ما قصد داریم در این مقاله به تجدید نظر خواهی خارج از مهلت قانونی بپردازیم. هنگامی که دعوایی در دادگاه مطرح می شود علی القاعده رایی صادر خواهد شد. این رای ممکن است بنا به دلایل قانونی که قانونگذار بیان کرده باب دل یکی از طرفین دعوا نباشد. در این حالت اشخاص درخواست تجدیدنظرخواهی از رای را دارند.
در این حالت قانونگذار برای اشخاص مهلتی معین می کند در این بازه زمانی فرصت دارند تا نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی کنند. اما گاه بنا به دلایل مختلفی اشخاص نمی توانند از رای تجدیدنظر خواهی کنند. در این مواقع چه کاری باید انجام داد؟ آیا اساسا می توان درخواست داد؟
تجدید نظر خواهی خارج از مهلت مقرر در قانون مدنی، تنها در شرایط حجر، ورشکستگی یا فوت محکوم علیه و یا زوال سمت نماینده یا اثبات وجود عذر موجه امکان پذیر است.
برای پیگیری پرونده خود را به وکیل متخصص بسپارید. ما در این مقاله به شرایط گوناگون تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت قانونی می پردازیم. با ما همراه باشید.
تجدید نظر خواهی چیست؟
مرحله تجدید نظر مرحله ای است که در محاکم قضایی نسبت به موضوعی که در مرحله بدوی یا نخستین رسیدگی و قضاوت شده ، مجددا قضاوت شود و حکم صادره از مرحله بدوی مورد بازبینی قرار گیرد.
برابر با ماده 336 قانون آیین دادرسی مدنی مهلت درخواست تجدیدنظر برای کسی که رای به ضرر او صادر می شود. برای اشخاص مقیم ایران 20 روز و برای اشخاص مقیم خارج دو ماه از تاریخ ابلاغ رای بدوی به تجدید نظر خواه می باشد.
بعد از سپری شدن مواعد مذکور در ماده فوق اصولا نمی توان تجدید نظر خواهی نمود. اینکه می گوییم اصولا به این دلیل است که این اصل استثنائاتی دارد که می توان در مواردی خارج از مهلت قانونی تجدید نظر خواهی نمود.
موارد تجدید نظر خواهی در خارج از مهلت قانونی
همانطور که در بالا اشاره کردیم تجدید نظر خواهی باید در مهلت های بیست روز و دو ماه که در قانون تعیین شده است صورت گیرد مگر اینکه شرایط مقرر در ماده 337 قانون مدنی باشد که در ذیل به آن می پردازیم.
حجر ،ورشکستگی و یا فوت محکوم علیه
اگر محکوم علیه پس از صدور رای، و قبل از سپری شدن مهلت قانونی تجدید نظر خواهی، محجور شود و ورشکسته شود و یا فوت کند مهلت جدید از تاریخ ابلاغ حکم یا قرار مرحله بدوی در مورد ورشکسته به مدیر تصفیه و راجع به محجور به قیم و درصورت فوت به وراث یا قائم مقام یا نماینده قانونی وراث شروع می شود و مهلت تجدید نظر از تاریخ ابلاغ به آنها محاسبه می شود.
اگر محکوم علیه در مهلت مقرر تجدیدنظر خواهی نموده و پس از آن فوت شود یا محجور و ورشکسته شود، بنابراین دعوای تجدید نظر باید تا تعیین وراث متوفی، قیم محجور یا مدیر تصفیه فرد ورشکسته دادرسی متوقف می شود.
لازم است به این نکته توجه شود که در صورتی که محکوم علیه پس از ابلاغ رای و بعد از منقضی شدن مهلت تجدید نظر به عنوان مثال فوت کند و بدون عذر موجه تجدید نظر خواهی نکرده باشد، بدیهی است که حق تجدید نظر خواهی وی دز زمان حیات ساقط شده و دیگر وراث حق نیز حق تجدید نظر خواهی نخواهند داشت.
زوال سمت نماینده
چنانچه سمت یکی از افرادی که به عنوان نمایندگی مانند ولایت ، وصایت یا قیمویت که در دعوا دخالت داشته اند قبل از پایان یافتن مهلت تجدید نظر خواهی به هر دلیلی زایل شود، آغاز مهلت تجدید نظر خواهی از تاریخ ابلاغ به ولی، وصی یا قیم (یا خود شخص به واسطه خروج از حجر ) جدید است.
برای مثال؛ اگر سمت قیم پس از ابلاغ رای و قبل از اتمام مهلت قانونی تجدید نظر خواهی زایل شود (به علت عزل وی و تعیین قیم جدید یا به علت رفع حجر از محجور) رای باید به قیم جدید و یا خود محجور پس از رفع حجر، ابلاغ شود و مهلت تجدیدنظر خواهی از تاریخ ابلاغ دوباره رای به آن ها محسوب می شود .
وجود عذر موجه : بنابر ماده 340 قانون مدنی محکوم علیه می تواند در صورت وجود عذر موجه دادخواست خود را خارج از مهلت های مقرر در قانون تقدیم نماید.
همراه دادخواست باید مورد یا موارد عذر موجه و ادله اثبات آن را به دادگاه صادر کننده رای نخستین تقدیم کند.
دادگاه صادر کننده رای نخستین ابتدا به عذری که موجب عدم تقدیم دادخواست تجدید نظر در موعد مقرر شده، می پردازد و در صورت احراز وجود عذر موجه قرار قبولی و در صورتی عذر موجه احراز نشود قرار رد دادخواست تجدیدنظر را صادر می کند.
