اهدای اسپرم یکی از مسائل مهم در مورد حل مشکل ناباروری می باشد. قانونگذار در این مورد سکوت کرده و حتی لایحه ای به مجلس داده نشده است. اما می توان با رجوع به نظر فقها در هنگام سکوت قانون به این پرسش پاسخ داد.
اهدای اسپرم و دریافت اسپرم دارای شرایطی می باشد و بسیار شرایط خاصی وجود دارد. با ما همراه باشید تا بهتر با این مساله آشنا شوید.
اهدای اسپرم چیست؟
هنگامی که مردی توانایی جنسی نداشته باشد که این امر ممکن است بنا به دلایل مختلفی چون سن بالا، مشکلات هورمونی، داشتن بیماری خاص، مشکلات کروموزومی و یا مسائلی از این دست باشد. در این هنگام می توان از اسپرم های شخص ثالثی استفاده کرد.
مردی که قرار است اسپرم را اهدا کند می تواند مجرد و یا متاهل باشد که البته بعضی از فقها معتقد اند که باید بین این دو زن و مرد نکاح جاری شود. اما طبق نظر کلی فقها مرد می تواند مجرد یا متاهل باشد. در این هنگام اسپرم مرد در بانک اسپرم تا زمان مقرر نگهداری می شود و تحت نظر پزشکان به دقت مواظبت می شود. هنگامی که زن در مرحله تخمک گذاری باشد اسپرم مرد از طریق تزریق کردن وارد رحم زن می شود و بدین گونه اهدای اسپرم صورت می گیرد و زن باردار می شود و بعد از فراغت این زوج پدر و مادر آن فرزند محسوب می شود.
شرایط اهدای اسپرم
جهت دریافت اسپرم علی القاعده زوجین باید شرایطی داشته باشند که پس از محرز شدن شرایط که به آن ها می پردازیم و طی کردن مراحل اداری، زن می تواند اسپرم را دریافت کند و باردار شود. این شرایط به شرح ذیل می شود:
- اولین شرط این است که مرد ناباوری داشته باشد و توانایی فرزندآوری نداشته باشد.
- این ناباروری ممکن است بنا به دلایل مختلفی چون: مشکلات ارثی، بیماری صعب العلاج، ارثی، کروموزومی و غیره.
- ابتلای مرد به آزواسپرمی (همان اسپرم صفر).
- داشتن مدارک پزشکی مبنی بر مشکلات باروری و ناتوانی جنسی مرد.
- عدم مشکل زن و رحم وی برای پرورش جنین.
- رضایت زوجین در انجام دادن این امر.
- همچنین زن متاهل می تواند درخواست دهد.
- چند بار آزمایش IVF انجام می گیرد و اگر مشخص شود که زوج نابارور است اهدای اسپرم صورت می گیرد.
- داشتن نامه از بیت رهبری.
- رجوع به دادگاه و اثبات این امر.
آیا این امر دارای وجهه قانونی است؟
عده ای بر این باوراند که این امر وجهه قانونی ندارد چرا که قانونگذار برای این موضوع قانونگذاری نکرده است. باید گفت این سخن درست نمی بشد، چرا که اصل بر آزادی اعمال بشر است مگر این که قانونگذار آن را منع کند. در مورد اهدای اسپرم قانونی وجود ندارد که این عمل را غیر قانونی بداند و منع کند.
مادر ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی می خوانیم که اگر قانونی در زمینه موضوع مطروحه در دادگاه نباشد مثل این امر قاضی نمی تواند به دلیل عدم مواد قانونی مربوطه از رای دادن شانه خالی کند. بلکه باید به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر و اصول حقوقی که مغایر با موازین شرعی نباشد رای خود را صادر کند. در این موضوع اکثر فقها مشکلی ندارند و تنها در جزئیات آن با یکدیگر تفاوت هایی دارند که در آن ادامه به آن می پردازیم.
چه کسانی می توانند اسپرم اهدا کنند و چه کسانی می توانند دریافت کنند؟
علی القاعده وقتی زوجی قصد این کار دارند و قرار است از اسپرم ثالثی استفاده شود؛ این ترس و استرس را دارند که نکند اسپرم مشکل داشته باشد و در نتیجه فرزند در زندگی خود به لحاظ سلامت جسمی و روانی مشکل داشته باشد. به همین دلیل و برای از بین رفتن این مسائل اهداکننده اسپرم باید شرایطی داشته باشد. مثل:
- سلامت جسم: این فرد باید عاری از هر گونه بیماری باشد و این بیماری اعم از ارثی و غیر ارثی می باشد.
- سلامت روانی: این سوال ممکن است برای شما پیش آید که روان چه تاثیری بر اهدای اسپرم دارد؟ باید گفت به طور کل روان ناسالم بر اسپرم اهدایی تاثیر می گذارد. حتی بعضی از بیماری ها چون اسکیزوفرتی ارثی هستند.
