روش های بخشش مهریه

مهریه دینی است که با وقوع عقد نکاح بر ذمه زوج مستقر می شود و مرد را متعهد و مکلف به پرداخت آن می کند. روش های مختلفی برای بخشش مهریه وجود دارد. از جمله این روش‌ها می توان از ابراء مهریه، بذل مهریه و یا صلح مهریه نام برد که در مقاله حاضر به بررسی آنها خواهیم پرداخت. در برخی از روش های بخشش مهریه مثل ابراء امکان اسقاط بخشش یا حق رجوع وجود دارد و در مورد سایر روش های بخشش نیز نکات جزئی تری وجود دارد که در ادامه گفته شده است.

شما میتوانید با وکیل خوب تهران در موسسه حقوقی حق وران تماس حاصل فرمایید. و از طریق مشورت با وکلای متخصص مجموعه از جمله وکیل خانواده مشکلات خود را برطرف نمایید.

ابراء مهریه

ابراء مهریه در لغت به معنای رهایی شوهر از پرداخت مهریه زن می باشد. به عبارت دیگر زن مهریه خود را که بر ذمه شوهر می باشد، به دلایل مختلفی ساقط می کند. این ساقط کردن مهم ترین تفاوت ابرا با بذل مهریه است. چرا که در ابرا دیگر امکان برگشت وجود ندارد و زن با این کار پل پشت سر خود را خراب می کند. ولی در بذل امکان رجوع و برگشت از مهریه وجود دارد.

ابراء در حقوق حسب ماده 289 قانون مدنی به زبان ساده یعنی طلبکار با اختیار خود از حق خود صرف نظر کند.

ابراءکننده باید دارای اهلیت و رضایت کامل باشد یعنی در وضعیت صحت کامل عقلی باشد.

بذل مهریه در مقابل طلاق

بذل در لغت به معنای بخشش است. این امر زمانی صورت می گیرد که زن از مرد کراهت داشته و خواهان طلاق باشد. و در مقابل بذل مهریه اکثر مواقع درخواست طلاق می کند. به این امر در اصطلاح حقوقی، طلاق خلع می گویند. در بذل داد و ستدی انجام می گیرد یعنی زوجه مهریه خود را می بخشد و در مقابل آن یکسری حقوق از جمله حق طلاق، حق حضانت و غیره را دریافت می کند. 

در مورد فوق این امکان وجود دارد که زوجه از عمل خود (بخشش مهریه) رجوع کند.

صلح مهریه

صلح مهریه یکی دیگر از روش های اسقاط مهریه است و جزء عقود معین در قانون مدنی است. که عقدی لازم است یعنی امکان رجوع از آن وجود ندارد. پس بعد از صلح، فسخ صلحنامه امکان پذیر نیست. مگر این که ضمن عقد شرط فسخ قرار بگیرد.

صلح ممکن است معوض و یا غیر معوض باشد. صلح کننده باید دارای اهلیت باشد یعنی عاقل، بالغ، قاصد و رشید باشد. بنابراین شخص غیر رشید امکان صلح مهریه را ندارد.

جهت عقد صلح حضور و رضایت ولی زوجه لازم و ضروری نیست. اما آنچه رویه دفاتر اسناد رسمی می باشد حضور ولی زوجه را لازم می داند.

آیا می توان بعد از ابرا و بذل، مجدد درخواست مهریه داشت؟

همان طور که گفته شد ابراء یعنی اسقاط طلب از مدیون پس در این مورد امکان در خواست مجدد مهریه قابل تصور نیست. بذل مهریه در طلاق خلع اگر باشد و زن اگر در مدت عده رجوع کند و به زندگی برگردد می تواند تقاضای مهریه خود را بکند.

اما اگر منظور آن باشد که بعد از اسقاط دین بنابر، این باشد که زوجه مجددا درخواست مهریه کند طبق نظریه شماره ‌٣۵٠٧٩/٣٠/٨٨مورخ ‌١٢/۵/٨٨ فقهای محترم شورای نگهبان در این پرونده مطروحه زوجه درخواست ازدیاد مهریه داشته و فقها آن را خلاف شرع و احکام دانسته اند. با قیاس از این پرونده می توان نتیجه گرفت که امکان درخواست مجدد مهریه وجود ندارد.

برای رجوع از بذل مهریه چه کاری باید کرد؟

برای بذل مهریه روش های مختلفی از جمله ابراء و هبه و صلح و غیره وجود دارد.

اگر در سند بذل مهریه از کلمه هبه استفاده کند. و آن هبه غیر معوض باشد. (یعنی مهریه خود را بدون دریافت عوضی از همسرش، به او ببخشد.) در این صورت امکان رجوع میسر است.

