قصور پزشکی به هر گونه فعل یا کوتاهی پزشک در حین درمان بیمار، که از هنجارهای پذیرفته شده در جامعه پزشکی عدول کرده و باعث آسیب به بیمار می شود، تعریف می شود.
مجازات قانونی پزشک درصورت اثبات جرم وی می تواند این گونه باشد: براساس ﻣﺎﺩﻩ 616 قانون مجازات اسلامی ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺗﯽ ﮐﻪ ﻗﺘﻞ ﻏﯿﺮ ﻋﻤﺪ ﺑﻪ ﻭﺍﺳﻄﻪ ﯼ ﺑﯽ ﺍﺣﺘﯿﺎﻃﯽ ﯾﺎ ﺑﯽ ﻣﺒﺎﻻﺗﯽ ﯾﺎ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺑﻪ ﺍﻣﺮﯼ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻬﺎﺭﺕ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﯾﺎ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻋﺪﻡ ﺭﻋﺎﯾﺖ ﻧﻈﺎﻣﺎﺕ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﻮﺩ ﻣﺴﺒﺐ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺗﺎﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﻭ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﺩﯾﻪ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺍﺯ ﻧﺎﺣﯿﻪ ﺍﻭﻟﯿﺎﯼ ﺩﻡ ﻣﺤﮑﻮﻡ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﻣﮕﺮ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺧﻄﺎﯼ ﻣﺤﺾ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺗﺒﺼﺮﻩ: ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺍﯾﻦ ﻣﺎﺩﻩ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﺘﻞ ﻏﯿﺮﻋﻤﺪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺗﺼﺎﺩﻑ ﺭﺍﻧﻨﺪﮔﯽ ﻧﻤﯽ ﮔﺮﺩﺩ.
نظام سلامت و جرائم پزشکی
نظام سلامت یکی از بخش های مهم فعالیت های اجتماعی-اقتصادی هر کشور است که سالانه منابع زیادی را صرف رفع نیازهای بهداشتی و درمانی می کند. دغدغه اصلی سیاست گذاران نظام سلامت صرف هزینه های قابل توجهی در حوزه سلامت است و از این رو به هدر رفت منابع در نظام سلامت توجه دارند.
بخشی از این اتلاف منابع ناشی از تخلفات، خطاها و نارسایی های مربوط به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی است که به طور کلی به آن قصور پزشکی می گویند. قصور پزشکی زمانی رخ می دهد که بیمار به پزشک مراجعه می کند و او مسئولیت مراقبت و درمان را بر عهده می گیرد، اما پزشک بر خلاف موازین پزشکی قابل قبول عمل کرده یا عمل می کند و بار روانی، جسمی و مالی بر بیمار تحمیل می کند.
قصور پزشکی
قصور پزشکی به هرگونه فعل یا کوتاهی پزشک در حین درمان بیمار، که از هنجارهای پذیرفته شده در جامعه پزشکی عدول کرده و باعث آسیب به بیمار می شود، تعریف می شود.
قصور پزشکی معضلی جدی در نظام سلامت است و یکی از عوامل خطر برای ایمنی بیمار است که به بیمار آسیب می رساند و هزینه های بیمار را افزایش می دهد. بیمار آسیب دیده باید نشان دهد که پزشک در ارائه مراقبت از وی سهل انگاری کرده و این سهل انگاری منجر به آسیب شده است.
به طور کلی قصور پزشکی ، زمانی رخ می دهد که یک بیمارستان، پزشک یا سایر متخصصان مراقبت های بهداشتی، از طریق یک عمل یا کوتاهی سهل انگارانه، به بیمار آسیب وارد کنند.
تفاوت قصور پزشکی با تقصیر پزشکی
قصور پزشکی: پزشک ،غیر عمد، ناخواسته و از روی بی احتیاطی و یا عدم دانش و مهارت کافی در درمان بیمار، ناخواسته موجب انجام عمل اشتباهی می شود که مجازات آن فقط جنبه ی مدنی دارد. قصور پزشکی زمانی رخ می دهد که یک بیمارستان، پزشک یا سایر متخصصان مراقبت های بهداشتی، از طریق یک عمل یا کوتاهی سهل انگارانه، به بیمار آسیب وارد کنند.
