اگر شخص تمکن مالی داشته باشد و عمدا از پرداخت نفقه به زن خودداری کند. قانون برای وی مجازات تعزیری سه ماه و یک روز تا پنج ماه در نظر خواهد گرفت. در صورت اثبات تمکن مالی و عدم پرداخت نفقه به فرزندان دارای شرایط نفقه، پدر مجرم شناخته می شود و به مجازات تعزیری درجه شش محکوم می شود که برابر با شش ماه تا دو سال حبس است.
ضروریست بدانیم که زن برای دریافت نفقه معوقه ایام زوجییت نیز می تواند در محاکم دادخواست پرداخت نفقه معوقه بدهد.
تعریف نفقه
نفقه حقوقی است که پس از انعقاد عقد نکاح حاصل می شود. و طبق موازین شرعی باید با توجه به شرایط اقتصادی و زمان و مکان و تامین زندگی آبرومندانه، برای رفع نیاز زوجه کافی باشد. ماده 1102 قانون مدنی در خصوص حقوق و تکالیف زوجین مقرر می دارد: همین که نکاح به طور صحت، واقع شد، روابط زوجیت، بین طرفین، موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود. پرداخت نفقه در ایام زوجیت از جمله حقوق مالی زن است. که باید توسط مرد پرداخت شود. بعد از طلاق نیز، زن، در صورت وجود شرایطی، حق نفقه خواهد داشت.
نفقه زن شامل چه مواردی می شود؟
ماده 1107 قانون مدنی، نفقه را چنین تعریف می کند: نفقه زوجه، عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، نان، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم، در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض. واضح است نیازهای متعارف هر زن با دیگری متفاوت است. پس نفقه برای همه زنان، نمی تواند یکسان باشد. نفقه شامل تمامی نیاز های متعارف زن مانند هزینه خوراک، لباس، مسکن و هزینه های درمانی و سلامتی زن می باشد. که با توجه به وضعیت و درجه اجتماعی زن نفقه وی نیز متفاوت خواهد بود. در نکاح دائم پرداخت نفقه به زن و فرزندان، وظیفه زوج و پدر خانواده می باشد. در عقد نکاح زوجه وظیفه تمکین از همسرش را دارد و مرد هم موظف به پرداخت نفقه به زن است.
آیا مرد می تواند به دلیل عدم تمکن مالی نفقه نپردازد؟
طبق احکام اسلامی مرد حتی در صورت عدم تمکن مالی باید حداقل نفقه را پرداخت نماید. در غیر این صورت زن به خاطر عدم پرداخت نفقه قادر به شکایت از زوج خواهد بود. در صورتی که تمکن مالی مرد محرز باشد و وی عمدا در پرداخت نفقه زن اهمال نماید. دادگاه می تواند به دادخواست زوجه، مبنی بر عدم پرداخت نفقه رای به طلاق دهد.
مجازات قانونی عدم پرداخت نفقه زن
همان طور که در بالا اشاره شد در نکاح دائم، مرد موظف به پرداخت نفقه زن به شکل متعارف است. چنانچه دادگاه رای بر عدم تمکن مالی وی بدهد زن می تواند دادخواست طلاق بدهد. اگر شخص تمکن مالی داشته باشد و عمدا از پرداخت نفقه به زن خودداری کند علاوه بر آن، تمکین همسرش نیز ثابت شود، قانون برای وی مجازات تعزیری سه ماه و یک روز تا پنج ماه در نظر خواهد گرفت. در صورت اثبات تمکن مالی و عدم پرداخت نفقه به فرزندان دارای شرایط نفقه، پدر مجرم شناخته می شود. و به مجازات تعزیری درجه شش محکوم می شود که برابر با شش ماه تا دو سال حبس است.
نفقه فرزند و مجازات عدم پرداخت نفقه
وظیفه نگهداری و مراقبت از فرزندان و پرداخت هزینه های زندگی و تحصیلات آن ها بر عهده ی پدر است. اما چنانچه پدر از انجام وظایف خود خودداری کند مجرم شناخته می شود. و به مجازات شش ماه تا دو سال حبس محکوم می شود. دختر تا زمان ازدواج مشمول دریافت نفقه می باشد. حتی اگر شاغل باشد باز هم پدر موظف به پرداخت نفقه است. مگر این که عدم تمکن مالی پدر اثبات شود.
پسر تا سن 18 سالگی و تا زمانی که مشغول به تحصیل است مشمول دریافت نفقه خواهند بود. و در صورت عدم پرداخت نفقه از سوی پدر قانون با وی برخورد خواهد کرد. اگر فرزندان دارای شغل باشند ولی شغل آن ها کفاف مخارج زندگی آنها را ندهد. در این حالت ،پدر ، همچنان وظیفه پرداخت نفقه را داراست. این شرایط زمانی برای دریافت نفقه محقق می شود که پدر تمکن مالی داشته باشد و اگر ثابت شود پدر تمکن مالی ندارد هیچ مجازاتی متوجه وی نخواهد بود. بنابراین می توان گفت تمکن مالی مرد، شرط اصلی پرداخت نفقه است.
دختران بعد از ازدواج مشمول پرداخت نفقه از سوی پدر نیستند و جهیزیه نیز از وظایف پدر نیست. مگر در صورت تمکن مالی و مطابق عرف محل و همچنین بعد از طلاق دختر، پدر درخصوص پرداخت نفقه وظیفه ای ندارد.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
نمونه دادخواست مطالبه نفقه زوجه
نمونه دادخواست مطالبه نفقه زوجه
پرداخت نفقه پس ازطلاق
مسئولیت پرداخت نفقه تا زمانی است که زن به مرد تمکین کند و یا در نکاح وی باشد.
