ممنوع الخروج کردن مرد بابت مهریه

ممنوع الخروج کردن زوج به دلیل مطالبه مهریه، یکی از ابزارهای قانونی مهم است که در اختیار زوجه قرار دارد. زوجه می تواند با این کار همسر خود را برای پرداخت مهریه عندالمطالبه خود تحت فشار قانونی قرار دهد. این اقدام به دلیل حساسیت های اجتماعی و تاثیر مستقیم بر آزادی های فردی، همواره مورد توجه سیستم حقوقی و رویه قضایی بوده است. که آیا اصلا این امر درست است یا خیر؟ اگر درست نیست باید چه جایگزینی انتخاب کرد؟

تعیین دقیق مرجع صالح، احراز قطعی بودن طلب و مشخص کردن شرایط رفع آن، از جمله مهم ترین مباحثی است که در این مقاله به تفصیل بر اساس قوانین جاری بررسی می شود.

مبانی قانونی و مرجع صدور دستور

مبنای قانونی: اجرای محکومیت های مالی و ماده 17 قانون گذرنامه

توقیف اموال و محدود کردن آزادی های فردی از جمله ممنوع الخروجی، ابزارهایی هستند که برای اجرای احکام در اختیار طلبکار (زوجه) قرار می گیرد. در خصوص مهریه، مبنای اصلی صدور دستور ممنوع الخروجی، قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و نیز ماده 17 قانون گذرنامه (مصوب 1351) است. ماده 17 قانون گذرنامه به دولت اجازه می دهد از خروج افرادی که به موجب احکام دادگستری یا اجرائیه ثبت اسناد بدهکار قطعی شناخته شده اند، جلوگیری کند.

تشخیص مرجع ذیصلاح: اجرای ثبت یا دادگاه؟ (قبل و بعد از بخشنامه جدید)

مطابق بخشنامه های قوه قضائیه، به خصوص در سال های اخیر، اولویت در به اجرا گذاشتن مهریه با اجرای ثبت اسناد و املاک است. بنابراین، زوجه ابتدا باید از طریق اداره ثبت برای صدور اجرائیه مهریه اقدام کند.

• اگر اجرائیه از طریق اداره ثبت صادر شود، دستور ممنوع الخروجی نیز از سوی همان مرجع صِرف تقاضای زوجه صادر می شود.
• چنانچه زوج در اجرای ثبت مالی برای توقیف نداشته باشد و زوجه ناچار به طرح دعوای مطالبه در دادگاه خانواده شود. پس از صدور حکم محکومیت قطعی، دستور ممنوع الخروجی توسط اجرای احکام دادگستری صادر خواهد شد.

مراحل و تشریفات صدور دستور ممنوع الخروجی

شرط مقدماتی: احراز قطعی بودن طلب (صدور اجراییه)

برای اینکه مرجع صالح دستور ممنوع الخروجی را صادر کند، لازم است بدهی زوج به زوجه قطعی و محرز باشد. صرف مطالبه مهریه برای این کار کافی نیست، بلکه باید یکی از دو حالت زیر محقق شود:

1. صدور اجرائیه از طریق اداره ثبت اسناد رسمی.
2. صدور حکم قطعی پرداخت مهریه از سوی دادگاه خانواده. در واقع، دستور ممنوع الخروجی یک اقدام اجرایی است و نه یک اقدام تامینی صرف.

نحوه درخواست: تقاضای کتبی زوجه و معرفی زوج به عنوان بدهکار

به اجرا گذاشتن مهریه و در پی آن، تقاضای ممنوع الخروجی، نیاز به اقدام عملی زوجه دارد. زوجه باید با مراجعه به مرجع صالح (اجرای ثبت یا اجرای احکام دادگستری) کتبا درخواست ممنوع الخروجی زوج را مطرح کند و اعلام نماید که زوج با وجود ابلاغ تعهد، اقدامی برای پرداخت بدهی خود نکرده است. پس از بررسی و احراز شرایط، مرجع صالح دستور را به اداره گذرنامه اعلام می نماید.

شرایط و موارد رفع ممنوع الخروجی

موارد سه گانه رفع ممنوع الخروجی (پایان اثر دستور)

دستور ممنوع الخروجی دائمی نیست و در یکی از موارد زیر از سوی مرجع صادرکننده لغو می شود:

1. پرداخت و تسویه کامل مهریه: یا به صورت نقدی یا از طریق توافق رسمی بر ابراء ذمه زوج.
2. جلب رضایت کتبی زوجه: حتی اگر بدهی پرداخت نشده باشد، زوجه می تواند رضایت خود را مبنی بر رفع ممنوع الخروجی اعلام کند.
3. تودیع تامین مناسب: سپردن وثیقه یا کفیل معتبر به میزان مهریه یا طلب معین.

تودیع تامین مناسب: ارائه تضمین مالی به جای بدهی (وثیقه ملکی یا بانکی)

مهم ترین راه برای رفع موقت ممنوع الخروجی، به ویژه در مواردی که زوج قصد سفر ضروری دارد اما توان پرداخت ندارد، ارائه تضمین است. در این حالت، زوج می تواند معادل مبلغی که بابت آن ممنوع الخروج شده است، وثیقه ملکی، وجه نقد، یا ضمانت نامه بانکی به مرجع اجرا بگذارد. با پذیرش این تأمین، ممنوع الخروجی لغو می شود، اما بدهی باقی می ماند و در صورت عدم پرداخت، از محل وثیقه وصول می شود.

چالش ها و محدودیت ها

مدت اعتبار و تجدید ممنوع الخروجی (لزوم پیگیری دوره ای)

دستور ممنوع الخروجی معمولا دارای مدت اعتبار مشخصی است (به طور مثال، شش ماه یا یک سال). اگر پس از انقضای مدت، بدهی پرداخت نشده باشد و زوجه برای تمدید اقدام نکند، ممنوع الخروجی خود به خود لغو می شود. لذا برای استمرار این محدودیت، زوجه باید در مواعد مقرر اقدام به تجدید (تمدید) دستور ممنوع الخروجی کند.

تأثیر حکم اعسار بر ممنوع الخروجی و آزادی عمل زوج

اگر زوج دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را مطرح کند و دادگاه مهریه را برای او قسط بندی نماید، در این صورت:

• ممنوع الخروجی لغو نمی شود، بلکه به بدهی باقی مانده پس از پرداخت پیش قسط، محدود می شود.
• با این حال، رویه قضایی به زوج این امکان را می دهد که با ارائه تضمین مناسب برای پرداخت اقساط معوقه یا سایر تسهیلات قانونی، برای سفر موقت اقدام کند.

سخن پایانی

ممنوع الخروج کردن زوج بابت مهریه، صرفا ابزاری برای تضمین حقوق مالی زوجه است و نباید به عنوان مجازات تلقی شود. اجرای این امر در گرو رعایت دقیق مراحل قانونی، از احراز قطعی بودن بدهی تا درخواست کتبی زوجه در مرجع صالح است. آگاهی از شرایط رفع ممنوع الخروجی، به ویژه از طریق سپردن وثیقه یا تمدید به موقع دستور، برای هر دو طرف دعوا حیاتی بوده و از بروز اختلافات و مشکلات اجرایی جلوگیری می نماید.

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، بهترین وکیل خانواده تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری و تلفنی

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.