از نکته های مهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران توجه به حقوق مردم و آزادی های اجتماعی است. تحقق انواع آزادی ها مانند آزادی بیان، تشکل ها، مطبوعات، اجتماعات، احزاب، راهپیمایی ها و سایر آزادی های درج شده در قانون اساسی نیازمند آن است. که مردم از حقوق و آزادی های خود آگاه شوند و در نهایت قوای عمومی نیز مسئولیت و پاسخگویی بیشتری داشته باشند. به همین جهت یک فصل از قانون اساسی به حقوق ملت اختصاص داده شده است.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
قانون اساسی عالی ترین سند معتبر یک نظام حقوقی است. یکی از ویژگی های قانون اساسی ایران آن است که، فصلی تحت عنوان حقوق ملت با تعدادی اصول را در خود جای داده است. این قانون به دور از افراط و تفریط، نه همانند حکومت های غربی پیش از رنسانس، حقوق مردم را به کلی نادیده می گیرد. و نه همانند پس از آن، حق الله را از متن اجتماع حذف می کند.
ارکان اساسی نظام سیاسی ایران از نظر قانون اساسی اسلام ، مردم و رهبـری اسـت.
بـه همین دلیل، آخرین اصل قانون اساسی، این سه رکن را غیرقابل بازنگری و اصلاح و تغییر می داند؛ زیرا اسلام بدون اینکه مردم آنرا بپذیرند. و با جـان و دل بـه آن معتقـد باشـند. و بدان عمل کنند نمی تواند نقشی در زندگی مردم داشته باشد. اسلام و رهبری بدون پشتوانه مردمی منزوی خواهد شد و متقابلا مردم بدون پشتوانه، اسلام و رهبری جمعی متفرق و پراکنده کـه طعمـه اسـتبداد و اسـتعمارند خواهنـد بـود. لذا در آیه 62 سوره انفال به این مهم اشاره شده است: هُوَ الَّذِی أَیَّدَکَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِینَ (اوست که به نصرت خود و یاری مؤمنان تو را مؤیّد و منصور گردانید.)
حقوق فردی و آزادی های اجتماعی
حقوق فردی و آزادی های اجتماعی نیز از زمره حقوق اساسی هر ملت است و هر ملت و هر جامعه ای نیز باید بر طبق فطرت انسانی و طبیعت انسانی قوانینی را در جهت بهره ی مناسب و کافی از این حقوق و آزادی ها تدوین نماید. رعایت حقوق انسانی و جلوگیری از تجاوز آن نه تنها در بحث دولت بلکه در بحث تک تک افراد نیز می گنجد.
این تنها دولت نیست که باید از تجاوز به حریم آزادی و حقوق فردی جلوگیری کند؛ چنانچه افراد نیز موظفند حقوق فردی یکدیگر را محترم بشمارند و آن را رعایت کنند. پس وظیفه ی هر دولت چه پادشاهی باشد. چه ریاست جمهوری، حفظ امنیت و آسایش افراد جامعه و جلوگیری از تجاوزهای داخلی و خارجی و احترام گذاشتن به حقوق شهروندی است.
حقوق ملت
همه انسان هایی که در این کره خاکی زندگی می کنند حق حیات و زندگی دارند و هیچ کس نمی تواند از حیات آنان جلوگیری کنند؛ این عقیده برخاسته از کرامات انسانی است که هر فرد را دارای حق حیات می داند. چه بسا بعضی مجرمین به دلیل کرامت انسانی از مرگ می گریزند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حقوق ملت را در چند اصل بیان نموده است.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
ماده 18 قانون ورود و اقامت اتباع خارجی در ایران
ماده 518 قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 555 قانون آیین دادرسی کیفری
فصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
در این فصل، انواع حقوق مردم و آزادیهای اجتماعی و حدود آن بیان شده است. مهمترین حقوق و آزادی هایی که در این فصل آمده، به شرح زیر می باشد:
- حق برابری همه مردم در برابر قانون
- حق برخورداری همه مردم از حقوق مساوی، بدون در نظر گرفتن رنگ، نژاد، زبان و مانند اینها.
- حمایت یکسان قانون از زن و مرد و برخورداری هر دو آنها از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با رعایت موازین اسلامی.