ولی در تقصیر پزشکی، پزشک، از روی عمد، کاملا آگاهانه و با اراده و قصد و نیت قبلی مرتکب عملی بر خلاف وظایف خود شده است. که اگر این تقصیر اثبات شود مجازات وی جنبه کیفری دارد.
احراز قصور پزشک
برای احراز قصور پزشک، این عناصر قانونی باید ثابت شود:
- کوتاهی پزشک در انجام وظیفه نسبت به بیمار.
- آسیب ناشی از کوتاهی و نقض در عملکرد پزشک.
- خسارات ناشی از قصور نسبت به بیمار.
بیشترین شکایت بیماران یا اطرافیان بیمار از پزشکان در خصوص خطا در تشخیص، بی احتیاطی، سهل انگاری در معالجه و درمان بیماران یا مراقبت های پس از عمل جراحی است.
جرائم پزشکی
جرایم پزشکی نوعی جرم شغلی است و شامل طیف گسترده ای از فعالیت های غیرقانونی است که در حرفه پزشکی انجام می شود. انجام عملیات غیر ضروری عمدی یا غیر عمد که می تواند باعث آسیب جدی به بیمار شود.
تخلفات و جرائمی که درصورت بروز، می توان از پزشک شکایت نمود
- سهل انگاری و بی احتیاطی پزشک
- دریافت صورت حساب متقلبانه و عدم رعایت نرخ مصوب تعرفه های پزشکی
- فریب دادن بیمار با تبلیغات اغوا کننده
- نداشتن دانش و مهارت کافی در ارائه خدمات به بیمار
- انجام آزمایش های غیر مرتبط با وضعیت بیمار
- تجویز داروی اشتباه و تقلبی
- فاش کردن اسرار بیمار و اطلاعات شخصی و نوع بیماری وی
- خودداری از پذیرش بیمار
- و به طور کلی کوتاهی در انجام وظایف شغلی و عدم رعایت مقررات صنفی و حرفه ایی
- انجام درمان یا جراحی خارج از حیطه تخصصی
- فوت بیمار، نقص عضو یا واردآمدن آسیب جدی به بیمار
مراقبت از بیمار جزء ضروری خدمات مراقبت های بهداشتی محسوب می شود و طیف وسیعی از کارکنان پزشکی و پیراپزشکی در این زمینه مشارکت دارند.
شکایت از پزشک
بهتر است بدانیم که همیشه حق با بیمار نیست. بر اساس قانون مجازات اسلامی و قانون نظام پزشکی و آیین نامه مربوط، اگر پزشکی قصور کند و عملی خلاف تعهد پزشکی خود انجام دهد به طوری که این عمل موجب وارد آمدن آسیب به بیمار شود، در این صورت بیمار می تواند از پزشک خود بابت آسیب های وارده و درمان ناکافی و نامناسب از پزشک خود شکایت کند.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
دادسرای ویژه جرایم پزشکی و نحوه شکایت
مراجع دارای صلاحیت برای رسیدگی به جرائم پزشکی و شکایت ازپزشک
مراجع رسیدگی کننده به شکایت علیه پزشک به شرح ذیل می باشد:
- دادسرای جرائم پزشکی
- دادگاه های عمومی
- شورای حل اختلاف برای دیه کمتر از 5میلیون تومان
- سازمان تعزیرات حکومتی
- سایت سازمان نظام پزشکی
با توجه به پیچیدگی نظام سلامت و اینکه هیچ سیستم بدون نقصی وجود ندارد، وقوع خطاهای پزشکی در همه کشورها اجتناب ناپذیر است. آگاهی مردم از حقوق فردی خود ، افزایش پیچیدگی فناوری پزشکی، افزایش چشمگیر تعداد جمعیت، همکاری گروه های مختلف درمانی در ارائه خدمات به بیماران، خستگی ناشی از حجم کار روزانه و نیاز به داشتن اطلاعات زیاد در مورد سیستم های بهداشتی از جمله عوامل افزایش شکایات است. برای شکایت از پزشک باید کلیه مدارک در پرونده پزشکی بیمار و سیر درمان دارویی پزشک موجود باشد و چنانچه عمل جراحی انجام شـده باشد، باید تمام مدارکی که موجود است ضمیمه شکوائیه گردد. کلیه عکس های رادیولوژی، ام آر آی و هرگونه اسکن و آزمایشی که انجام شده را در پرونده درج نمایید.
