مطالبه اجرت المثل اموال میزان مبلغی است که به واسطه عرف یا حکم مراجع قضایی، به علت استیفاء و بهره برداری از اموال دیگری معین می شود که منتفع ملزم به پرداخت مبلغ به مالک مال می باشد. به زبان ساده تر اجرت المثل زمانی تعلق می گیرد که طرفین با یکدیگر توافقی نداشته باشند و آنچه عرف است به طرفین تعلق می گیرد.
یعنی اجرت المثل همان طور که از نامش پیداست زمانی تعلق می گیرد که فرد از مال یا خدمتی کسی بهره می برد و باید اجرت آن را پرداخت کند. حال به آن پاداشی که به فرد می دهند اجرت المثل می گویند.
ما در این مقاله به تعریف و بیان شرایط اجرت المثل می پردازیم. با ما همراه باشید تا بیشتر با این موضوع فراگیر آشنا شوید.
اجرت المثل
اگر کسی از کار یا مال دیگری منفعتی ببرد، خواه با اذن و اجازه صریح یا ضمنی مالک یا بدون اذن وی باشد، در صورتی که توافقی بابت پرداخت اجرت صورت نگرفته باشد، منتفع ملزم است مبلغی را با عنوان اجرت المثل به مالک بپردازد.
تنها در یک حالت است که شخص الزامی به پرداخت اجرت المثل استیفا از اموال را به مالک ندارد؛ آن حالتی است که مالک اذن انتفاع و بهره برداری از اموال را به صورت رایگان و مجانا به شخص داده باشد.
اصولا زمانی صحبت از اجرت المثل می شود که قرارداد یا توافقی میان طرفین وجود نداشته باشد یا وجود داشته و باطل شده است. زیرا در صورت وجود توافق یا قرارداد، مبلغ مندرج در قرارداد که پرداخت می شود که اجرت المسمی نام دارد.
اجرت المسمی نیز مبلغی است که در قرارداد و با رضایت طرفین ذکر می شود. ریشه قراردادی دارد و قابل اعتراض نیست. به زبان ساده تر اجرت المسمی یعنی مبلغی که بین طرفین معین می شود.
نحوه مطالبه اجرت المثل
اجرت المثل اموال زمانی قابل مطالبه است که شخص از مال دیگری منتفع شود بی آنکه عین مال را از بین ببرد و قراردادی میان طرفین وجود نداشته باشد و یا قرار دادی بوده و به هر علت باطل می شود. با این شرایط شخص ملزم است که مبلغی را به عنوان اجرت المثل به مالک بپردازد. و اذن یا عدم اذن مالک تاثیری در الزام منتفع به پرداخت اجرت المثل ندارد.
در اموال مشاعی که دو یا چند نفر درآن شریک هستند و در ذره ذره ملک، مالک هستند، چنانچه شریکی بدون اذن سایر شرکا مال مشاعی را تصرف کند باید اجرت المثل ایام تصرف را به شرکا بپردازد. این حکم در جایی که اموال مورثی است نیز مجرا خواهد بود.
میزان و نحوه تعیین اجرت المثل
میزان مبلغ اجرت المثل بسته به دادخواست متفاوت است و عوامل متعدد مانند نوع مال، نحوه استفاده و مدت زمان تصرف و غیره در محاسبه آن موثر است و بر اساس نظریه کارشناس و یا با مراجعه به عرف تعیین می شود. اصولا نظر کارشناس راجع به مبلغی که تعیین شده است قابل اعتراض از جانب خواهان و خوانده می باشد. همان طور که بیان شد حسب ماده 260 آیین دادرسی مدنی؛ پس ابلاغ نظریه ی کارشناسی طرفین می توانند با شرایطی ظرف مدت یک هفته نسبت به نظر کاشناس اعتراض کنند.