حال اگر بنابر طلاق خلع بوده و زوجه در زمان عده برگردد یعنی این که تقاضای مهریه کند زوج هم امکان رجوع را دارد که برای این کار باید به دفاتر خدمات قضایی مراجعه و دادخواست رجوع از مهریه دهد که در اینجا مراحل قضایی آن طی می شود.

پس در هبه رجوع امکان پذیر است.اگر از ابراء استفاده شده باشد امکان رجوع وجود نخواهد داشت.

اسقاط حق رجوع به مابذل چیست؟

اسقاط حق رجوع به مابذل یعنی اگر زوجه مهریه خود را بذل کند و در موافقت نامه خود قید کند که حق باز پسگیری مهریه را ندارد، امکان رجوع نخواهد داشت.

اکنون این اسقاط حق به دو روش میسر است یا ضمن خود موافقتنامه می توان این شرط را درج کرد و یا در عقدی مستقل به این امر اشاره کرد که زوجه پس از بذل مهریه دیگر حق رجوع به زوج را جهت دریافت مهریه ندارد.

بذل مهریه شفاهی و کتبی

طرق مختلفی برای بیان بذل مهریه مطرح شده است. یکی از آن روش ها بخشش مهریه به صورت کتبی و دست نویس است که در این روش فرد در برگه معمولی با امضا و اثرانگشت خود این کار را انجام می دهد اما این روش فاقد اعتبار قانونی می باشد.

روش دیگری که بیان شده به صورت شفاهی است. که فرد در حضور شاهد و یا همسر خود آن را بیان می کند اما این روش نیز فاقد ارزش قانونی می باشد.

تنها روش صحیح و قابل استناد برای مطرح کردن بذل مهریه این است که فرد به دفتر ثبت اسناد رسمی رجوع کرده؛ که برای انجام این کار خانم باید با اسناد هویتی و به همراه پدر خود مراجعه کند و اقدامات لازمه را به عمل آورد.

کدام روش بذل مهریه قابل استناد است ؟

تنها روش صحیح و قابل استناد برای مطرح کردن بذل مهریه این است که فرد به دفتر ثبت اسناد رسمی رجوع کرده که برای انجام این کار خانم باید با اسناد هویتی و به همراه پدر خود مراجعه کند و اقدامات لازمه را به عمل آورد.

شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:

نمونه رای افزایش مهریه پس از عقد

طلاق با بخشش مهریه

دادگاه صالح در مطالبه مهریه

مقایسه بذل مهریه طی طلاق توافقی با بذل مهریه و گرفتن حق طلاق

طلاق توافقی در بین عوام به طلاقی گفته می شود. که زن و مرد با یکدیگر توافق بر جدایی مسالمت آمیز می کنند و طلاق صورت می گیرد.

که این تعریف دور از معنای حقوقی آن نیست. معنای حقوقی آن یعنی زن با بخشش بخش یا تمامی از مهریه خود با زوج توافق می کنند که او را طلاق دهد. و این به آن معنا نیست که حق طلاق به زن داده شده است.

بنابر این طلاق توافقی با حق طلاق (وکالت در طلاق) متفاوت است.

در گرفتن حق طلاق ،طلاقی صورت نمی گیرد بلکه این حق به زوجه واگذار شده است. و او نیز در مقابل ،مهریه خود را بذل کرده و هر زمان که بخواهد می تواند از این حق خود استفاده کند که اصطلاح صحیح آن وکالت در طلاق است.

بذل مهریه در ازای حضانت

حق حضانت فرزند در قانون با پدر او می باشد اما مادر می تواند. در قبال بذل تمام یا بخشی از مهریه خود از این حق برخوردار شود و مرد این حق را به او واگذار کند.

ولیکن به این نکته باید اشاره کرد که اگر بعد از این کار مادر به هر دلیلی نتواند حضانت را ادامه دهد. می تواند آن را به پدر محول کرده اما این امکان را ندارد که از بذل مهریه خود رجوع کرده و خواهان آن شود.

نمونه رای دادگاه بدوی در رابطه با ابرا مهریه

درخصوص دادخواست آقای ش. خ. به طرفیت خانم الف. ش.ز. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق ،ضمن احراز رابطه زوجیت طرفین به دلالت سند نکاحیه شماره … صادره از دفترخانه شماره … دادگاه بدوا اقدام به تشکیل جلسه رسیدگی و دعوت از طرفین نمود لیکن امکان سازش میسر نگردید فلذا مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نمود که تلاش داوران نیز جهت انجام سازش فاقد ثمری بوده است.