- سن مناسب: این سن بر اساس نظرات پزشکان مختلف متفاوت است و دقیقا مشخص نیست. اما طبق گفته ها بین 18 تا 40 سالگی اهدای اسپرم بلامشکل می باشد.
- کیفیت اسپرم: اسپرم باید کیفیت مناسب داشته باشد. در غیر این صورت مورد پذیرش نیست.
- رضایت اهداکننده: این امر پر واضح است که برای چنین امری باید رضایت قلبی داشته باشد.
- تاهل یا تجرد: متاهل بودن یا نبودن فرقی ندارد ولی بعضی از فقها نظر دیگری دارند.
اهدای اسپرم در صورت توانایی زوجین بر باروری
حسب قانون زوجینی که امکان بارور شدن دارند نمی توانند از این کار استفاده کنند. چرا که اگر زوج توانایی بارور شدن داشته باشد دیگر این مسئله سالبه به انتفاء موضوع می باشد. و مراکز ناباروری هم اقدام به چنین امری نمی کنند.
همچنین زنانی که مطلقه هستند نمی توانند دست به چنین کاری زنند زیرا شرط اهدای اسپرم این است که باید زوجین با رضایت خود این کار را انجام دهند پس تاهل شرط ضمنی است.
چگونگی نسب والدین و فرزند
ما در مورد اسپرم اهدایی با سه عنصر سازنده یعنی اهداکننده اسپرم، زوج و زوجه مواجهه هستیم. پدر بیولوژیکی این اسپرم همان اهداکننده اسپرم می باشد. مادر او نیز همین زوجه مد نظر ماست. و پدر قانونی این اسپرم همان شوهر دریافت کننده اسپرم می باشد.
فقها در این مورد می گویند رابطه به دو نوع تکوینی و جعلی تقسیم می شود: پدر تکوینی و واقعی همان پدری است که در اثر قرابت با همسر خود پدر می شود. و پدر جعلی یعنی پدری که در اثر قرار دادن اسپرم در رحم همسرش پدر می شود. در این مورد قانون گذار حسب ماده 3 قانون نحوه اهداء جنین به زوجین نابارور این پدر جعلی را پدر قانونی فرزند می داند.
نظر فقها و مراجع در مورد اهدای اسپرم
همان طور که بیان شد به دلیل آن که قانون گذاری در مورد اهدای اسپرم سکوت کرده باید به نظر فقها و مراجع رجوع کرد:
- آیت الله خامنهای: ایشان استفاده از اسپرم اهدایی را بلامشکل می دانند و نیازی به جاری شدن صیغه نکاح بین اهداکننده و دریافت کننده نیست.
- آیت الله مکارم شیرازی: ایشان استفاده از اسپرم اهدایی رامشکل نمی دانند و معتقداند که بین اهداکننده و دریافت کننده باید صیغه نکاح جاری شود.
- آیت الله سیستانی: ایشان بنا به دلایلی گفته اند به مرجع اعلم مراجعه شود.
- آیت الله شبیری زنجانی: ایشان این عمل را بلامشکل می دانند و تنها معتقداند که باید صیغه نکاح جاری شود.
- آیت الله جوادی آملی: ایشان این کار را صحیح و جایز نمی دانند.
مشکلات بعدی اهدای اسپرم
یکی از مشکلاتی که در این زمینه ممکن است به وجود آید پذیرش فرزند حاصل از اسپرم اهدایی است. این فرزند ممکن است به راحتی با این مسئله کنار نیاید. و حتی باعث کدورت و مشکلاتی بین او و پدر و مادرش به وجود آید. هر چند که این پدر بنابه نظراتی که گفته شد پدر قانونی فرزند باشد و تمام جنبه های قانونی بر او بار باشد اما ایشان پدر بیولوژیکی آن کودک نمی باشد.
بنابراین پیشنهاد می شود که کودک را با مشاوران و روانشناسان رو در رو کنید تا به این نحو بتواند با این مسئله کنار آید و آن را قبول کند.
یکی دیگر از ترس هایی که افراد در دریافت اسپرم اهدایی دارند این است که آیا اهداکننده اطلاع دارد به چه کسی اهدا می کند یا خیر؟ باید گفت این امر بسیار مخفیانه است و نه اهداکننده اطلاع دارد و نه گیرنده خبر دارد. بلکه به صورت محرمانه صورت می گیرد.
سخن پایانی
همان طور که عرض شد برای اهدای اسپرم و دریافت اسپرم باید شرایطی باشد. سوالی که خیلی از افراد به دنبال پاسخ آن هستند این است که این موضوع محرمانه است یا خیر؟ که در مقاله فوق بیان شد که به صورت محرمانه می باشد.
پیرامون قانونی بودن یا نبودن بیان شد قانون خاصی وجود ندارد ولی این امر بلامشکل است و می توان از این طریق دارای فرزند شد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!