تکلیف مهریه در فسخ نکاح چیست؟ همان طور که می دانید حسب قانون زن بعد از جاری شدن صیغه نکاح مالک مهریه می شود و می تواند در آن هر دخل و تصرفی که بخواهد انجام دهد. اما در فرض فسخ نکاح قضیه متفاوت است. در این حالت به زن مهریه تعلق نمی گیرد مگر در دو مورد که در مقاله به آن موارد اشاره می کنیم.
حتی در این صورت اگر مرد مهریه زوجه را تماما پرداخت کرده باشد؛ زوجه باید مهریه را پس دهد. حال سوال اساسی اینجا مطرح می شود که موارد فسخ نکاح شامل چه چیزهایی می شود؟ در چه صورتی به زن مهریه تعلق نمی گیرد؟ چه مواقعی زن می تواند مهریه خود را نصف یا تماما دریافت کند؟ آیا موارد فسخ نکاح تنها محدود به موارد قانون مدنی می باشد؟ با ما همراه باشید تا به این پرسش ها پاسخ دهیم.
فسخ نکاح چیست؟
فسخ نکاح یکی از موارد انحلال عقد نکاح در قانون می باشد که می توان تنها با صرف اثبات آن موارد عقد نکاح را فسخ کرد. علت وجود فسخ نکاح این است که هر یک از طرفین از مشکلات موجود در طرف دیگر آزاد و رها شوند و به راحتی از یکدیگر جدا شوند. پس همان طور که متوجه شدید موارد فسخ نکاح به هر دو طرف برمی گردد. عیوب مرد شامل سه مورد و عیوب زن شامل شش مورد می شود که در صورت وجود هر یک می توان عقد نکاح را فسخ کرد.
در فسخ نکاح نیازی به رضایت طرف مقابل نیست و راحت تر از طلاق صورت می گیرد. این نکته را از یاد مبرید که فسخ نکاح یک حق است و شما می تواند این حق را اسقاط کنید. یعنی چه؟ یعنی این که اگر همسر شما دارای عیوب فسخ نکاح باشد شما می توانید از آن چشم پوشی کنید و با یکدیگر به زندگی مشترک خود ادامه دهید. بنابراین اجباری در کار نیست.
شامل چه مواردی می شود؟
مواردی که شامل فسخ نکاح می شود را می توان در دو تقسیم بندی مورد نقد و بررسی قرار داد:
تقسیم بندی اول:
- جنون: حسب ماده 1121 قانون مدنی: جنون هر یک از زوجین به شرط استقرار، اعم از این که مستمر یا ادواری باشد برای طرف مقابل موجب حق فسخ است.
- عیوب مرد: این عیوبی که در مرد وجود دارد برای زن حق فسخ ایجاد می کند. این عیوب در ماده 1122 قانون مدنی بدین شرح است: خصاء، عنن به شرط اینکه ولو یکبار عمل زناشویی را انجام نداده باشد، مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازهای که قادر به عمل زناشویی نباشد.
- عیوب زن: این موارد که در ماده 1123 قانون مدنی موجود است؛ اگر زن دارا باشد حق فسخ برای مرد ایجاد می شود. که شامل: قرن، جذام، برص، افضاء، زمین گیری و نابینائی از هر دو چشم.
- شروط بین خود: هر گاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده و بعد از عقد معلوم شود که طرف مذکور فاقد وصف مقصود بوده برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود، خواه وصف مذکور در عقد تصریح شده یا عقد متبایناً بر آن واقع شده باشد.
تقسیم بندی دوم:
- موارد قبل از نکاح: عیوبی که در زن وجود دارد حسب ماده 1124 قانون مدنی: عیوب زن در صورتی موجب حق فسخ برای مرد است که عیب مزبور در حال عقد وجود داشته است. بنابراین عیوب زن اگر بعد از نکاح به وجود آید باعث فسخ نکاح نخواهد شد. سه عیوب مرد هم اگر قبل از نکاح باشد باعث فسخ نکاح می شود.