علیهذا با عنایت به مواد۱۱۳۳،۱۱۳۹و ۱۱۴۳ از قانون مدنی و مواد۲۴،۲۷،۲۸،۳۴و۳۵ از قانون حمایت خانواده دادگاه مبادرت به صدور گواهی عدم امکان سازش نموده تا زوج با حضور در یکی از محاضر رسمی ثبت طلاق با رعایت شرایط زیر نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام نماید.نوع طلاق نیز با توجه به عدم رابطه زناشویی بائن می باشد ، در خصوص حقوق مالی زوجه نیز ۱- مهریه با توجه به سند اقرارنامه شماره ۶۹۸۲-۹۲/۱۰/۲۸ از ناحیه زوجه به زوج بذل گردیده است ۲- زوجه در خصوص نفقه بصورت جداگانه تقدیم دادخواست کرده است ۳- زوجه جهیزیه ای به دلیل عدم زندگی مشترک به منزل زوج نیاورده و ادعایی ندارد ۴- اجرت المثل نیز با توجه به اینکه زیر سقف زندگی مشترک نداشته اند به زوجه تعلق نمی گیرد.

مدت اعتبارگواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است.رای صادره حضوری محسوب وظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی و ظرف ۲۰ روز قابل فرجامخواهی است.

دادرس شعبه ۲۶۵ دادگاه خانواده ۲ تهران – جواد صادقی

 

نمونه رأی رجوع از بذل مهریه

در خصوص دادخواست تقدیمی خانم ز. ق.الف. به طرفیت آقای الف. ن. با وکالت آقای م. ح. به خواسته مطالبه مهریه به تعداد ۳۱۴ عدد سکه تمام بهار آزادی و خسارات دادرسی مقوم به ۵۱۰۰۰۰۰۰ ریال به استناد تصویر مصدق عقدنامه و شناسنامه به این توضیح که خواهان عنوان نموده است که با مهریه ای به تعداد ۳۱۴ عدد سکه تمام بهار آزادی که کلا به ذمه همسرش دین و عندالمطالبه بوده، ازدواج نموده است و خوانده تاکنون مهریه اش را پرداخت نکرده است اکنون ۳۱۴ سکه را می خواهد؛ با عنایت به مجموع اوراق و محتویات پرونده از جمله تصویر مصدق نکاح نامه رسمی شماره ۲۰۱۲ صادره از دفتر ازدواج رسمی … حوزه ثبتی شهرستان تهران و نیز سایر اوراق و محتویات پرونده صحت ادعای خواهان و اشتغال ذمه خوانده در قبال خواسته در حق خواهان برای دادگاه ثابت و مسلم است، هرچند وکیل خوانده مدعی شده است که زوجه ۳۰۰ سکه بهار آزادی از کل مهریه اش را طی یک اقرارنامه رسمی بذل و بخشش نموده است و تنها ۱۴ سکه در ذمه موکل است؛ لیکن ادعای ایشان با توجه به دفاعیات موجه خواهان که طی لایحه ای ارایه نموده است نمی تواند موجه باشد زیرا هرچند ادعای خواهان مبنی بر جعلی بودن سند ارایه شده ثابت نشده است لیکن خواهان اعلام نموده است بر فرض بذل و بخشش مهریه از بذل و بخشش خود رجوع نموده است و با توجه به اینکه مهریه در مواردی هم که در زمان طلاق و در قبال طلاق بذل می شود و علی رغم اجرای صیغه­ ی طلاق و در زمان عده قابل رجوع است به طریق اولی در مواردی نیز که طلاقی مطرح نبوده و همچنان عقد نکاح بین طرفین به قوت خود باقی است، بذل و بخشش مهریه از سوی زوجه قابل رجوع می باشد و اسقاط ادعا از سوی زوجه نیز نسبت به ادعای مهریه نیز با توجه به اینکه حق رجوع حکم شرعی است و در مواردی که موضوع حکم شرعی است، قابل اسقاط نیست فلذا ادعای وکیل خوانده مبنی بر بذل ۳۰۰ سکه با توجه به رجوع خواهان از بذل و بخشش مردود بوده و دادگاه دعوی خواهان را ثابت و مسلم تشخیص و مستندا به مواد ۱۰۸۲-۱۲۵۷ و ۱۲۵۸ قانون مدنی و مواد ۱۹۸ و ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون آئین دادرسی دادگاه عمومی و انقلاب در امور مدنی خوانده را به پرداخت تعداد ۳۱۴ سکه ی تمام بهار آزادی بابت اصل خواسته و مبلغ ۱۶۳۰۰۰۰ ریال به عنوان هزینه دادرسی در حق خواهان می نماید. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می باشد.

رئیس شعبه ۲۸۷ دادگاه حقوقی تهران – امیر احمدی

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.