از زمان جاری شدن عقد نکاح، مهریه به زوجه تعلق می گیرد و هر زمان که اراده کند می تواند مهریه خود را مطالبه کند. اما گاهی زوج از لحاظ مالی توان پرداخت مهریه به صورت نقدی را ندارد. به همین دلیل دادخواست اعسار مطرح نموده و با موافقت و تایید دادگاه و با نهایی شدن رای دادگاه، قاضی می تواند مهریه را قسط بندی کند.

قسط بندی مهریه

برخلاف تصور عموم، مهریه تنها در زمان طلاق مطالبه نمی شود بلکه می توان آن را در طول زندگی مشترک نیز مطالبه کرد. از زمان جاری شدن عقد ازدواج، مهریه از جانب زوجه قابل مطالبه است و زوجه هر زمان که اراده کند می تواند درخواست صدور اجراییه در زمینه مهریه را داشته باشد.

شرایط قسط بندی مهریه

در ابتدا باید بگوییم به طور کلی مهریه به دو دسته مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه تقسیم می شود. در مهریه عندالمطالبه هر زمان که زوجه درخواست مهریه کند زوج ملزم به پرداخت مهریه است. اما در مهریه عندالاستطاعه زوج تنها زمانی ملزم به پرداخت مهریه می شود که از استطاعت مالی برخوردار باشد. دادگاه بعد از درخواست به اجرا گذاشتن مهریه توسط زوجه در وهله اول حکم به پرداخت کامل مهریه می‌ دهد. بعد از حکم دادگاه برای پرداخت مهریه توسط شوهر و بعد از قطعی شدن رای، زوج می تواند در مهلت سی روز پس از ابلاغ اجراییه دعوای اعسار خود را اقامه کند. و زوجه دیگر امکان تقاضای حبس زوج را از دادگاه نخواهد داشت. رای دادگاه هم می‌ تواند تقسیط مهریه و هم رد درخواست اعسار و پرداخت نقدی کامل مهریه باشد.

آیا مهریه عندالاستطاعه قسطی می شود؟

برای آن که مهریه عندالمطالبه قسط بندی شود، زوج باید دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را بدهد و بتواند اعسار خود را در دادگاه به اثبات برساند. تفاوتی ندارد که شغل فرد چیست بلکه میزان درآمد و اموال شخص در این امر تاثیر گذار است. اگر زوج نتواند معسر بودن خود را به دادگاه اثبات نماید باید مهریه را نقدا به زوجه پرداخت کند.

اما زمانی که مهریه عندالاستطاعه باشد زوجه باید ابتدا استطاعت مالی زوج را اثبات کند. بعد از اثبات استطاعت مالی زوج توسط زوجه، زوج می تواند درخواست تقسیط مهریه را به دادگاه بدهد.

در واقع تقسیط مهریه زمانی است که زوج توانایی مالی پرداخت کامل مهریه را ندارد. در چنین شرایطی معمولا زوج با معرفی اموال و دارایی‌ ها و حقوق خود به دادگاه اعلام می‌ دارد که توانایی مالی برای پرداخت نقدی کل مهریه را ندارد. و درخواست قسط‌ بندی مهریه یا همان اعسار را ارائه می‌ نماید.

روش های اجرا گذاشتن مهریه

اصولا اجرا گذاشتن مهریه به طریق زیر است: زوجه برای به اجرا گذاشتن مهریه ابتدا باید به دفتر خانه ثبت ازدواج مراجعه نماید. زوجه می تواند با مراجعه به دفترخانه ای که در آن ازدواجشان  به ثبت رسیده است درخواست صدور اجراییه دهد. دفترخانه موظف است به زوج ابلاغیه دهد. و زوج اگر نتواند ظرف مهلت 10 روز مهریه را پرداخت کند زوجه می تواند به اجراییه ثبت مراجعه نماید و درخواست توقیف اموال زوج را دهد.

مدارک مور نیاز جهت اجرا گذاشتن مهریه

برای اجرا گذاشتن مهریه مدارکی مورد نیاز است که این مدارک شامل:

• شناسنامه
• کارت ملی
• عقد نامه‌
• ثبت نام در سامانه ثنا

نکته: در صورت نداشتن عقدنامه می توانید از رونوشت معتبر تهیه شده در دفترخانه ازدواج استفاده نمایید.

مدارک دیگری که ممکن است نیاز باشد

به جز مدارک اصلی نامبرده شده در بالا ممکن است مدارک دیگری نیز مورد استفاده باشد که این مدارک شامل:

• گواهی عدم پرداخت مهریه (از دفترخانه ای که ازدواج در آن ثبت شده است)
• لایحه دفاعیه (شرح خواسته)
• دلایل اثبات تمکن مالی شوهر (در صورت تقاضای تقسیط مهریه)

شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:

تخفیف مهریه چگونه اعمال می شود؟

دادگاه صالح در مطالبه مهریه

پیش خرید و پرداخت مابقی ثمن قبل از سند

هزینه های اجرای مهریه

هزینه اجرای مهریه به عوامل مختلفی بستگی دارد و هر چقدر میزان مهریه بیشتر باشد میزان هزینه ها نیز بیشتر خواهد شد. ابتدا باید هزینه ثبت و صدور اجراییه در دفاتر ازدواج پرداخت شود. و بعد از گذراندن مراحل اجرای ثبت در صورت وصول مهریه یک بیستم آن از محل پرداخت مهریه به عنوان هزینه اجرا دریافت خواهد شد. اما در صورت عدم شناسایی اموال، زوجه می بایست به دادگاه مراجعه نماید و دادخواست مطالبه مهریه ثبت نماید. ثبت دادخواست مطالبه مهریه مستلزم پرداخت هزینه دادرسی 3/5 درصد می باشد. در صورت عدم توانایی مالی در پرداخت هزینه دادرسی مهریه زوجه می تواند با ارا‌ئه مستندات از دادگاه تقاضای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی نماید.