- حق برخورداری مردم از امنیت و مصونیت از جهت حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل.5ـ حق مصونیت از تجسّس.6ـ حق برخورداری از امنیت و مصونیت قضایی؛ برائت، منع شکنجه، منع هتک حیثیت و تعرّض.
- حق آزادی بیان، قلم و مطبوعات در حدود مقرر در اسلام.
- حق برخورداری از آزادیهای گروهی؛ مانند تشکیل احزاب، جمعیت ها، انجمنهای سیاسی و صنفی و انجمنهای اسلامی و راهپیمایی ها.
- حق آزادیهای فکری و عقیدتی و منع تفتیش عقاید.
- حق آزادی کار و شغل.
- حق برخورداری از تأمین اجتماعی.
- حق برخورداری رایگان از وسایل آموزش و پرورش.
- حق برخورداری از مسکن متناسب با نیاز.
- حق انتخاب محل اقامت.
- حق دادخواهی و رجوع به دادگاههای صالح و حق در دسترس داشتن این گونه دادگاهها.
- حق انتخاب وکیل و حق فراهم شدن امکانات تعیین وکیل در صورت عدم توانایی فرد برای انتخاب وکیل.
- تیت حق داشتن تابعیت ایرانی برای هر فرد ایرانی و حق برخورداری اتباع خارجه از تابعیت ایرانی در حدود قوانین.
بررسی چند اصل قانون اساسی
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حقوق ملت را در چند اصل بیان نموده است.
اصول 49-19 قانون اساسی به برخی اصول مربوط به حقوق و آزادی های ملت در این سند عالی پرداخته است.
الف) آزادی ها
- آزادی شخصی یا آزادی تن
- آزادی افکار، عقاید، دین و مذهب
- آزادی مطبوعات و نشریات
- آزادی اجتماعات
- آزادی مدنی
- انتخاب مسکن و محل اقامت
- آزادی کسب و پیشه و انتخاب شغل
- آزادی تملک اموال منقول و غیر منقول
ب) روح جهان بینی اسلامی
ج) مساوات عموم در مقابل قانون
د) حقوق ناشی از اجرای عدالت ( مصونیت ها و حقوق قضایی)
- مصونیت از تعرض
- مصونیت از تبعید
- مصونیت از شکنجه اکراه و اجبار بر شهادت، اقرار و سوگند
- مصونیت از هتک حرمت
- مصونیت از توقیف غیر قانونی و دستگیری فرد
- حق تابعیت
- حق دادخواهی و انتخاب وکیل
- اصل برائت و اصل عدم اضرار به غیر
ه) حقوق معنوی و فرهنگی
حق برخورداری از وسایل آموزش و پرورش رایگان
البته اصولی در قانون اساسی نیز وجود دارد که حقوق ملت را دربر می گیرد اما در ذیل فصل حقوق ملت نیامده است؛ مانند اصل هشتم (وظیفه امر به معروف و نهی از منکر را همگانی و برعهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت می داند) اصل نهم (وظیفه دولت یا ملت بودن مطرح است) اصل 107 (برابری همه ملت حتی برابری رهبر با مردم است)
در پایان باید گفت که این مردم، از نظر زیرساخت و ایدئولوژی جمهوری اسلامی ایران، باعث تاسیس و استقرار این نظام شدند. و نقش آنها تشریفاتی نبوده است؛ بلکه حضور فعالانه و پر اهمیت آنها به گونه است که نشان می دهد اساس این نظام برای مردم و از آن مردم است. و این مهم جز با تـلاش صـادقانه و مدبرانـه حکومت در خدمت به مردم و توجه به مطالبات اساسی و واقعی آنان ممکن نخواهد گشت.
سخن پایانی
حقوق ملت از مباحث محوری و مهم برای هر نظام می باشد. در قانون اساسی ما به طور کامل درمورد این موضوع توضیح داده شده است.
آگاهی از این حقوق، حق همگانی است. و دولت ایران وظیفه دارد از طریق رسانه های عمومی مردم را از این حق و حقوق خود آگاه سازد. این حقوق که قانون اساسی از آن ها سخن می گوید قابل اسقاط نیست؛ در نتیجه دولت باید تمام تلاش خود را به کار گیرد تا تمام آحاد ملت به این حقوق دسترسی پیدا کنند.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل ملکی تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!