با وصیت نامه همه افراد در طول زندگی خود این امکان را دارند که در اموال و دارایی های خود هرگونه دخل و تصرفی را که بخواهند انجام بدهند. در واقع تنظیم وصیت نامه به شیوه صحیح و قانونی باعث می شود تا تکلیف بسیاری از امور مربوط متوفی از جمله بدهی های وی تعیین شده و برای ورثه مشکلی ایجاد نشود. تنظیم وصیت نامه امری مهم است. چرا که در سهم وارثین تاثیر می گذازد.
بنابراین توصیه می شود که حتما در تنظیم وصیت نامه از وکیل متخصص مشاوره بگیرید چرا که احکام وصیت بسیار ظریف هستند و اشتباه در تنظیم آن باعث ابطال آن می شود.
وصیت نامه چیست
به عبارتی وصیتنامه سندی قانونی است که به موجب آن شخص وصیت کننده می تواند برای اموال خود تعیین تکلیف کند. افراد تا زمانی که در قید حیات هستند مختارند در اموال و دارایی های خود دخل و تصرف کنند اما بعد از فوت اختیار این حق از آن ها ساقط می شود.
به همین دلیل این مسئله به عنوان حق برای هر فردی پیش بینی شده که به موجب آن بتواند مسائل مالی و غیر مالی خود را برای بعد از فوت ساماندهی کند که به این عمل وصیت می گویند.
مفهوم کلمات کلیدی در وصیت
- موصی شخصی که وصیت می کند.
- موصی له شخص یا اشخاصی که وصیت تملیکی به نفع آنهاست.
- موصی به موردی که نسبت به آن وصیت صورت گرفته است.
- وصی کسی که به سبب وصیت عهدی مامور انجام امور مربوط به یک سوم اموال مال موصی یا فرزند صغیر او شده است.
انواع وصیت
- وصیتنامه رسمی
- وصیتنامه سری
- وصیتنامه خودنوشت
بررسی انواع وصیت
الف) وصیتنامه رسمی
این وصیت نامه باید در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود. از آن جا که وصیت نامه رسمی همانند اسناد رسمی تلقی شده لذا تشریفات خاصی ندارد و تنظیم آن مانند سایر اسناد رسمی است. اعتبار آن هم تابع قوانین اسناد تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی است. ذکر این نکته ضروریست که موضوع وصیت نامه رسمی هرچه باشد در برابر دادگاه لازم الاتباع است. ماده ۹۲ قانون ثبت مقرر می دارد موضوع وصیتنامه رسمی می تواند اعم از منقول و غیرمنقول باشد که بدون نیاز به حکم دادگاه قابل اجرا می باشد.
ب) وصیتنامه سری
وصیتی است که ممکن است به خط موصی یا شخص دیگری باشد. در هر صورت باید به امضای موصی برسد. و بعد از تنظیم به عنوان امانت در اداره ثبت اسناد یا دفترخانه رسمی که نمایندگان آن ها محسوب می شوند سپرده است آن را مسترد می کند. در وصیت نامه سری اصولا تنظیم کننده هر کسی می تواند باشد؛ مگر این که موصی له لال باشد در این صورت وصیت باید تماما به خط خودش تنظیم شود.
ج) وصیت نامه خود نوشت
وصیتی است که توسط خود شخص نوشته می شود و دارای تاریخ روز، ماه ،سال به خط خود شخص وصیت کننده می باشد. و به امضای او رسیده باشد. پس توسط شخص بی سواد قابل تنظیم نیست و قابل توکیل هم نمی باشد.
مزایا و معایب وصیت نامه خودنوشت
از مزایای وصیتنامه خود نوشت این است که وصیت کننده می تواند وصیت نامهاش را بدون آن که هیچ هزینه ای برای آن پرداخت می کند بنویسد. از معایب آن می توان به این مورد اشاره کرد که ممکن است در معرض تحریف قرار بگیرد یا از بین برود. لذا، چنانچه فردی اقدام به تنظیم وصیتنامه خودنوشت می کند باید وصیت نامه را در محل امنی نگهداری کند.
وصیت در شرایط اضطراری
در مواردی که به شرح ذیل است وصیت می تواند شفاهی باشد اما در نهایت تحت شرایطی مکتوب می شود.
- شرایط جنگی نظامی
- در زمان شیوع بیماری های واگیردار
- هنگام مسافرت دریایی
- در شرایط خطر مرگ فوری
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
آیا در تقسیم ارث باید بر اساس وصیت عمل کرد
نکته مهم: دقت داشته باشید که چنانچه موصی زنده باشد به هر حال برای اصلاح وصیتی که در حالت اضطراری و فوق العاده تنظیم شده مهلت یک ماهه از تاریخ برطرف شدن شرایط اضطراری وجود دارد. اگر طی مهلت یک ماه اصلاح نشود اصولا باطل است مگر ناتوانی خود نسبت به اصلاح وصیت نامه را اثبات نماید.
