تصرف عدوانی چیست و چه مجازاتی دارد؟ منظور از تصرف عدوانی این است که شخصی ذی حق نیست ولی ملکی را به تصرف خود در می آورد. می توان گفت همان تصرف غیرقانونی اراضی متعلق به غیر است. که قانونگذار در قانون مجازات اسلامی برای این امر مجازاتی را در نظر گرفته است.
مسائل حقوقی با اقتصاد رابطه تنگاتنگی دارد. چرا که اگر جامعه ای به لحاظ اقتصادی دارای ثبات باشد جرم و بزهکاری در آن جامعه پایین است. حال اگر آن کشور ثبات اقتصادی نداشته باشد و تورم در آن جامعه جولان دهد جرم و بزهکاری در آن جامعه افزایش پیدا می کند. بنابراین این دو مولفه با یکدیگر رابطه مستقیم دارند. پس اگر دولت در بهبود اقتصاد تلاش کند عملا به بهبود دادگاه ها کمک کرده و در نهایت آرامش را به جامعه تزریق می کند.
تصرف مشروع و نامشروع
آن تصرفی که ما در این مقاله به آن اشاره می کنیم تصرفات نامشروع و غیرقانونی است. اما در کل تصرفات به دو دسته تصرفات مشروع و نامشروع می باشد. تصرفات مشروع آن تصرفاتی است که قانونگذار از آن ها حمایت می کند و به نوعی بر آن ها صحه می گذارد. به عنوان مثال شما اگر مبلغی را از شخصی طلبکار باشید و او به شما پرداخت نکند. و زمینی داشته باشد و به حکم دادگاه آن زمین به شما تعلق گیرد مالک سابق نمی تواند ادعای مالکیت و کند و به نام تصرف عدوانی طرح دعوا کند. چرا که در این مورد قانونگذار از شما حمایت می کند.
تصرف نامشروعی که مد نظر ماست همان تصرف حقوقی است که در ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی بیان می شود. و مواد 690 تا 696 قانون مجازات اسلامی این امر را جرم انگاری و مجازات آن را مشخص کرده است. تصرف نامشروع و تصرف عدوانی یعنی شخصی ملک شما را غصب کند. حال این امر ممکن است با زور و قهر و غلبه و اجبار باشد یا با لطایف الحیل این کار را انجام دهد. در هر صورت کسی که ذی حق نباشد و ملک شما را تصرف کند غاصب است و باید جبران خسارت کند.
مصادیق تصرف نامشروع در قانون
حسب ماده 690 قانون مجازات اسلامی: کس به وسیله صحنهسازی از قبیل پیکنی، دیوارکشی، تغییر حد فاصل، امحای مرز، کرتبندی، نهرکشی، حفر چاه، غرس اشجار وزارعت و امثال آن به تهیه آثار تصرف در اراضی مزروعی اعم از کشت شده یا در آیش زراعی، جنگلها و مراتع ملی شده، کوهستانها، باغها، قلمستانها،منابع آب، چشمهسارها، انهار طبیعی و پارکهای ملی، تاسیسات کشاورزی و دامداری و دامپروری و کشت و صنعت و اراضی موات و بایر و سایر اراضی و املاک متعلق به دولت یا شرکتهای وابسته به دولت یا شهرداریها یا اوقاف و همچنین اراضی و املاک و موقوفات و محبوسات و اثلاث باقیه که برای مصارف عامالمنفعه اختصاص یافته یا اشخاص حقیقی یا حقوقی به منظور تصرف یا ذیحق معرفی کردن خود یا دیگری، مبادرت نماید.
یا بدون اجازه سازمان حفاظت محیط زیست یا مراجع ذیصلاح دیگر مبادرت به عملیاتی نماید که موجب تخریب محیط زیست و منابع طبیعی گردد یا اقدام به هر گونه تجاوز و تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق در موارد مذکور نماید مشمول عنوان مجرمانه تصرف عدوانی می شود و باید منتظر مجازات باشد.
مجازات تصرف عدوانی
این عنوان مجرمانه همانند دیگر عناوین مجرمانه ای که در قانون ایران وجود دارد ممکن است به صورت انفرادی یا جمعی صورت گیرد. اگر به قانون مجازات اسلامی رجوع کنید متوجه خواهید شد که قانونگذار برای این عنوان مجرمانه فروض مختلفی را مطرح کرده. که هر کدام مجازات خاص خود را دارد. این تفکیک در سه عنوان به شرح ذیل در تصرف غیرقانونی اراضی غیر می باشد:
توسط یک نفر
حسب ماده 691 قانون مجازات اسلامی: هر کس به قهر و غلبه داخل ملکی شود که در تصرف دیگری است اعم از آنکه محصور باشد یا نباشد یا در ابتدای ورود به قهر و غلبه نبوده ولی بعد از اخطار متصرف به قهر و غلبه مانده باشد علاوه بر رفع تجاوز حسب مورد به یک تا شش ماه حبس محکوم میشود.
در این مورد فرد علاوه بر این که باید رفع تصرف نماید به حبس از 1 تا 6 ماه حبس محکوم می شود.
بیش از دو نفر
اگر تصرف عدوانی بیش از دو نفر باشند حسب انتهای ماده 691 قانون مجازات اسلامی: هر گانه مرتکبین دو نفر یا بیشتر بوده و لااقل یکی از آنها حامل سلاح باشد به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهند شد. در این حالت چون جرم به صورت جمعی واقع شده مجازات افراد نیز بیشتر است.
