حق آبه چیست؟ آیا حق آبه با حق المجرا متفاوت است؟ چه تفاوت هایی این دو عنوان حقوقی با یکدیگر دارند؟
این سوالات ممکن است برای شما هم پیش آید. حق آبه منظور همان حقی است که قانونگذار به افراد و اشخاص می دهد تا بتوانند از این نعمت الهی به خوبی استفاده کنند. قبل از سال 1347 قانونی در این مورد نبود و هر کس که توانایی داشت می توانست چاهی حفر کند و استفاده نماید. اما در سال 1347 قانونی تحت عنوان قانون آب و نحوه ملی شدن آن به تصویب رسید که این امر را تحت کنترل خود درآورد.
چند سال بعد با تصویب قانون توزیع عادلانه آب این امر بیش از پیش سازماندهی شد و برای استفاده از این منبع پروانه صادر می شود تا افراد بتوانند از این طریق به نحو احسن از آب استفاده کنند.
اما حق المجرا به معنی استفاده از ملک دیگری برای استفاده بهتر از حق آبه است. همان طور که میبینید منشا وجود هر یک از این حقوق متفاوت است. با ما همراه باشید تا بیشتر در این مورد اطلاعات کسب کنید.
تعریف حق آبه
اگر بخواهیم این عنوان را به خوبی درک کنیم اول به معنای لغوی آن رجوع می کنیم. حق آبه در فرهنگ لغت عمید: به حقوق هر فرد برای استفاده از منابع آب اطلاق می گردد. حق آبه در ماده 18 قانون توزیع عادلانه آب موجود است. این قانون بیان می کند: حقابه عبارت است از حق مصرف آبی است که در دفاتر جزء جمع قدیم یا اسناد مالکیت یا حکم دادگاه یا مدارک قانونی دیگر قبل از تصویب این قانون برای ملک یا مالک آن تعیین شده باشد.
به زبان ساده تر یعنی هر فرد می تواند از منابع آب استفاده کند. این منابع شامل: سهم مشروع و مقرر روستا، مزرعه، باغ، خانه از آب رود، چشمه، قنات، آب های زیرزمینی و یا چاه در ساعات و به اندازه معلوم و معین است. قانونی در سال 1347 به نام قانون آب و نحوه ملی شدن آن تصویب شد. در این قانون آب جزء انفال می باشد. همچنین در اصل 45 قانون اساسی به این امر اشاره می شود. حال منظور از انفال چیست؟ انفال همان منابع عمومی است که در اختیار پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) است که در زمان غیبت اداره کردن آن در دست ولی فقیه خواهد بود. که باید در مصالح عمومی مورد استفاده قرار گیرد.
انواع حق آبه
حق آبه هم همانند دیگر موارد دارای چند زیر شاخه می باشد که در این عنوان به آن ها خواهیم پرداخت:
- حق آبه بر اساس برداشت قدیم: این عنوان در جایی نمود پیدا می کند که آب کم باشد و اختصاص یافتن آب بر اساس تقدم زمانی رخ می دهد. در این مورد دو نظریه وجود دارد. نظر اول مخصوص کسانی است که قائل به تقدم هستند. یعنی هر کس که زودتر این کار را انجام دهد. توضیح آن که در این حالت صرف نظر از مجاورت زمین با آب مثلا آب را از رودخانه منحرف کرده و این کار را در مدت زمان طولانی انجام داده است. البته این امر شرطی دارد که آن شرط سود ده بودن این عمل است. نظریه دوم مربوط به بهره برداران است؛ یعنی کسی که زودتر شروع به عملیات بهره برداری می کنید.
- حق آبه مبتنی بر مالکیت زمین: همان طور که مشخص است در این نوع حق آبه بر اساس زمین می باشد. یعنی زمینی که در آن آب جریان دارد. همچنین این استفاده از آب باید عاقلانه و درست باشد یعنی بهترین نتیجه را در پی داشته باشد.
- آب جامعه محور: بر اساس این نظر آب به یک جامعه تعلق دارد و دیگر تقدم و بهره برداری در میان نیست. می توان گفت در این مسئله به اهم و مهم می پردازند. به عنوان مثال در کالیفرنیا به جوامع ساکن در آبخیزها حق بالاتری نسبت به مصرفکنندگان متقدم می دهند به همان دلیلی که در ابتدای امر اشاره شد.
- حق آب پاک: این امر مربوط به آب هایی می باشد که در مسیر حمل و نقل است.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
نحوه انتقال حق آبه
حسب قانون آب و نحوه ملی شدن آن نقل و انتقال حق آبه را تنها در صورتی صحیح می داند که وزارت آب و برق این مجوز را صادر کند. در غیر این صورت غیر قانونی می داند. همچنین نقل و انتقال مجوز بهره برداری تنها با مجوز این وزارتخانه قابل تصور است.