جهات عذر موجه
مرضی که مانع حرکت است: اگر محکوم علیه دچار بیماری یا مرضی شود که قادر به حرکت نباشد و نتواند در مهلت معین دادخواست تجدیدنظر ثبت کند، می تواند با اثبات این عذر دادخواست را خارج از مهلت ثبت نماید.
فوت بستگان درجه یک ( والدین، همسر یا اولاد ): فوت بستگان درجه یک نیز یکی از موارد توجیه عدم اعتراض به موقع به رای صادر شده می باشد.
حوادث قهری: اگر بر اثر حوادث قهری مانند سیل و زلزله و غیره امکان حضور در مراجع قضایی سخت و دشوار شود نیز می تواند از دلایل موجه برای عدم ارائه دادخواست تجدید نظر در مهلت قانونی باشد.
توقیف یا حبس بودن: توقیف یا حبس بودن نیز گاهی سبب می شود که محکوم علیه نتواند به موقع اعتراض خود را ثبت کند.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
تجدید نظر خواهی و احتمال تغییر رای
ماده 427 قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 44 قانون آیین دادرسی کیفری
ضمانت اجرای رعایت مهلت تجدید نظر
در صورتی که دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت قانونی تقدیم شود و به موجب قرار دادگاه صادرکننده رای بدوی رد شود. این قرار نیز ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قرار رد دادخواست تجدید نظر، قابل اعتراض در دادگاه تجدید نظر می باشد. که رای دادگاه تجدید نظر قطعی است.
اصحاب دعوای تجدید نظر
اصحاب دعوای مرحله نخستین تنها در صورتی می توانند تجدید نظر خواهی کنند. که به طور کلی یا جزئی در دعوای مرحله بدوی محکوم شده باشند و تنها نسبت به آن قسمت از رای حق تجدید نظر خواهی دارند که مبتنی بر محکومیت آنها باشد.
اصحاب یا طرفین دعوای تجدیدنظر، همان اصحاب دعوای مرحله بدوی می باشند. هر چند ممکن است شخص یا اشخاصی (ثالث) نیز در دعوای تجدید نظر وارد شوند. در بعضی دعاوی ممکن است اصحاب دعوا بیش از یک نفر باشد یعنی با تعدد محکوم علیهم و یا تعدد محکوم لهم مواجه باشیم.
تعدد محکوم علیهم
در حالتی که تعدد محکوم علیهم وجود دارد. اگر یکی از محکوم علیهم تجدید نظر خواهی فقط در خصوص همان تجدید نظر خواه و تجدید نظر خوانده موثر است. و به سایر محکوم علیهم سرایت نمی کند و این در صورتی است که دعوا قابل تفکیک و تجزیه باشد ولی اگر دعوا غیر قابل تجزیه و تفکیک باشد. رای صادره به تمام اشخاصی هم که تجدیدنظر خواهی نکرده اند هم تسری پیدا می کند و نسبت به آنها نیز موثر است.
و در جایی که محکوم لهم متعدد باشد و دعوا نیز قابل تجزیه و تفکیک باشد. علیه هر کدام از آنها می توان تجدید نظر خواهی نمود ودر نتیجه رای صادر شده نیز بر علیه همان شخص موثر است. ولی در مواقعی که دعوا غیر قابل تفکیک است باید همه محکوم لهم را طرف دعوا قرار داد. در غیر این صورت قرار عدم استماع دعوا صادر می شود.
تجدید نظر خارج از مهلت مقرر قانونی در دعاوی کیفری
در دعاوی کیفری نیز برابر با ماده 432 آیین دادرسی کیفری چنانچه تقاضای تجدیدنظر خارج از مهلت معین تقدیم شود. اما اگر همراه با عذر موجه باشد؛ دادگاه صادر کننده رای ابتدا به عذر تجدید نظر خواه رسیدگی و دلایل را بررسی می کند. و در صورتی که این معاذیر را موجه تشخیص دهد قرار قبولی در خواست تجدیدنظر را صادر می کند. ولی در غیر این صورت قرار رد دادخواست تجدید نظر خارج از مهلت را صادر می نماید.
جهات عذر موجه در قانون آیین دادرسی کیفری
- نرسیدن یا دیر رسیدن احضاریه به گونه ای که مانع از حضور شود.
- بیماری متهم ، بیماری سخت والدین ، همسر و اولاد که مانع حضور باشد.
- فوت همسر یا اقربا تا درجه سوم از طبقه دوم.
- ابتلا به حوادث مهم ، مانند بیماری های واگیر دار و حوادث قهری که باعث عدم امکان تردد گردد.
- متهم در توقیف یا حبس باشد.
- سایر موارد به تشخیص بازپرس.
سخن پایانی
تجدیدنظر خواهی حق تمام اشخاصی است که رای در مورد آنان صادر می شود. قاعدتا برای این که این حق به درستی اعمال شود و سوء استفاده ای از آن نشود. قانوگذار برا اعمال کردن آن مهلتی را قرار داده تا در این بازه مشخص نسبت آن اقدام کنند.
اما اگر اشخاص در این بازه زمانی معین نسبت به این حق تجدیدنظرخواهی نکنند. استفاده از این حق خود به خودی از بین می رود. چه برای آنانی که در ایران هستن و مهلت 20 روزه دارند و چه نسبت به آنانی که در خارج از کشور به سر می برند و مهلت 2 ماهه دارند.
ولی جای نگرانی نیست. ممکن است اشخاص در این فاصله زمانی دچار مشکلاتی شوند که باعث به تعویق افتادن این امر شود. این موارد که به معاذیر 4 گانه معروف اند در ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی اشاره می شود.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل کیفری تهران، بهترین وکیل شرب خمر در تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!