ارتکاب جرم در شب
اگر موضوعات ماده 692 قانون مجازات اسلامی و ماده 693 قانون مجازات اسلامی در شب رخ دهد حسب ماده 695 قانون مجازات اسلامی: مرتکب به حداکثر مجازات محکوم میشود. همان طور که مشاهده می کنید قانونگذار برای این که مجازات در شب رخ داده حداکثر مجازات را قرار داده است.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
مهلت شکایت تصرف عدوانی چقدر است؟
تصرف غیر قانونی ملک و روش پیشگیری
تفاوت دعوای تصرف عدوانی و خلع ید
مجازات فرار مالیاتی در حقوق ایران
ماده 25 قانون آیین دادرسی کیفری
نحوه رسیدگی به جرم تصرف عدوانی
رسیدگی در دادگاه های کیفری در ایران در دو مرحله صورت می گیرد. مرحله ابتدایی که دادسرا است و مرحله بعدی دادگاه می باشد. دادسرا نهادی است در سیستم حقوقی و قضایی ایران که رسیدگی اولیه را نسبت به متهم انجام می دهد. در این مرحله دادسرا تحقیقات مقدماتی را انجام می دهد و در دادسرا متهم خیلی نمی تواند از خود دفاع کند و گاها این مرحله به صورت سری صورت می گیرد و حتی اجازه یک بار آمدن وکیل وجود ندارد.
این رسیدگی اولیه ممکن است در دادسراهای عمومی و انقلاب صورت گیرد یا در دادسراهای اختصاصی صورت می گیرد. دادسرای اختصاصی تنها به همان جرم معین از طرف قانونگذار رسیدگی می کند و صلاحیت رسیدگی دیگر جرایم را ندارد. مثلا دادسرای ویژه اطفال و نوجوانان یا دادسرای ویژه روحانیت و غیره. نحوه رسیدگی به جرم تصرف غیرقانونی اراضی متعلق به غیر به شرح ذیل است:
دادسرای رسیدگی به زمین خواری:
متاسفانه به این علت که در جامعه زمین خواری رونق گرفت و این فعل مجرمانه تبدیل به جرم پر تکرار شد حاکمیت به این فکر افتاد که دادسرای اختصاصی در این مورد ایجاد کند. این دادسرا در تهران قرار دارد و تنها مخصوص رسیدگی به این جرم می باشد.
دادسرای عمومی و انقلاب:
شما در عنوان فوق با دادسرای اختصاصی زمین خواری آشنا شدید. حال اگر زمین خواری اتفاق افتاد و شما در محلی به جز تهران سکنی داشتید می توانید به دادسرای عمومی و انقلاب مراجعه کنید و پیگیر پرونده خود باشید.
تصرف عدوانی با قهر و غلبه
همانطور که اشاره شد تصرف عدوانی ممکن است با زور و قهر و غلبه باشد و یا با تطمیع و لطایف الحیل صورت گیرد. مسلما اگر با عقل خود مقداری کاوش کنید متوجه خواهید شد که در صورت زور و اجبار باید برای این عنوان مجرمانه مجازات بیشتری قرار داد. دو حالت برای تصرف غیرقانونی اراضی غیر وجود دارد:
الف) حالتی که کسی در منزل مسکونی نبوده یا مکان مور تصرف عدوانی زمین بوده که تصرف راحت تر است: حسب ماده 692 قانون مجازات اسلامی اصلاحی سال 99: هرگاه کسی ملک دیگری را به قهر و غلبه تصرف کند علاوه بر رفع تجاوز به حبس از چهل و پنج روز تا شش ماه محکوم خواهد شد.
ب) حالتی که مکان مورد تصرف مکانی بوده که افراد در آن جا حضور داشته اند: حسب ماده 694 قانون مجازات اسلامی اصلاحی سال99: هر کس در منزل یا مسکن دیگری به عنف یا تهدید وارد شود به مجازات از سه ماه تا یک سال و شش ماه حبس محکوم خواهد شد و در صورتی که مرتکبین دو نفر یا بیشتر بوده و لااقل یکی از آنها حامل سلاح باشد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم میشوند.
تکرار تصرف عدوانی و مجازات آن
منظور از تکرار همان نهادی است که در فصل ششم قانون مجازات اسلامی آمده است. تکرار یعنی این که متهم پس از قطعیت حکم منظور مجددا مرتکب جرمی شود. در مورد تصرف عدوانی قانونگذار در ماده 693 قانون مجازات اسلامی اصلاحی سال 99 بیان می کند: اگر کسی به موجب حکم قطعی محکوم به خلع ید از مال غیرمنقولی یا محکوم به رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق شده باشد، بعد از اجرای حکم مجدداً مورد حکم را عدواناً تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق نماید علاوه بر رفع تجاوز به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.
سخن پایانی
همان طور که عرض شد تصرف عدوانی یعنی ذی حق نبودن متصرف در ملک یا همان تصرف غیرقانونی اراضی غیر. حال این ملک ممکن است زمین باشد، مسکن باشد یا محل کسب و تجارت باشد. قانونگذار برای مجازات آن مولفه های مختلفی را در نظر گرفته است. مثلا با زور باشد یا نباشد، فردی باشد یا جمعی باشد، در شب باشد یا نباشد و غیره.
همچنین قانونگذار برای فرض تکرار هم جرم انگاری کرده است. که در این صورت مجازات فرد بیشتر می شود. نحوه رسیدگی به جرم زمین خواری در تهران در دادسرای اختصاصی زمین خواری و در دیگر شهرها در دادسرای عمومی و انقلاب صورت می گیرد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل کیفری تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!