حق اشتغال زوجه جزء مسائل مهم در حیطه حقوق می باشد. در مطابق ماده 1117 قانون مدنی: شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند. قابل ذکر است که منع شوهر درمورد نکاح دائم است. اختیاری که قانونگذار به مرد داده است یک حق است. بنابراین زن می تواند قبل از عقد ازدواج یا شرط ضمن عقد با توافق همسرش به کاری که مایل است به اشتغال بپردازد.
سوالی که برای تمامی افراد در جامعه پیش می آید این است که چطور می توان زوجه را از این حق منع کرد؟ و یا این که چطور می توان این حق را به زوجه داد؟ ما در این مقاله قصد داریم که به این موضوع بپردازیم و سوالات شما را پاسخ دهیم.
اشتغال زوجه
شرط اشتغال به تحصیل و حق اشتغال زوجه یکی از شروط ضمن عقد نکاح است که در عقد نامه قید می شود. امروزه با توجه به رشد و نمو فرهنگ و رشد فکری آحاد مردم جامعه اشتغال و تحصیل بانوان امری طبیعی بوده و نه تنها عرف آن را پذیرفته بلکه بر این باور است. که این تکامل و تعالی جامعه از سوی بانوان می باشد. البته لازم به ذکر است که دین اسلام و قانون اسلامی هم با توجه به یک سری از اصول و قواعد خود با این امر مهم موافق بوده و با فعالیت زن ها در جامعه موافق است.
نکات مربوط به اشتغال زن پس از عقد نکاح
مطابق ماده 1117 قانون مدنی: شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند. این نکته قابل ذکر است که منع شوهر درمورد نکاح دائم است. اختیاری که قانونگذار به مرد داده است یک حق است. بنابراین زن می تواند قبل از عقد ازدواج یا ضمن آن یا حتی بعد از آن به صورت یک قرارداد مستقل یا شرط ضمن عقد با توافق همسرش به کاری که مایل است به اشتغال بپردازد.
اشتغال زن از منظر شرع
حق اشتغال زن از نظر شرع مقدس اسلام منع نشده است. و طبق ماده 18 قانون حمایت خانواده، شوهر با تایید دادگاه، حق منع اشتغال خواهد داشت. در غیر آن همسر مسئول هر گونه خسارات وارده خواهد بود.
منع اشتغال زن در نکاح موقت: در نکاح موقت مرد مطلقا نمی تواند مانع اشتغال زن گردد.
تفسیر ماده 1118 قانون مدنی
در ماده 1118 قانون مدنی در حقوق ایران اموال زن و مرد دارایی مشترک را تشکیل نمیدهند. بلکه اموال هر یک از زوجین مستقل و جدا از اموال دیگری است. و زن از نظر مالی مستقل است و شوهر حق هیچ گونه مداخله در اموال و دارایی زن را ندارد. و ریاست او بر خانواده، اختیاراتی برای وی در این زمینه ایجاد نمیکند.
اصل استقلال زن: ماده 1118 قانون مدنی در این باره میگوید زن مستقلا میتواند در دارایی خود هر تصرفی را که میخواهد بکند. در حقوق اسلامی آمده است: زن میتواند برای کارهایی که در منزل شوهر به امر او انجام میدهد از او مطالبه حق الزحمه نماید. اگر زن قصد تبرع داشته باشد یعنی قصد آن را داشته باشد که به صورت رایگان کارهای خانه را انجام دهد مستحق حق الزحمه نخواهد بود.
استقلال مالی زن شوهردار: تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب سال 1371 به حق الزحمه اشاره کرده و دادگاه را نیز مکلف کرده بود. که درصورت تقاضای طلاق ازجانب شوهر، به شرط این که تقاضای مزبور ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق او نباشد. و به درخواست زن مبنی بر مطالبه حق الزحمه کارهایی که شرعا بر عهده وی نبوده و به دستور زوج انجام داده، ترتیب اثر داده و اجرت المثل این گونه کارها را محاسبه و به پرداخت آن حکم نماید.
ماده 30قانون حمایت خانواده: علاوه بر اجرت المثل مذکور ماده ۳۰، قانون جدید حمایت خانواده قاعده جدیدی آورده که ناشی از اصل استقلال مالی زن است. بر اساس این ماده در مواردی که زوجه در دادگاه ثابت کند به امر زوج یا اذن وی از مال خود، برای اثبات مخارج متعارف که بر عهده زوجه است. هزینه کرده و زوج نتواند تبرع زوجه را اثبات کند میتواند معادل آن را از وی دریافت کند.
