قتل عمد یعنی سلب حیات از دیگری از روی عمد و با داشتن سوء نیت. تحقق جرم قتل عمد ،وجود و اثبات سه عنصر قانونی ، مادی و معنوی را نیازمند است که در صورت عدم احراز هر کدام از این عناصر، قتل عمد تحقق پیدا نخواهد کرد.
ارکان جرم قتل عمد
رکن قانونی
رکن قانونی یا عنصر قانونی یعنی عمل ارتکابی در قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده باشد مطابق ماده 289 قانون مجازات اسلامی، جنایت بر نفس عضو و منفعت به سه قسم عمدی، شبه عمد و خطای محض است.
ماده 290 قانون مجازات اسلامی، به تعریف جنایات عمدی پرداخته است.
از منظر این ماده چنانچه شخصی قصد ایراد جراحت به عده معین یا نامعین را داشته باشد و کار ارتکابی موجب جنایت بشود یا نشود یا هرگاه مرتکب کاری را عمدا انجام دهد که عمل ارتکابی موجب جنایت شود و یا اینکه قصد ایراد جنایت را داشته باشد بدون اینکه جمع خاصی مد نظرش باشد و… همگی از مصادیبق جرایم عمد به حساب میایند.
عنصر مادی جرم قتل عمد
قتل، زمانی عمد محسوب میشود که بر روی یک انسان زندهای که مورد حمایت قانون میباشد، انجام شود لذا اگر شخصی مهدورالدم باشد و توسط دیگری کشته شود، قتل فقط در معنای لغوی انجام شده و در معنای اصطلاحی انجام نپذیرفته است.
پس قتل نفس زمانی موجب قصاص میشود که شخص مستحق کشتن نباشد.
همچنین جنایت وارده بر شخص مُرده، قتل محسوب نمیشود و جرم بر میت میباشد که در قانون مجازات اسلامی ایران این عمل جرم انگاری شده است.
عنصر روانی جرم قتل عمد
جرم قتل زمانی عمدی محسوب میشود که قاتل در انجام فعل مجرمانه عمد داشته باشد و قصد حصول نتیجه از فعل ارتکابی را داشته باشد که این دو فعل در قالب سوء نیت عام و سوء نیت خاص بررسی میشوند.
سوءنیت عام
سوء نیت عام یعنی شخص قصد انجام فعل مجرمانه را داشته باشد.
سوءنیت خاص
سوء نیت خاص یا قصد حصول نتیجه یعنی فرد از انجام فعل قصد رسیدن به نتیجهای خاص را داشته باشد.
فعل و ترک فعل
قتل عمد نه تنها با فعل امکانپذیر است بلکه میتواند با ترک فعل نیز باشد. ماده 295 قانون مجازات اسلامی چنین بیان داشته هرگاه کسی فعلی که انجام آن را بر عهده گرفته یا وظیفه خاصی را که قانون بر عهده او گذاشته است، ترک کند و به سبب آن ، جنایتی واقع شود، چنانچه توانایی انجام آن فعل را داشته باشد نایت حاصل او مستند میشود و حسب مورد عمدی، شبه عمدی، یا خطای محض است مانند اینکه مادر یا دایهای که شیر دادن را بر عهده گرفته است، کودک را شیر ندهد یا پزشک یا پرستار وظیفه قانونی خود را ترک کند.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
شرایط قاتل
در جرم قتل مرتکب حتماً باید انسانی باشد که انسان دیگر را میکشد.
با توجه به این تعریف خودکشی یا معاونت در خودکشی جرم محسوب نمیشود زیرا عمل اصلی که خودکشی باشد جرم نبوده که معاونت در آن نیز جرم باشد.
در قتل وسیله موضوعیت ندارد و مهم نتیجه است که سلب حیات میباشد. چنانچه سلب حیات حاصل شود، جرم قتل محقق میشود.
مجازات قتل عمد
مجازاتهای قتل عمد شامل قصاص، دیه و حبس میباشد.
قصاص
قصاص یعنی گرفتن جان قاتل.
چنانچه اولیای دم رضایت ندهند، مجازات قاتل قصاص نفس میباشد یعنی جان در مقابل جان.
دیه
دیه از دیگر مجازاتهای قتل عمد به حساب میآید. زمانی که اولیای دم به جای قصاص بر سر دیه مصالحه کند یا قاتل به هر دلیلی قصاص نشود به اولیای دم، دیه تعلق میگیرد.
حبس
ماده 612 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده):
هرکس مرتکب قتل عمد شود و شاکی نداشته یا شاکی داشته ولی از قصاص گذشت کرده باشد و یا به هر علت قصاص نشود در صورتی که اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ۱۰ سال محکوم مینماید.
مطابق تبصره ماده 2 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری چنانچه دادگاه در حکم صادره مجازات حبس بیش از حداقل مجازات مقرر در قانون تعیین کند، باید مبتنی بر بندهای مقرر در این ماده و سایر جهات قانونی، علت صدور حکم به بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی را ذکر کند. عدم رعایت مفاد این تبصره موجب مجازات انتظامی درجه ۴ میباشد.
سخن پایانی
قتل عمد یعنی سلب حیات از شخص زنده با سوءنیت و از روی عمد.
مجازات قتل عمد در درجه اول شامل قصاص و در مراحل بعدی شامل دیه و حبس میباشد.
مقتول باید کسی باشد که مورد حمایت قانون است، پس چنانچه شخصی مهدورالدم باشد ، قتل به معنای اصطلاحی کلمه اتفاق نمیافتد.
همچنین مقتول باید زنده باشد و جنایت بر روی میّت، قتل نیست و خود به طور جداگانه جرم انگاری شده است.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل کیفری تهران، وکیل جعل و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!