از پرداخت هزینه دادرسی معاف می باشند.

همان طور که مشاهده می کنید این ماده مخصوص دعاوی خانواده می باشد و در دیگر دعاوی صدق پیدا نمی کند. همچنین افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستس بدون طرح درخواست معاف می شوند.

مقایسه اعسار در دعاوی خانواده با دیگر دعاوی

در ابتدا باید به این نکته اشاره کنم که قبل از تصویب قانون حمایت خانواده مصوب 92؛ دعاوی خانواده همانند دیگر دعاوی فرد مدعی اعسار باید اعسار خود را اثبات می کرد اما بعد از تصویب قانون مذکور رویه در دادگاه ها تغییر کرد.

بررسی اعسار در دادگاه خانواده و بیان تفاوت اعسار در دعاوی خانواده با دیگر دعاوی:

• در دعاوی دیگر دادگاه ها فرد مدعی اعسار باید دادخواست اعسار بدهد. اما در دعاوی خانواده نیازی به طرح دادخواست نمی باشد و صرف درخواست از دادگاه کفایت می کند.
• در دادگاه های دیگر این دادخواست اعسار باید مورد نقد و بررسی قرار گیرد و دادگاه در جلسه ای جداگانه مورد بررسی قرار می دهد اما در دعاوی خانواده چون دادخواست می باشد اینگونه نیست.
• عنوانی که برای اعسار در دیگر دادگاه ها در نظر گرفته می شود؛ رای می باشد. و برای دادگاه خانواده تصمیم می باشد.
• دیگر دعاوی چون دادخواست می دهند می توانند نسبت به حکم صادره در مورد اعسار یا عدم اعسار هر یک از طرفین درخواست تجدیدنظر کنند. اما در دعاوی خانواده چون درخواست اعسار می دهند تصمیم صادره قطعی و غیرقابل تجدید نظر می باشد.
• در دعاوی خانواده هر دو فرد زن و مرد می تواننددرخواست اعسار بدهند.
• در دعاوی خانواده تمام هزینه من جمله هزینه داور و کارشناسی شامل ادعای اعسار می شود.
• صرف داشتن استشهادیه برای اثبات اعسار کفایت می کند.

آثار اعسار مرد بر نفقه و مهریه زوجه

اگر بعد از ازدواج مرد معسر شود و نفقه زوجه خود را پرداخت نکند زوجه می تواند از دادگاه اجبار زوج را مبنی بر پرداخت نفقه را بخواهد. این هنگام مرد می تواند به عدم تمکن مالی خویش استناد کند و مهریه را پرداخت نکند.

در این صورت زوجه نیز از این موقعیت استفاده می کند و تقاضای طلاق می کند. باید این سوال را پرسید در این صورت چه اتفاقی می افتد؟ حسب ماده 1129 قانون مدنی: در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرای حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه، زن می‌تواند برای طلاق به حاکم ‌رجوع کند و حاکم شوهر او را اجبار به طلاق می‌نماید. ‌همچنین است در صورت عجز شوهر از دادن نفقه.

سخن پایانی

همان طور که متوجه شدید اعسار یعنی فرد توانایی مالی ندارد. و منظور از اعسار در هزینه های دادرسی یعنی فرد معسر توانایی پرداخت هزینه های دادرسی را ندارد و به همین دلیل حسب مورد دادخواست یا درخواست اعسار می دهد. همان طور که بیان شد در دادگاه خانواده فرد مدعی اعسار اعم از زن و مرد می باشد و درخواست اعسار می دهد. در مورد دادخواست دادگاه تصمیم می گیرد و این تصمیم قطعی است و قابلیت اعتراض ندارد. بنابراین اعسار از هزینه دادرسی در دعاوی خانواده ممکن است رخ دهد.

همچنین می توان در مورد داور و کارشناس درخواست اعسار ثبت کرد بنابراین تمامی هزینه های دادرسی را دربرمی گیرد. شما می توانید برای فهم بیشتر به ماده 5 قانون حمایت خانواده مراجعه فرمایید.

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.