اعتراض به رای

بعد از اعلام رای دادگاه دو حالت متصور است:

1. حالت اول زمانی است که طرفین به رای اعتراضی ندارند و حکم اجرا می شود. حالت دوم در زمانی رخ می دهد که یکی از طرفین به رای اعتراض داشته باشد که در این حالت باید اعتراض خود را در قالب دادخواست ارائه دهد. و مدارک مورد نیاز برای اثبات ادعای خود را ضمیمه کند تا به اعتراض مطروحه ظرف مهلت مقرر رسیدگی شود.
2. برای پذیرش یا عدم پذیرش اعسار، قاضی صرفا با توجه به اسناد ارائه شده توسط زوج یا زوجه که نشان دهنده میزان دارایی و درآمد زوج می باشد اقدام به تقسیط مهریه می نماید. زمانی که مهریه به صورت اقساط پرداخت می شود زوج می تواند دین خود را ادا کند و نیز زوجه می تواند بدون این که نیاز به جلب و زندان زوج باشد به حق و حقوق خود برسد. اما اگر زوج به هر دلیلی از پرداخت اقساط امتناع ورزد، زوجه می تواند حکم جلب زوج را بگیرد.

قسط بندی مهریه گاهی باعث سوء استفاده زوج از این موقعیت می شود. زیرا زمانی که مهریه به صورت اقساط باشد زوج به راحتی می تواند اقساط مهریه را پرداخت کند بنابراین اقدام به طلاق زوجه می کند.

مهریه سالی یک سکه

تعداد سکه پرداختی در سال بستگی به میزان درآمد زوج و نظر قاضی دارد. چنانچه زوج از درآمد کافی برخوردار نباشد و در پرداخت اقساط مهریه دچار مشکل شود. ممکن است قاضی حتی به کمتر از یک سکه در سال نیز رای دهد. در پرونده های مهریه، درآمد زوج و نظر قاضی تعیین کننده اقساط مهریه  هستند.

حداقل پیش قسط مهریه

پیش قسط مهریه، با توجه به میزان دارایی زوج، اموال و درآمد ماهیانه او تعیین می شود. و قانون مدون و مشخصی در خصوص میزان پیش قسط مهریه وجود ندارد. با توجه به این نکته، پیش قسط مهریه برای همه یکسان نمی باشد.

حدود اقساط مهریه برای کارمندان:

تقسیط مهریه کارمندان راحت تر است زیرا که آن ها دارای فیش حقوقی هستند و میزان درآمدشان مشخص می باشد. به همین دلیل کار قاضی رسیدگی کننده راحت تر می باشد، زیرا با استعلام از اداره ای که زوج در آن جا شاغل است و با در نظر گرفتن فیش واریزی حقوق، میزان پیش قسط و اقساط مهریه تعیین می شود.

قسط بندی مهریه برای کارگران:

چنانچه زوج کارگر باشد و در کارگاه مشغول به کار باشد و حقوق دریافتی او مشخص و تحت پوشش بیمه باشد، قاضی رسیدگی کننده از کارگاه مورد نظر استعلام می گیرد و با توجه به حقوق دریافتی، پیش قسط مهریه را تعیین و مهریه را قسط بندی می کند. اما چنانچه زوج در کارگاه مشغول به کار نباشد و شرایط فوق الذکر را نداشته باشد، شرایط تقسیط مهریه برای او متفاوت خواهد بود.

تقسیط مهریه برای مرد بیکار:

میزان پیش قسط و تعیین اقساط مهریه برای مرد بیکار در قانون مشخص نشده است و با توجه به وضعیت اقصادی کشور تعیین می شود و زوج موظف به پرداخت است، زیرا که بیکاری دلیلی بر عدم پرداخت اقساط مهریه نمی باشد.

نحوه اعتراض به قسط بندی مهریه

اعتراض به نحوه قسط بندی مهریه هم از جانب زوجه امکان پذیر است و هم از جانب زوج. چنانچه زوجه به حکم دادگاه اعتراض داشته باشد، باید توانایی مالی زوج را اثبات نماید و چنانچه این اعتراض از جانب زوج باشد، زوج باید ثابت کند که توانایی پرداخت اقساط مهریه را ندارد.

اقساط مهریه بعد از فوت زوج

گاهی این پرسش مطرح می شود که اگر بعد از قسط بندی مهریه زوج فوت کند تکلیف اقساط مهریه چه می شود؟ لازم به ذکر است از آن جا که مهریه زوجه جزء دیون ممتاز است بعد از فوت زوج قبل از تقسیم ماترک، مهریه زوجه به طور کامل از اموال متوفی پرداخت می شود.

سخن پایانی

یکی از دعاوی رایج در محاکم حقوقی دعوای مطالبه مهریه می باشد. آنچه عوام تصور می کنند این است که مهریه را فقط هنگام طلاق باید به زن بدهند. در صورتی که این امر صحیح نمی باشد، چرا که به محض جاری شدن نکاح زن مالک مهریه می شود و مرد بدهکار و باید دین خود را ادا کند. وقتی زوجه مهریه خود را درخواست می کند ممکن است زوج توانایی مالی برای پرداخت نداشته باشد. در این صورت زوج می تواند درخواست قسط بندی مهریه را بدهد.

این درخواست ممکن است پذیرفته شود یا رد شود. پذیرفتن یا عدم پذیرفتن بسته به شرایط و نظر قاضی می باشد. وقتی قاضی نظر خود را بیان کرد طرفین می توانند نسبت به آن اعتراض کنند.

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری و تلفنی

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.