اشتغال زوجه از منظر قانون اساسی
اصل ۲۱ قانون اساسی، هر کسی حق دارد شغلی را که بدان تمایل دارد، انتخاب کند. در صورتی که این حق اشتغال، مخالف با اسلام و مصالح حقوقی و عمومی نباشد.
اصل ماده 28 قانون اساسی که در آن بیان شده است دولت موظف است. تا تمامی حقوق زن از جمله حق تحصیل و کار زوجه را با رعایت موازین اسلام، تضمین نماید.
اصل ۴۳ قانون اساسی بند دوم و چهارم نیز مقرر است. تمامی مردان و زنان حق دارند به اشتغال در زمینه ای که به آن علاقه مند هستند. مبادرت ورزند.
این موارد به حق اشتغال زوجه اشاره دارد.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
ماده 290 قانون آیین دادرسی کیفری
نمونه دادخواست مطالبه نفقه توسط زوجه
نمونه دادخواست الزام به تظیم سند رسمی ملک
ماده 276 قانون آیین دادرسی کیفری
حق اشتغال زوجه از منظر قانون مدنی
اما در ماده 1117 قانون مدنی بیان شده: شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی و حیثیت خود یا زن باشد منع کند. که البته این ماده بعدها این گونه اصلاح شد: شوهر می تواند با تایید دادگاه، زن خود را از اشتغال به هر شغلی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیت خود یا زن باشد منع کند.
دلایل منع اشتغال زوجه از نگاه قانون مدنی
الف) مصالح خانوادگی
اشتغال زن با مصالح خانوادگی زمانی منافات دارد. که در صورت فعالیت او به آن شغل و حرفه، زندگی خانوادگی با مشکلات عدیده ای رو به رو گردد. که ادامه زندگی را با دشواری روبرو نماید. بنابراین در چنین شرایطی مرد به عنوان رئیس خانواده مستند به مواد 1105 و 1117 قانون مدنی می تواند از ادامه فعالیت زوجه جلوگیری نماید.
ب) حیثیات شوهر یا زوجه
منظور از عبارت حیثیات، آبروی خانواده است، که به عنوان یک سرمایه قانون از آن نام می برند. برخی از مشاغل ممکن است با جایگاه اجتماعی خانواده یا حیثیت شوهر یا زن، منافات داشته باشد. نکته مهم در این خصوص این است. که شوهر تنها می تواند زوجه را از اشتغال به برخی از مشاغل مشخص منع نماید. در نهایت همانطور که اشاره شد مطابق با اصل قانون اساسی زنان نیز می توانند مشاغل آزاد اشتغال داشته باشند.
حق اشتغال زوجه از منظر قانون حمایت خانواده
مفاد حکم قانون مدنی با آنچه در قانون حمایت خانواده آمده است تفاوت چندانی ندارد. جز این که در قانون اخیر این حق برای زن نیز در نظر گرفته شده است و کسی که مدعی منافی بودن شغل همسر خود با مصالح خانوادگی یا حیثیت خود است. باید در دادگاه طرح دعوا نموده و این موانع را اثبات کند و بعد از احراز صحت با تایید و جواز دادگاه مانع از اشتغال همسر خود شود. و در صورتی که موفق به چنین کاری نشد از شوهر خود طلاق بگیرد.
تشخیص مشاغل خلاف منافع خانواده: قاضی با توجه به عرف و سایر عوامل و آرا مشابه دادگاه ها عمل خواهد کرد. البته عوامل بسیار زیادی در تصمیم گیری دادگاه نقش دارد، مثل شرایط زندگی، وضع اجتماعی زن و مرد، سطح خانواده آن ها، موقعیت اجتماعی، اقتصادی و مذهبی طرفین، سوابق کاری آن ها و محیطی که در آن پرورش یافته اند. و وضعیتی که اکنون در آن زندگی می کنند و جایگاه طرفین در میان اقارب و نزدیکان ممکن می گردد.
سخن پایانی
کار اقتصادی زن و درآمد ناشی از آن جز اموال زن به شمار میآید. و زن مجبور نیست آن را به رایگان در اختیار شوهر بگذارد. مگر کاری که بر حسب عرف و عادت از باب معاشرت یا معاضدت وظیفه زن محسوب میشود. که زن نمیتواند برای آن مزدی مطالبه کند.
این را هم بدانید که اختیار زن و شوهر تنها در مورد مشاغلی نیست که آنها بعد از ازدواج انتخاب می کنند بلکه شامل تمام شغل هایی که پیش از آن نیز آغاز شده است، نیز می شود. زیرا گاهی منافات یا عدم منافات شغل با مصالح خانوادگی را بعد از شروع زندگی مشترک در می یابند. ابتدا باید ببینیم قوانین در این زمینه چه حقوق و تکالیفی برای زن و شوهر در نظر دارند.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!