بعد از طلاق، مرد فقط نسبت به نفقه فرزندان مسئول است. اما در مورد زن هیچ مسئولیتی ندارد. مگر در موارد زیر:
- طلاق رجعی: چنانچه طلاق زوجین به صورت رجعی باشد. چون در مدت عده مرد می تواند به زن رجوع کند. و زن نیز تا پایان مدت عده می تواند با مرد زندگی کند، مرد موظف به پرداخت نفقه است. اما پس پایان عده مرد دیگر وظیفه ای در قبال پرداخت نفقه زن ندارد. اما اگر طلاق زن و مرد از نوع بائن باشد زن و مرد وظیفه ای درقبال یکدیگر ندارند. و تا پایان مدت عده نیز مرد مسئول پرداخت نفقه به زن نمی باشد.
- بارداری زن: اگر زن باردار باشد شوهر مکلف به پرداخت نفقه تا زمان وضع حمل می باشد. و بعد از خاتمه ی بارداری مرد تکلیفی در مورد نفقه زوجه ندارد. البته در خصوص فرزند همچنان تکلیف به پرداخت نفقه دارد.
در چه صورت نفقه به زن تعلق نمی گیرد؟
اگر زن دارای منابع مالی و در آمد کافی برای تامین نیازهای خود باشد و به طور مستقل از شوهر یا پدر خود زندگی کند. در این صورت نفقه به او تعلق نمی گیرد. در صورتی که زن به صورت عام یا خاص از همسر خود تمکین نکند، عنوان ناشزه بر وی تعلق می گیرد و در نتیجه پرداخت نفقه از سوی شوهر ساقط می شود.
نفقه معوقه
نفقه معوقه نفقه ای است که زوج از پرداخت آن خودداری می کند و یا آن را به تعویق انداخته است. به عبارت ساده تر نفقه معوقه، نفقه ای است که در گذشته به زن تعلق می گرفته؛ ولی پرداخت نشده است. نفقه معوقه شامل هزینه هایی است که زن برای موارد ضروری جهت امرار معاش به آن نیاز داشته است و همسر از پرداخت آن خودداری کرده. که میزان آن را با خود زن مشخص می کند یا بر اساس سند عقدنامه مشخص می شود و یا در صورت عدم تعیین از طریق ارجاع به کار شناس مشخص می شود.
مثلا چنانچه مردی به مدت سه سال هیچ مخارجی به زن نداده و زن از درآمد شخصی خود روزگار گذرانده است. هر زمان که زن بخواهد می تواند از طریق دادگاه اقدام کند. در این صورت نه تنها نفقه پرداخت نشده سه سال گذشته را مطالبه کند. بلکه میزان نفقه ماهیانه از این به بعد را هم تعیین و از دادگاه حکم بگیرد.
نکته مهم درخصوص نفقه معوقه:
مرد در خصوص نفقه ایام گذشته می تواند دادخواست اعسار بدهد و با اثبات عدم تمکن مالی خود درخواست تقسیط کند. اما تقسیط و ناتوانی وعدم تمکن مالی در مورد (نفقه حال و آینده زن) امکان پذیر نیست و در صورت ناتوانی مرد، قانون حقوقی رابرای زن پیش بینی کرده است. نفقه معوقه، فقط مختص زوجه است. و فرزندان و سایر افراد واجب النفقه، نفقه معوقه ندارند.
آیا درخواست طلاق از سوی زن به دلیل عدم پرداخت نفقه امکان پذیر است؟
چنانچه مرد به مدت شش ماه از پرداخت نفقه زن خودداری کند. زن می تواند با مراجعه به دادگاه و تنظیم دادخواست، نفقه معوقه خود را مطالبه نماید. در صورتی که در مهلت تعیین شده از سوی دادگاه، مرد نتواند نفقه زن را پرداخت کند. زن می تواند برای گرفتن طلاق اقدام نماید. به عبارتی عدم پرداخت نفقه از سوی مرد به مدت شش ماه از دلایل محکمه پسند، برای طلاق از طرف زن درمحاکم محسوب می شود. البته بهتر است این موضوع را با کمک و مشورت با وکیل خانواده متبحر تا رسیدن به نتیجه مطلوب دنبال نمود.
سخن پایانی
همانطور که در جریان هستید نفقه زن و فرزندان بر عهده مرد می باشد باید تامین هزینه کند. حتی اگر مرد تمکن مالی نداشته باشد باز هم از این امر معاف نمی شود. اما پرداخت نفقه زن تا زمانی پابرجاست که رابطه زوجیت بین مرد و زن برقرار باشد. اما همین که این رابطه قطع شود دیگر زن مستحق نفقه نیست. مگر در دو صورت اول در طلاق رجعی و دوم در صورت باردار بودن زوجه مستحق دریافت نفقه است.
البته این نکته را مد نظر داشته باشید که در هر صورت هزینه های فرزندان یعنی نفقه آن ها در هر صورت بر عهده ی پدر می باشد حتی اگر زوجین طلاق گرفته باشند. همچنین اگر زوج مدتی بیش از 6 ماه نفقه را نپرداخته باشد می تواندجزء دلایل محکه پسند برای طلاق باشد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده، وکیل ملکی تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!