همان طور که در جریان هستید یکی از عقودی که بسیار در جامعه با آن مواجه هستیم عقد بیع است. اگر بخواهیم عقد بیع را ساده و روان تعریف کنیم باید بگوییم منظور همان خرید و فروش است. که قواعد خاصی دارد. قانون مدنی عقد بیع را اینگونه تعریف می کند: تملیک عین به عوض معلوم. همانطور که از تعریف قانونگذار معین و مشخص است بیع عقدی است که در برابر مالی که داده می شود چیزی به عنوان عوض ذریافت می شود که در حقوق به آن عوض می گویند.
عقد بیع همانند هر عقدی دارای شرایطی است که قانونگذار آن ها را بیان می کند. این موارد تحت عنوان شروط صحت یا ارکان عقد بیع و امثالهم وجود دارد. اگر هر یک از این موارد در عقد بیع رعایت نشود موجب باطل یا ابطال شدن عقد می شود.
تعریف عقد بیع
حسب ماده 338 قانون مدنی: بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم. ممکن است این تعریف برای شما کمی سنگین باشد تعریف ساده تر این است که بیع قراردادی است که در آن مالی به فروش می رسد و در مقابل آن مالی که داده می شود مال دیگر و یا وجهی پرداخت می شود. آنچه در مقابل مال پرداخت می شود در علم حقوق عوض می گویند.
همچنین این بیع ممکن است مشروط یا مطلق باشد. منظور آن است که ممکن است این بیع مطلق یا خیلی ساده باشد؛ همانند خرید روزانه از یک سوپرمارکت. اما ممکن است همین خرید و فروش مشروط باشد. یعنی یکی از طرفین برای این که عقد واقع شود شرطی گذارد. مثلا فروشنده خودرو به خریدار بگوید من خودرو را به تو فروختم به شرطی که برادرم از سفر برگردد که این نوع عقد صحیح است. بنابراین همان طور که مشاهده کردید بیع حالات مختلفی دارد که در ادامه به آن ها می پردازیم.
شروط صحت عقد
شرایط صحت معامله در تمامی عقود مشترک است. یعنی این شرایط مختص عقد بیع نیست و در دیگر عقود همانند عقد رهن یا اجاره یا صلح یا هبه و امثالهم یافت می شود. این شروط در ماده 190 قانون مدنی بدینگونه می باشد: برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است:
- قصد طرفین و رضای آن ها
- اهلیت طرفین
- موضوع معین که مورد معامله باشد
- مشروعیت جهت معامله
قصد همان فعل و انفعالات درونی است که دلالت بر انجام دادن آن کار می باشد. اگر مشخص شود که قصدی در کار نیست معامله باطل است. حقوقدانان می گویند قصد همان انشا معامله است.
اهلیت بر سه پایه استوار است: عقل، بلوغ و رشد. عاقل: یعنی این که فرد مجنون نباشد و به حدی رسیده باشد که قوه تمیز داشته باشد. یعنی بتواند خوب و بد را از یکدیگر تفکیک کند. بالغ: یعنی این که اگر دختر باشد باید به 9 سال تمام قمری و اگر پسر باشد به 15 سال تمام قمری برسد. رشد: حسب رویه قضایی 18 سال تمام شمسی می باشد.
موضوع معین یعنی آن مالی که قرار است مورد معامله قرار گیرد باید معین شود. مثلا اگر شما 5 خودرو برای فروش دارید نمی توانید بگویید یکی از این خودروها؛ بلکه باید دقیقا خودروی مد نظر با مشخصات دقیق را برای فروش معین کنید در غیر این صورت معامله باطل است.
مشروعیت همانطور که از نام پیداست باید دارای مشروعیت باشد. به عنوان مثال شما نمی توانید مشروبات را قانونی به فروش رسانید یا نمی توانید مواد مخدر را قانونی به فروش رسانید.
ارکان عقد بیع
عقد منظور دارای ارکانی می باشد که اگر این ارکان وجود نداشته باشد عقد باطل می شود. عقد بیع دارای 4 رکن اساسی می باشد، که این ارکان به شرح ذیل می باشد:
- ایجاب: منظور از ایجاب همان الفاظی است که ما متوجه می شویم فروشنده قصد فروش دارد. ایجاب بیانگر قصد فروش است. ایجاب را می توان گفت همان انشای معامله است.
