حسب قواعد قانونی که برگرفته از شرع هستند؛ در ایران اگر فرزندی از والدین خود زودتر فوت کند از ما ترک پدر یا مادر خود ارثی نمی برد. البته تحت شرایطی می توان سهم الارث فرزندان فرزند (نوه ها) فوت شده را به آنان داد.
حال سوال اینجا مطرح می شود که چرا به این فرزند ارث نمی رسد؟ علت آن چیست؟ آیا راهی وجود دارد که این فرزند از والدین خود ارثی ببرد؟
اگر بخواهیم به صورت کلی پاسخ بدهیم باید بگوییم بله می شود. یعنی اگر فرزند زودتر از پدر و مادر فوت کند ارث می برد اما شرایطی دارد. با ما همراه باشید تا مفصل در این موضوع به بحث و گفت و گو بپردازیم.

چرا به فرزند فوت شده ارثی نمی رسد؟
مهم ترین مسئله این است که چرا این فرزند از پدر خود ارث نمی برد؟ چرا در مورد ارث فرزندان فرزند فوت شده یا همان نوه ها از جد خود ارثی نمی برند؟
در ابتدای مقاله بیان شد که در فقه اسلامی این قانون بیان می شود. و به تبع آن قانون مدنی در این مورد ماده قانونی تصویب کرده است. ما توان این را نداریم که به صورت دقیق به چرایی آن بپردازیم. بنابراین به مصلحتی که خداوند قرار داده بسنده می کنیم.
اما ممکن است در دولتی دیگر اینچنین قانونی نباشد. چرا که در دولت ها عقاید متفاوت است و سرچشمه قانونگذاری به یک شکل نمی باشد.
اما ماده 875 قانون مدنی به صراحت به این موضوع پرداخته: شرط وراثت زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر حملی باشد در صورتی ارث میبرد که نطفه او حینالموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود اگر چه فورا پس از تولد بمیرد.
بنابراین در قانون مدنی یکی از شروط ارث بری زنده بودن مورث است. پس اگر فرزندی از والدین خود زودتر وفات کند از ماترک ارثی نمی برد.
اگر فرزند قبل از والدین فوت کند، آیا به فرزندان متوفی ارث می رسد؟
این نکته را باید اول این مطلب بیان شود؛ طبق قاعده کلی اگر فرزند زودتر از والدین خود فوت کند به فرزندان آن ارثی نمی رسد. اما برای فهم بهتر می توان این عنوان را به دو بخش تقسیم کرد.
- والدین تنها یک فرزند داشته اند: در این حالت چون هیچ ورثه ای از درجه اول وجود ندارد ماترک به فرزندان فرزند متوفی اعم از پسر یا دختر داده می شود. به عنوان مثال رضا دارای سه فرزند به نام های سهراب، مازیار و ساناز دارد. او از پدر خود زودتر فوت می کند و هیچ خواهر یا برادری ندارد. پدر رضا 5 سال بعد به دلیل بیماری از دنیا می رود. در این حالت چون پدر رضا هیچ فرزندی ندارد ارث به درجه دوم می رسد و فرزندان رضا بنا به میزان سهم خود ماترک را تقسیم می کنند.
- والدین دارای فرزندان متعددی هستند: این متفاوت است. در این مورد چون وارثین درجه اول از طبقه اول حضور دارند دیگر به فرزندان فرزند فوت شده ارثی نمی رسد. مثال: پدر دارای 4 فرزند به نام های علی، جواد، محمد و مریم دارد. علی از پدر خود زودتر فوت می کند و دارای 2 فرزند است. پدر پس از 16 سال فوت می کند. در این حال دیگر 2 فرزند علی از ماترک ارث نمی برند چرا که جواد، محمد و مریم از درجه اول طبقه اول وجود دارند.
قانون ارث برای فرزند فوت شده قبل از مادر
همانطور که در ابتدای مقاله عنوان شد حسب ماده 875 قانون مدنی شرط ارث بری زنده بودن است. این ماده بیان می کند: شرط وراثت زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر حملی (جنین) باشد در صورتی ارث میبرد که نطفه در زمان مرگ مورث منعقد شده و زنده هم متولد شود اگر چه فورا پس از تولد بمیرد.
همچنین شرط دیگر در ارث بری نبود مانع است. به عنوان مثال یکی از طبقات ارث خواهر و برادر هستند. اگر متوفی دارای دو فرزند باشد و دو خواهر و یک برادر هم داشته باشد؛ با این که آنان زنده هستند اما در صورت وجود طبقه اول طبقه دوم ارث نمی برند. و در این حالت دو فرزند مانع از ارث بری خواهر و برادر می شوند.
این نکته را هم از یاد نبرید؛ اگر فرزند قبل از والدین فوت کند ارث نمی برد و تفاوتی ندارد که زودتر از پدر یا مادر خویش فوت کند. شما می توانید جهت اطلاع بیشتر به وکیل حقوقی تهران مراجعه کنید.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
اگر پسر زودتر از پدر فوت کند ارث می برد؟
این نکته را باید به صورت کلی بیان کرد که فرزندی اعم از دختر و پسر قبل از والدین خود فوت کند ارث نمی برد. اما همان طور که بیان شد این امکان وجود دارد تا به نحوی از انحا سهم الارث پسر فوت شده یا بیشتر یا کمتر را به فرزندان متوفی داد.