مراحل شکایت از پزشک
قبل از ثبت شکایت بهتر است که موارد زیر رعایت شود:
جلسه صلح و سازش در شورای حل اختلاف، بیمار از شکایت خود و با دریافت جریمه ای و غیره گذشت کند. البته برای مواردی که قصور و اثرهای آن خیلی حاد نباشد. پرونده پزشک بعد از ثبت به کمیسیون های تخصصی ارسال می شود تا میزان قصور او مشخص شود. قاضی بعد از بررسی مدارک ارسال شده از سمت کیمیسیون تخصصی، رأی را صادر خواهد کرد. در مراحل ابتدایی، در صورت نیاز و البته امکان، بیمار به پزشکی قانونی مراجعه می کند تا میزان آسیب به او مشخص شود.
روند ثبت شکایت
- مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- تهیه دادخواست یاشکوائیه، به انضمام مدارک لازم در دفتر خدمات الکترونیک قضایی (ارسال شکایت توسط دفتر خدمات قضایی به سازمان مربوطه انجام می شود.)
- ارسال ابلاغیه رسیدگی برای حضور و ارائه توضیحات لازم
- احظار پزشک و استعلام مدارک از مرکز درمانی خاص
- بررسی پرونده و صدور دستور لازم.
جرائم پزشکی در قانون
ماده 495 قانون مجازات اسلامی
هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام میدهد موجب تلف یا صدمه بدنی گردد، ضامن دیه است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد.
یا این که قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود و چنانچه اخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا مجنون بودن او، معتبر نباشد و یا تحصیل برائت از او به دلیل بیهوشی و مانند آن ممکن نگردد، برائت از ولی مریض تحصیل می شود.
تبصره ۱: در صورت عدم قصور یا تقصیر پزشک در علم و عمل برای وی ضمان وجود ندارد هر چند برائت اخذ نکرده باشد.
تبصره ۲: ولی بیمار اعم از ولی خاص است مانند پدر و ولی عام که مقام رهبری است. در موارد فقدان یا عدم دسترسی به ولی خاص، رئیس قوه قضائیه با استیذان از مقام رهبری و تفویض اختیار به دادستانهای مربوطه به اعطای برائت به طبیب اقدام مینماید.
ماده 496 قانون مجازات اسلامی
پزشک در معالجاتی که دستور انجام آن را به مریض یا پرستار و مانند آن صادر می نماید، درصورت تلف یا صدمه بدنی ضامن است مگر آنکه مطابق ماده (۴۹۵) این قانون عمل نماید.
تبصره۱ – در موارد مزبور، هرگاه مریض یا پرستار بداند که دستور اشتباه است و موجب صدمه و تلف می شود و با وجود این به دستور عمل کند، پزشک ضامن نیست بلکه صدمه و خسارت مستند به خود مریض یا پرستار است. تبصره۲ – در قطع عضو یا جراحات ایجاد شده در معالجات پزشکی طبق ماده (۴۹۵) این قانون عمل می شود. ماده 497 قانون مجازات اسلامی ماده 500 قانون مجازات اسلامی
محاسبه دیه جرائم پزشکی
تعیین دیه بر عهده کمیسیون پزشکی بوده که شامل درصدی از دیه کامل است. میزان دیه به میزان آسیب وارده بر بیمار، محاسبه می شود. لذا قصور پزشکی در میزان دیه اثر دارد. اما درنهایت دادگاه میزان دیه را با توجه به نظر پزشکی قانونی و کمیسیون پزشکی تعیین خواهد کرد.
سخن پایانی
در این مطلب توضیح دادیم که جرایم پزشکی چیست. قصور پزشکی چیست و تفاوت آن با تقصیر کدام است. در پایان باید عنوان نمود کوتاهی در درمان بیمار به صورت عمدی و غیر عمدی که باعث آسیب به بیمار یا فوت او شود، جرم محسوب می شود و بیمار می تواند از طریق شورای حل اختلاف، سازمان نظام پزشکی و غیره از پزشک شکایت کرده و در صورت تأیید شدن جرم، میزان مشخصی دیه دریافت کنند.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل کیفری تهران، وکیل جرایم پزشکی تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!