- قبول: همانطور که عرض شد ایجاب به معنای قصد فروش است که از طرف فروشنده بیان می شود. پاسخی که خریدار به فروشنده می دهد را قبول می گویند.
- خریدار: همانگونه که مشخص است خریدار آن کسی است که مال را از فروشنده می خرد و باید تمامی شرایط را دارا باشد. منظور همان موارد ماده 190 قانون مدنی است.
- فروشنده: هدف از فروشنده همان شخصی است که قصد دارد مال خود را به فروش رساند. این فرد همانند خریدار باید شرایط ماده 190 قانون مدنی را دارا باشد. این شرایط همان عاقل، بالغ و رشید است.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
اوصاف عقد بیع
- عقدی لازم است: منظور از لازم بودن یا جایز بودن در عقود این است که اگر عقدی لازم باشد طرفین نمی توانند هر زمان که بخواهد عقد را بر هم زنند. مگر این که شرط فاسخی قرار دهند یا با اقاله قرار داد را بر هم زنند. اما عقد جایز عقدی است که در آن طرفین می توانند هر زمان که بخواهند عقد را بر هم زنند. بنابراین در عقد بیع نمی توان به این راحتی اثر عقد را کان لم یکن دانست.
- عقد معوض است: معوض یعنی این که باید چیزی را به جای مبیع پرداخت کرد. معمولا جایگزین مبیع همان وجه نقد است. به قولی در بیع بده بستان صورت می گیرد. یعنی فروشنده به شما کالایی می دهد و شما هم در عوض آن پول ی کالایی هم تراز مبیع به فروشنده می دهید.
- تملیکی است: منظور از تملیکی آن است که مال بلافاصله به ملکیت خریدار در می آید. یعنی مالکیت فروشنده به خریدار منتقل می شود.
انواع عقد بیع
- بیع مطلق یا مشروط: مطلق یعنی این که بیع هیچ گونه شرطی ندارد عادی خرید و فروش صورت می گیرد. بیع مشروط بیعی است که در آن شرطی وجود دارد. مثلا خریدار به فروشنده می گوید من باغم را به تو فروختم به شرط آن که من تا یک سال به مقدار 20 کیلوگرم از میوه ها استفاده کنم.
- بیع کلی: این نوع بیع به این صورت است که خریدار به فروشنده می گوید من 10 تن از 50 تن برنج های تو را با توجه به این نمونهای که به من دادی از تو خریداری می کنم.
- بیع معاطاتی: در این نوع افراد بدون این که ایجاب و قبول را لفظی بیان کنند بیع صورت می گیرد.
- بیع صرف: این نوع بیع همان بیع طلا و نقره است. در این نوع معامله که جزء عقود عینی هستند باید حتما قبض و اقباض صورت پذیرد. در غیر این صورت عقد صحیح نمی باشد. یعنی طرفین باید مورد معامله را در اختیار داشته باشند.
- بیع سلف یا سلم: این نوع از بیع شرایط خاصی دارد. در این موقع باید ثمن بلافاصله پرداخت شود، اما موعد تحویل مبیع مدت دار است.
سخن پایانی
همانطور که در ابتدای مقاله عرض شد عقد بیع جز عقودی است که تمامی افراد جامعه با آن روبهرو هستند. یعنی جزء عقود مبتلابه می باشد. عقد بیع دارای شرایطی است، مثل این که باید تمامی شروط در ماده 190 قانون مدنی موجود باشد. همچنین در این نوع عقد باید ارکان آن که همان ایجاب و قبول و خریدار و فروشنده موجود باشد. بیع عقدی لازم و تملیکی و معوض است که در متن بالا به آن ها پرداخته شد. همچنین بیع دارای انواعی مثل مطلق یا مشروط، کلی، معاطاتی و غیره می باشد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل پیش فروش آپارتمان، وکیل ملکی تهران، وکیل فروش مال غیر و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!