این مورد زمانی پیش می آید که پدر یا مادر به غیر از فرزند فوت شده فرزندان دیگری داشته باشد. یعنی از افراد درجه اول طبقه اول کسانی وجود داشته باشند. اما اگر از افراد درجه اول طبقه اول کسی نباشد قاعدتا ماترک به فرزندان فرزند فوت شده که همان نوه ها باشند می رسد.
پدری که از فرزند زودتر فوت کرده و سهم الارث آن به فرزندش نرسیده چه حکمی دارد؟
یکی از حالاتی که در فروض حقوقی مطرح است؛ این است که پدر از فرزند خود زودتر فوت می کند. و بنا به هر علتی ما ترک بین ورثه تقسیم نمی شود. مثلا بین ورثه در مورد تقسیم ترکه اختلافی حاصل شده و به دادگاه رجوع کرده اند. در این مابین یکی از ورثه فوت می کند. تکلیف چیست؟
در این حالت چون وارث در زمان مورث خود در قید حیات بوده علی القاعده مالک سهم خود بوده؛ بنابراین سهم الارث او بین ورثه که همان نوه ها هستند تقسیم می شود. به این مثال دقت کنید تا بهتر متوجه این امر شوید. پدری دارای 3 فرزند به نام های محسن، صادق و علی می باشد. پدر در سال 1398 فوت می کند. در این صورت ماترک متوفی باید بین محسن، صادق و علی تقسیم شود. اما محسن قبل از تقسیم ترکه فوت می کند. در این صورت باید سهم محسن را به فرزندانش بدهند و فرزندان محسن حسب قانون ارث را بین خود تقسیم کنند.
طرقی که پدر می تواند سهم الارث فرزند خود را به نوه های خود بدهد
همان طور که تا الان متوجه شدید اگر فرزند از پدر خود زودتر فوت کند دیگر فرزندانش از اموال پدربزرگ خود ارثی نمی برند. یعنی ارث فرزند فوت شده به فرزندانش نمی رسد. اما طرق مختلفی وجود دارد که پدر می تواند سهم الارث فرزند خود را که فوت کرده به فرزندان آن بازمانده بدهد.
الف) وصیت نامه:
همان طور که می دانید افراد می توانند در قالب وصیت نامه در مورد اموال خود قبل از مرگ تصمیم بگیرند. البته این نکته را از یاد نبرید که وصیت کننده تنها تا یک سوم اموال خود را می تواند وصیت کند و مازاد را باید وراث تنفیذ کنند. بنابراین پدربزرگ می تواند تا قبل از فوت خویش در قالب وصیت نامه هر مقدار که بخواهد به نوه های خود اموالی را بدهد.
ب) هبه:
پدربزرگ می تواند هر چقدر از اموال خود را که بخواهد چه به میزان سهم فرزند خود که فوت کرده و چه بیشتر در قالب عقد هبه به نوه های خویش بدهد. این نکته را مد نظر داشته باشید چون هبه عقدی است عینی باید قبل از فوت صورت گیرد و قبض و اقباض صورت گیرد.
ج) صلح نامه:
یکی دیگر از طرقی که می توان اموالی را به بازمانگان فرزند متوفی داد در قالب صلح نامه است. در صلح نامه می توان مال را قبل و یا بعد از وفات صلح کننده به افراد مد نظر داد.
د) تملیک مال:
این روش قبل از فوت پدر می باشد. که راحت ترین کار ممکن است. این تملیک ممکن است دادن ملک و یا وجه نقد باشد. اگر ملکی باشد؛ پدربزرگ با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی می تواند آن ملک را به نام نوه های خود بزند. و بدین نحو سهم فرزند خود را به نوه هایش بدهد.
همان طور که مشاهده کردید طرق مختلفی برای این امر وجود دارد. شما این امکان را دارید که به وکیل ارث در تهران مراجعه کنید و با مشاوره ای دقیق دست به این امر زنید. این کار عقلایی ترین امر ممکن است. چرا که وکیل شما را به بهترین نحو ممکن راهنمایی می کند.
سخن پایانی
همان طور که مشاهده کردید ما در این مقاله به قانون ارث برای فرزند فوت شده قبل از پدر پرداختیم.
اگر فرزند قبل از پدر فوت کند به این علت که وجود ندارد دیگر نمی تواند از پدر خود ارث برد. در این حالت پدر می تواند با طرق مختلفی به نوه های خود اموالی را بدهد. و این کار بر خلاف قانون نمی باشد. چرا که هر شخص اختیار اموال خود را دارد و می تواند در آن ها هر دخل و تصرفی که بخواهد انجام دهد. بهترین مشاور برای این امر قاعدتا وکیل حقوقی تهران است که می تواند به شما راهنمایی دهد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل خانواده، وکیل ارث در تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.

دیدگاه کاربران
ب نظر من کسی ک پدرخود را از دست داده و یتیم شده باید مشابه پدرش ارث ببرد و این قانون واقعا ظالمانه هستش
قانون ظالمانه ای که اگر فرزند زودتر از پدر فوت کند به بچه های او ارثی از پدر بزرگ نمیرسد باید تغییرکند چون واقعا بی عدالتی در حق نوه هایی است که پدر خود را از دست داده اند. در این مواقع در اکثر کشورها نوه ها از پدر بزرگ ارث میبرند