- موارد بعد از نکاح: بر اساس ماده 1125 قانون مدنی: جنون و عنن در مرد هرگاه بعد از عقد هم حادث شود موجب حق فسخ برای زن خواهد بود. اما جنون در زن بعد از نکاح باعث ایجاد حق فسخ برای مرد نمی شود.
مهریه فسخ نکاح قبل از نزدیکی
همان طور که می دانید به محض خواندن صیغه نکاح زن مالک مهریه می شود و می تواند آن را بلافاصله دریافت کند. این مهریه در حالت طلاق مهریه قبل از نزدیکی به نصف مهریه تبدیل می شود. و اگر مرد تماما مهریه را پرداخته باشد زن باید نصف مهریه را برگرداند. اما مهریه در فسخ نکاح در حالت قبل از نزدیکی تفاوت دارد. در این حالت دیگر به زوجه هیچ مهریه ای نمی رسد. یکی از عللی که زوج تلاش می کند که از فسخ نکاح برای جدایی استفاده کند این است که مهریه پرداخت نکند.
اما تنها یک حالت موجود است که زوج باید نیمی از مهریه را پرداخت کند و آن هم مربوط به عیب خود زوج است که به آن عنن می گویند. ماده 1101 قانون مدنی بیان می کند: هر گاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود زن حق مهر ندارد، مگر در صورتی که موجب فسخ عنن باشد که در این صورت، با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است. همان طور که مشاهده می کنید این ماده استثنایی بر اصل عدم پرداخت مهریه در فسخ نکاح می باشد.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه کنید:
ماده 142 قانون آیین دادرسی کیفری
تفاوت فسخ نکاح و طلاق در پرداخت مهریه
مهریه فسخ نکاح بعد از نزدیکی
اگر نزدیکی رخ دهد زن بلافاصله مالک مهریه می شود. حال اگر مرد هم مشکلی داشته باشد و عنن مجنون شود باز هم زن تمام مهریه را می تواند مطالبه کند. بنابراین ایجاد عوامل فسخ بعد از نزدیکی در مطالبه مهریه بلا اثر است.
فوریت در فسخ نکاح
یکی از عللی که افراد به سمت فسخ نکاح می آیند این است که مهریه در فسخ نکاح به زوجه تعلق نمی گیرد. اما باید این نکته را در نظر داشته باشید که استفاده از فسخ نکاح فوریت دارد حسب ماده 1131 قانون مدنی: خیار فسخ فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع به علت فسخ، نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط میشود، به شرط این که علم به حق فسخ و فوریت آن داشته باشد. تشخیص مدتی که برای امکان استفاده از خیار لازم بوده به نظر عرف و عادت است.
بنابراین پس از علم به فوریت باید اقدام کرد و این مدت زمان بسته به نظر عرف آن جامعه می باشد و نمی توان برای آن مدت دقیقی در نظر گرفت. بنابراین مفهوم مخالف بدین صورت است که پس از گذشت مدت استفاده از خیار فسخ نمی توان به آن دلیل از خیار فسخ استفاده کرد.
سخن پایانی
همان طور که در ابتدای مقاله عرض شد مهریه در فسخ نکاح به زوجه تعلق نمی گیرد مگر در حالت عنن مرد که نصف مهریه به زوجه تعلق می گیرد. که این امر استثنایی بر اصل عدم تعلق مهریه است. علت این که زوج ها سعی دارند از فسخ نکاح استفاده کنند به علت عدم پرداخت مهریه است. استفاده از این خیار فوریت دارد و این فوریت بسته به نظر عرف می باشد.
منظور آن که نمی توان برای آن مدتی خاص معین کرد. عیوب موجب فسخ نکاح علی القاعده باید قبل از عقد نکاح موجود باشند مگر جنون و عنن که بعد از نکاح هم موجب فسخ نکاح می شوند. اگر زوجین با دانستن عیوب فسخ نکاح دست به نزدیکی زنند دیگر نمی توان از آن عیوب برای فسخ استفاده کرد و باید از عنوان عسر و حرج برای طلاق استفاده کنند.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را با وکیل خوب تهران رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!