حال اگر به قانون توزیع عادلانه آب رجوع کنیم باز هم همین مطالب با اندکی تغییر به چشممان می خورد. مجوز حق آبه تنها برای همان چاه و همان اراضی است که صادر شده است. بنابراین پروانه مذکور تنها برای همان امری است که وزارتخانه صادر کرده است. و تغییر آن تنها با اجازه وزارت امکان پذیر است. این نکته را در نظر داشته باشی که حق آبه های جابهجا شده ما قبل از تصویب و لازم الاجرا شدن این قانون دارای اعتبار است و مشکلی ندارد.
نکته: انتقال حق آبه ها به صورت ساعتی بلامشکل است و ایرادی ندارد. مثلا مالک زمینی می خواهد یک ساعت از آب خود را در همان حوزه معینه برای کشت و زرع به دیگری منتقل کند که این امر بلا اشکال است.
وکلای مجموعه حق وران با توجه به تخصص که در این حوزه دارند می توانند به شما کمک کنند. شما می توانید به وکیل حقوقی و یا وکیل ملکی مراجعه کنید. وکلای مجموعه با توجه به مزیت هایی چون 20 سال تجربه عملی در دادگاه، تخصص در موضوع مربوطه، دارای دکترای تخصصی حقوق، تسلط به قوانین جدید و حفظ حریم خصوصی ارباب رجوع می توانند بهترین مشاوره را به شما ارائه کنند.
تعریف حق المجرا
حق المجرا یکی از مصادیق حق ارتفاق در حقوق می باشد. ابتدا به ساکن برای دریافت بهتر و درک بیشتر بیاید معنای لغوی آن را دریابیم. اتفاق در لغت نامه دهخدا یعنی تکیه بر آرنج کردن، به چیزی یاری کردنیا به چیزی منفعت گرفتن است. حق ارتفاق در ماده 93 قانون مدنی بدین شرح است: ارتفاق حقی است برای شخص در ملک دیگری. حق ارتفاق به معنای ساده تر یعنی مالکی در ملک دیگری دارای حقی می شود. به بیان دیگر حق کسی در ملک دیگری است. به عنوان مثال باغ الف و ب در کنار یکدیگر می باشد. ب برای این که بتواند از آب برای آبیاری باغ خود استفاده کند باید از ملک الف گذر کند.
اسباب ایجاد حق المجرا
- قانون: یعنی قانون این حق را برای صاحب ملک در نظر می گیرد. مثل حق ارتفاق زمینی پایینی در زمین بالایی؛ ماده 95 قانون مدنی بیان می کند: هر گاه زمین یا خانه کسی مجرای فاضلاب یا آب باران زمین یا خانه دیگری بودهاست صاحب آن خانه یا زمین نمیتواند جلوگیری از آن کند مگر در صورتی که عدم استحقاق او معلوم شود.
- قرارداد: حسب ماده 94 قانون مدنی: صاحبان املاک می توانند در ملک خود هر حقی را که بخواهند نسبت به دیگری قرار دهند در این صورت، کیفیت استحقاق، تابع قرارداد و عقدی است که مطابق آن، حق داده شده است. همان طور که می داند ماده 10 قانون مدنی قراردادها را محترم می شمارد البته به شرطی که بر خلاف قواعد آمره نباشد. پس مهم ترین عامل ایجاد حق المجرا قرارداد خصوصی بین افراد می باشد.
- ممکن است بدون قانون یا قرارداد ایجاد شود. یعنی بر اساس اذن باشد که در این صورت باید مدت زمان زیادی گذرد تا این حق المجرا به تثبیت رسد.
تفاوت حق آبه با حق المجرا
مهم ترین تفاوت حق آبه با حق المجرا در اسباب ایجاد است. در حق آبه تنها باید مجوز قانونی بر اساس قانون توزیع عادلانه آب وجود داشته باشد. پس محصور به یک سبب است. اما در حق المجرا سه سبب باعث ایجاد می شود.
حق المجرا در زمین دیگری به وجود می آید و باید اذن و یا قانونی در این مورد وجود داشته باشد. اما در حق آبه چنین چیزی مدنظر نیست.
حق آبه یعنی اذن در انتفاع. یعنی شما برای استفاده از آب برای هر چیزی باید دارای حق آبه بشوید. اما در حق المجرا شما برای استفاده بهتر از حق خود از این امر استفاده می کنید. بنابراین منشا دلیل متفاوت است.
سخن پایانی
همان طور که در مقاله فوق اشاره شد ما در مورد استفاده از حق آبه با دو قانون مواجه هستیم: قانون آب و نحوه ملی شدن آن و قانون توزیع عادلانه آب. این دو قانون به نحوه بهره برداری از آب اشاره می کنند و تا زمانی که مجوز وزارت مربوطه موجود نباشد امکان استفاده از این حق میسر نمی شود. اما حق المجرا یعنی استفاده بهتر از حق آبی که وجود دارد. پس این دو مورد در منشا وجود با یکدیگر تفاوت دارند.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!