تدلیس در لغت به معنای پوشاندن می باشد. در اصطلاح حقوقی براساس قانون ایران ، تدلیس در ازدواج بدین معناست که هر کدام از زوجین یا شخص ثالثی قبل از اینکه به عقد هم درایند ، طرف مقابل را آگاهانه به امور واهی فریب دهند و با اغوای طرف دیگر وی به انعقاد عقد برانگیخته شده و در نهایت با وجود فریب ازدواج صورت گیرد.در مقاله ذیل به تدلیس در ازدواج می پردازیم.
ماده 1128 قانون مدنی اشعار میدارد :«هرگاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده و بعد ازعقد معلوم شود فاقد وصف مقصود بوده برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود ، خواه وصف مذکور در عقد تصریح شده یا عقد متباینا بر آن واقع شده باشد.»
برای مثال چنانچه مرد قبل از ازدواج جهت متعاقد نمودن طرف مقابل به دروغ واصل شود و بگوید شغلش مدیرعامل شرکت می باشد در حالی که کارمند بانک باشد یا عیبی که عرفا باید گفته شود اما ممکن است ظاهرا مشخص نگردد همگی از موارد تدلیس می باشد.
ضمانت اجرای مدنی تدلیس
تدلیس هنگامی رخ می دهد که سوءنیت و قصد فریب وجود داشته باشد ، یعنی یک طرف به عمد با اعمال متقلبانه خود ، عیبی را مخفی نگه دارد و یا صفتی صفتی که مورد توافق طرفین بوده از خود نشان دهد در حالیکه فاقد آن بوده است.
سکوت درباره ی عیب هایی که عرفا باید بیان گردد از دیگر مصادیق تدلیس می باشد.
یا مثلا اگر زوج دارای یک دست مصنوعی باشد که در زمان خواستگاری آن را طوری بپوشاند و وانمود به درد داشتن کند که طرف مقابل متوجه نشود در آن صورت این امر از موارد تدلیس است و باید قبل از ازدواج آن را بیان نماید.
یا دختر دارای مشکلات پوستی غیر قابل حل باشد که با حجاب پنهان شده باشد در آن صورت مرد اگر توان پرداخت مهریه جهت طلاق را نداشته باشد می تواند درخواست فسخ نکاح را دهد. طبق قانون مدنی ایران ، شخص فریب خورده حق افدام جهت فسخ نکاح را دارد و طبق قواعد مسئولیت مدنی حتی در صورت عدم استفاده از حق از فریب دهنده می تواند مطالبه ی خسارت نماید.
پس تا این قسمت از بحث می توان گفت تدلیس در ازدواج به دو صورت رخ می دهد :
1.پنهان نمودن عیب یا نقصی که عرفا باید بیان گردد ؛
2.بیان کردن صفتی از خود در حالی که فاقد آن باشد.
برای مثال اگر زنی خود را دارای مدرک دکتری و شغل استاد دانشگاه معرفی کند در حالی که فاقد آن باشد نمونه ای از تدلیس محسوب می گردد.
موارد فوق در قانون مجازات با عناوینی همچون تحصیلات عالی ، تمکن مالی ، موقعیت اجتماعی ، شغل و سمت خاص ، تجرد و مثال آن بیان گردیده است.
ضمانت اجرای کیفری تدلیس در نکاح
تدلیس در نکاح مستوجب مجازات کیفری است.
در دعاوی مطروحه دادگاه خانواده بسیاری از ازدواج ها که به طلاق و فسخ منجر میگردند به علت تدلیس در ازدواج می باشد .
برای مثال زوج در حالی که متاهل است ، خود را مجرد معرفی نماید.شکایت کیفری فریب در عقد ، مجازات هایی در پی دارد که مجازات آن براساس قانون مجازات اسلامی شش ماه تا دو سال حبس تعزیری می باشد.
چنانچه میزان این مجازات از شش ماه کمتر باشد بنا به تصمیم قاضی باید تبدیل به مجازات های دیگری از جمله جزای نقدی می گردد.
نکته : در صورتی که تدلیس پس از رابطه زناشویی مشخص گردد ؛ زن علاوه بر فسخ نکاح می تواند مهریه خود را باز پس گیرد.
عیوب مطروحه در قانون مدنی که در صورت بیان نشدن آن پیش از ازدواج از مصادیق تدلیس شمرده می شود. و موجبات فسخ نکاح را فراهم می آورد.
عیوب ایجاد کننده حق فسخ برای زن که قبل از ازدواج از آن بی خبر بوده است به شرح ذیل است :
- جنون که فرقی میان مجنون ادرواری و مجنون دائمی در این مورد وجود ندارد.
- خصاء که به مردی اطلاق میگردد که فاقد بیضه باشد وبه ناتوانی وی در بارور کردن می انجامد.
- عنن که باعث ناتوانی از آمیزش جنسی می گردد.
- مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که قادر به عمل زناشویی نباشد
عیوب موجد حق فسخ برای مرد که در زن وجود داشته باشد:
- جنون چه دائمی و چه دوره ای
- قرن : استخوان یا گوشت زائدی در آلت تناسلی زن است که مانع نزدیکی شوهر با وی می گردد ؛
- جذام همان خوره که بیماری پوستی است.
- برص ، پیسی می باشد که نوعی بیماری پوستی است.
- افضاء که نوعی بیماری جنسی زنانه می باشد.
- زمین گیری
- نابینایی از هر دو چشم
در صورتی که شخص به عیب خود واقف باشد و آن را مخفی نگاه دارد این امر منجر به تدلیس در نکاح و فسخ عقد خواهد بود. عیوب زن در صورتی می تواند فسخ نکاح را به دنبال اورد که در حال عقد وجود داشته باشد.
در نتیجه در صورتی که عیب قابل رفع باشد و از روش هایی همچون درمان و عمل جراحی بتوان استفاده نمود به استناد عیب قبل برای مرد خیار فسخ وجود نخواهد داشت. نکته ای که در اینجا وجود دارد این است که هر کدام از زوجین در صورتی که قبل از عقد عالم به امراض فوق باشند بعد از عقد حق فسخ نخواهد داشت.
نحوه ی اثبات تدلیس در ازدواج به چه صورت است؟
- شهادت شهود
- اقرار تدلیس کننده
- امارات قضایی
سخن پایانی
در نهایت با اثبات تدلیس در ازدواج می توانید به فسخ نکاح و دریافت خسارات ناشی از آن بپردازید. برای تنظیم دادخواست تدلیس در نکاح بهتر است با وکیل خانواده متخصص در حقوق خصوصی مشاوره نمایید. گروه وکلای حق وران آماده پذیرش دعاوی در زمینه ی تدلیس در نکاح می باشد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، بهترین وکیل خانواده در تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دسترسی سریع به مقالات مربوط به این پادکست
فسخ نکاح: راهنمای جامع تفاوت با طلاق و شرایط قانونی فسخ عقد ازدواج
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!