انواع وصیت بر اساس ماهیت حقوقی
- وصیت تملیکی
- وصیت عهدی
وصیت تملیکی: به زبان ساده یعنی شخص مال یا چیزی را برای فرد یا افرادی مشخص به جا بگذارد طبق ماده ۸۲۶ قانون مدنی مالکیت را مستقیما به موصی له انتقال می دهیم.
وصیت نامه عهدی: در این نوع از وصیت نامه شخص، مالی را به دیگری واگذار نمی کند؛ بلکه وظیفه و ماموریتی را بر دوش شخص دیگری می گذارد تا پس از فوت او به انجام برساند. به عبارتی به این نوع وصایت نیز گفته می شود در واقع شخص مامور به انجام امری از سوی موصی می شود.
چند واقعیت مهم در مورد قبول وصیت تملیکی
قبول موصی له تنها پس از فوت موصی دارای اثر است. ماده ۸۲۷ قانون مدنی و ماده ۸۲۹ قانون مدنی.
اگر موصی له، قبل از فوت، وصیت را رد کرده باشد بعد از فوت موصی می تواند آن را قبول نماید. چنانچه قبل از فوت قبول کرده باشد بعد از فوت موصی قبول مجدد ضروری نیست. بخش آخر ماده ۸۳۰ قانون مدنی.
در این نوع وصیت، موصی تا زنده است می تواند از وصیت خود رجوع کند حتی اگر موصی به، قبض (تحویل) شده باشد. ماده ۸۲۹ قانون مدنی اگر بعد از فوت وصیت را رد کند دیگر نمی تواند قبول کند. اگر بعد از فوت وصیت را قبول و موصی له را قبض کند دیگر نمی تواند آن را رد کند. ماده ۸۳۰ قانون مدنی.
شرایط صحت و درستی وصیت
- رضایت داشتن موصی.
- اهلیت داشتن موصی و موصی له (منظور از اهلیت داشتن این است که مجنون و صغیر نباشد).
- معین بودن موصی له.
- موجود بودن موصی به (موصی به یعنی مورد وصیت نامه باید اجمالا معلوم و معین باشد).
- مالیت و مشروعیت داشتن موصی له.
- قابل انتقال بودن موصی به.
- ملکیت و مشروعیت داشتن جهت وصیت.
سوال مهم
آیا موصی می تواند تا قبل از مرگ خود وصیت نامهاش را اصلاح کند؟ باید بگوییم بله موصی تا قبل از مرگ خود بارها و بارها می تواند به آن رجوع کرده آن را اصلاح یا تجدید کند. پس نتیجه می گیریم آخرین وصیتنامه وی معتبر است.
نکات مهم در تنظیم وصیتنامه
- موصی نمی تواند وراث را از همه ارث محروم کند یا تمام اموال خود را به یک وارث بدهد. اگر چنین کاری انجام بدهد وصیتنامه او فقط تا ثلث اموالش نافذ است و پس از فوت او بقیه اموالش (دو سوم دیگر) طبق قانون ارث میان ورثه تقسیم می شود.
- اگر پس از امضا تغییراتی در وصیت نامه داده شود باید مجددا توسط موصی امضا شود در غیر این صورت فاقد اعتبار است.
- اگر کسی وصیت کند که پس از مرگ او تمام اموال و داراییش به همسرش واگذار گردد وصیتش فقط در ثلث ماترک نافذ است.
- پس از فوت او بقیه اموالش (دو سوم دیگر) طبق قانون ارث میان ورثه تقسیم می شود.
- اعتبار وصیت نامه مربوط و مقید به زمان خاصی نیست.
- شخصی که وارث ندارد می تواند تمام اموال خود را وصیت کند.
- در نهایت برای بچه ای که به دنیا نیامده هم وصیت صحیح است مشروط بر آن که زنده متولد شود.
سخن پایانی
وصیت نامه طبق تعریفی که مشاهده کردید یا تملیک مال است و یا بر عهده گذاشتن امری. مثل سرپرستی صغیر متوفی. بنابراین چون وصیت نامه جزء عقود معین در قانون مدنی می باشد موصی باید تمامی شرایط گوینده ایجاب عقد را داشته باشد که در متن بالا به آن اشاره شد.
این نکته را مد نظر داشته باشید که موصی هر زمان که بخواهد می تواند متن عقد را تغییر دهد. یا کلا وصیت نامع را از بین برد. چرا که اثر وصیت نامه پس از وفات موصی نمایان می شود. بنابراین اگر چند وصیت نامه متفاوت وجود داشته باشد ما باید به آخرین وصیت نامه ترتیب اثر دهیم.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده، وکیل ارث در تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!