همانطور که می دانید، فرزند خواندگی یا همان سرپرستی یک پیوند عاطفی و حقوقی است که هیچ گونه محرمیتی شرعی بین فرزند و خانواده سرپرست ایجاد نمی کند. این بدان معناست که اگر طفل بزرگ شود، ازدواج او با اعضای خانواده سرپرست مانند برادر یا خواهر خوانده اش مجاز است، اما حضور در کنار یکدیگر باید با رعایت کامل حجاب و حدود شرعی محارم انجام گیرد.
خیلی از افراد به دنبال راهی می گردند تا این فرزند را با اعضای خانواده محرم کنند. برای این مشکل هم راه حل هایی وجود دارد که یکی از آن ها محرمیت رضاعی است. برای رفع این مشکل و ایجاد یک رابطه خانوادگی کامل تر از منظر شرعی، اسلام راهکار قرابت رضاعی (شیردهی) را مطرح کرده است که پیوندی مشابه پیوند خونی نسبی ایجاد می کند. حال منظور از محرمیت رضاعی چیست؟ چه شروطی دارد؟ با چه کسانی محرم می شود؟ این محرمیت تا کی ادامه دارد؟
منظور از قرابت رضاعی چیست؟
قرابت رضاعی به خویشاوندی و محرمیتی گفته می شود که بر اساس شیر خوردن یک کودک شیرخوار از پستان زنی غیر از مادر نسبی اش، با رعایت شرایط بسیار خاص شرعی، ایجاد می شود.
- هدف: هدف اصلی این حکم، ایجاد محرمیت دائمی و حرمت ازدواج است؛ یعنی همان آثاری که بر خویشاوندی خونی مترتب است، بر این پیوند نیز جاری می شود.
- پایه گذاری: با تحقق کامل رضاع، زن شیرده مادر رضاعی و شوهر او پدر رضاعی کودک محسوب می شوند. تمامی احکام محرمیت در مورد محارم نسبی (خونی) این زن و شوهر، برای طفل شیرخوار نیز برقرار می شود.
شرایط لازم برای ایجاد محرمیت و موانع محرمیت
ایجاد محرمیت از طریق شیردهی یک عمل حساس فقهی است و باید شرایط بسیار دقیقی رعایت شود تا این پیوند شرعی به درستی محقق گردد.
شرایط اساسی محرمیت رضاعی:
- کامل بودن شیر: شیری که به طفل داده می شود باید از شیر شوهر باشد (یعنی از طریق آمیزش حلال ایجاد شده باشد).
- تعداد دفعات یا مدت زمان مشخص:
- بنابر فتوای بسیاری از مراجع تقلید، محرمیت با 15 مرتبه شیر خوردن کامل و متوالی (به نحوی که طفل در بین دفعات، غذای دیگری نخورد) محقق می شود.
- یا با شیر خوردن به مدت یک شبانه روز کامل (بدون خوردن غذای دیگر).
- سن شیرخوار: طفل باید در دو سالگی یا کمتر باشد. اگر بعد از دو سالگی حتی یک بار شیر بخورد، محرمیت رضاعی ایجاد نمی شود.
- شیر یک زن واحد: هر 15 مرتبه یا یک شبانه روز باید از شیر یک زن باشد. حتی اگر آن دو زن از شوهری واحد باشند باز هم محرمیت حاصل نمی شود. و باید تنها یک زن 15 بار متوالی یا یک شبانه روز شیر دهد.
موانع محرمیت رضاعی:
- ناقص بودن شرایط: هرگونه اخلال در شرایط فوق (مانند سن بالای دو سال، کم بودن دفعات، یا مخلوط شدن شیر با غذای دیگر) مانع تحقق محرمیت رضاعی است.
- شیر دادن از شیر حرام: شیری که از زنا حاصل شده باشد، باعث محرمیت نمی شود.
- شیر دادن پس از یائسگی: در صورتی که زن شیرده یائسه شده باشد (در این مورد اختلاف نظر وجود دارد و باید به فتوای مرجع رجوع شود).
محارم رضاعی شامل چه افرادی می شوند؟
وقتی محرمیت رضاعی به درستی ایجاد شد، طفل شیرخوار به منزله فرزند خونی زن شیرده و شوهر او در می آید و رابطه محرمیت با تمام افرادی که به واسطه نسب با این زن و شوهر محرم هستند، برقرار می شود:
| شخص محرم | رابطه با طفل شیرخوار | توضیح |
|---|---|---|
| زن شیرده (مادرخوانده) | مادر رضاعی | طفل به او محرم ابدی است. |
| شوهر زن شیرده (پدرخوانده) | پدر رضاعی | طفل به او محرم ابدی است. |
| فرزندان زن و شوهر شیرده | خواهر و برادر رضاعی | ازدواج طفل با این افراد حرام است. |
| پدر و مادر زن شیرده | پدربزرگ و مادربزرگ مادری رضاعی | طفل به آن ها محرم است. |
| پدر و مادر شوهر زن شیرده | پدربزرگ و مادربزرگ پدری رضاعی | طفل به آن ها محرم است. |
| خواهران و برادران زن شیرده | خاله و دایی رضاعی | طفل به آن ها محرم است. |
| خواهران و برادران شوهر زن شیرده | عمه و عموی رضاعی | طفل به آن ها محرم است. |
آیا محرمیت و حرمت رضاعی تا ابد است یا مدت خاصی دارد؟
محرمیتی که از طریق رضاع شرعی و با رعایت تمام شرایط فقهی ایجاد می شود، یک محرمیت ابدی و دائمی است.
این نوع از حرمت ازدواج، مانند حرمت ناشی از نسب (خونی)، هرگز از بین نمی رود. به عنوان مثال، ازدواج فرزندخوانده با هر یک از خواهران و برادران رضاعی او برای همیشه حرام است، درست مانند ازدواج با خواهر و برادر خونی.
آیا فرزند رضاعی ارث می برد؟
خیر، قرابت رضاعی فقط در احکام محرمیت و حرمت ازدواج اثرگذار است و هیچ گونه تاثیری در احکام ارث ندارد.
- مبنای ارث: در قوانین فقهی و حقوقی ایران، تنها قرابت نسبی (خونی) و قرابت سببی (ازدواج) باعث توارث یعنی همان ارث بردن می شوند.
- فرزندخوانده: فرزند رضاعی (فرزندخوانده) از سرپرستان خود ارث نمی برد و سرپرستان نیز از او ارث نمی برند، مگر اینکه سرپرست در زمان حیات، به نفع او وصیت کند که نهایتا تا یک سوم اموال او نافذ است یا اموال را به صورت عادی یا صلح عمری به او منتقل کند.
سخن پایانی
موضوع ایجاد محرمیت رضاعی، یک راه حل شرعی دقیق و موثر برای تکمیل پیوند خانواده های فرزندخوانده است. با رعایت تمامی شرایط دقیق شیردهی، می توان اطمینان حاصل کرد که کودک در آینده از نظر شرعی و اخلاقی، در کنار سرپرستان و خانواده جدید خود در آرامش کامل باشد.
به دلیل اهمیت و پیچیدگی شرایط فقهی، قویا توصیه می شود که پیش از هر اقدامی، مشاوره مستقیم و مکتوب از مرجع تقلید یا کارشناس معتمد فقهی صورت پذیرد تا از صحت و دائمی بودن محرمیت اطمینان کامل حاصل شود.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل بهترین وکیل حقوقی تهران، بهترین وکیل خانواده در تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!