مهم ترین عامل در تعیین میزان اجرت المثل عرف است. به عنوان مثال: اگر در نکاحی، مهریه زوحه مشخص نشده باشد؛ باید به عرف مراجعه کرد. منظور از عرف، عرف منطقه و خانواده آن دختر می باشد. ممکن این است در عرف خانوادگی آن دختر 114 سکه مرسوم باشد ولی ممکن است همان دختر با همان شرایط در شهر دیگر مهریه 250 سکه ای داشته باشد.
بنابراین با توجه به عرف می توان میزان اجرت المثل را معین کرد البته به صرف عرف نیست و باقی شرایط موثر هستند.
شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به عناوین ذیل مراجعه فرمایید:
اجرت المثل زن و نحوه محاسبه آن
استحقاق دریافت اجرت المثل به مالک از چه زمانی است؟
مدت زمان اجرت المثل ایام تصرف در موضوعات گوناگون، متفاوت است. به عنوان مثال در دعاوی تصرف، مالک از زمان شروع تصرف تا پایان تصرف، حق مطالبه اجرت المثل را دارد.
در قراردادهای اجاره از زمانی که مدت قرارداد اجاره منقضی شود تا زمانی که مستاجر عین مستاجره را در تصرف دارد، موجر مستحق اجرت المثل است. آنچه قانونگذار در قانون مدنی به آن اشاره کرده است آن است که میزان اجاره بها برابر با نرخ روز است. و همانطور که بیان شد این مبلغ با توجه به شرایط گوناگون سنجیده می شود و ممکن است از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت باشد.
شرایط پرداخت اجرت المثل
- الزام به پرداخت اجرت المثل، ویژه کاری است که مشروع و مباح باشد و اگه شخصی از کسی بخواهد سرقتی برای او انجام دهد چنین کاری اجرت ندارد. منظور آن است که باید عمل وی قانونی و مشروع باشد.
- اگر متقاضی، انجام کاری را از شخص به سود دیگری بخواهد باز هم باید اجرت المثل عامل را بپردازد.
- در صورتی که تنها بخشی از کار انجام شود، فقط نسبت به همان بخش اجرت المثل تعلق می گیرد.
دادگاه صالح به رسیدگی
دادخواست مطالبه اجرت المثل اموال در دو مرجع عمومی حقوقی و شورای حل اختلاف قابل رسیدگی است. که اگر مبلغ مقوم شده تا 100/000/000 میلیون تومان باشد در صلاحیت شورای حل اختلاف رسیدگی می شود و چنانچه بیش از مبلغ مذکور باشد، دادخواست باید به دادگاه عمومی حقوقی تقدیم شود. و در آنجا با توجه به شرایط پرونده به آن رسیدگی می شود.
چند نکته
- ماذون بودن متصرف نافی مسولیت او برای پرداخت اجرت المثل ایام تصرف نخواهد بود و فقط علت ضمان متفاوت است. شخصی که بدون اجازه مالک، تصرف کرده است از باب غصب ضامن است. و شخصی که ماذون در تصرف بوده است از باب استیفاء ضامن است. یعنی طرف باید بهای آنچه را که مصرف کرده است را بپردازد.
- هر گاه اذن در انتفاع صریح یا ضمنی، مجانی باشد. انصراف مالک اذن سابق را از بین نمی برد ولی از زمان اعلام نارضایتی مالک، شخص ملزم به پرداخت اجرت المثل خواهد بود. برای فهم بهتر این مطلب بهنر است مثالی بزنیم. به عنوان مثال اگر شما خانه ای دارید و برادرتان در حال ساخت خانه ای جدید است. و خانه را مجانا به او می دهید مشرط به اینکه وقتی خانه او تکمیل شد. ملک شما را تخلیه کند. اما شما در این بین از این موضوع پشیمان می شوید و به او اطلاع می دهید که من بعد استیفای او از ملک مجانی نخواهد بود. در این صورت باید اجرت المثل را بدهد.
- خسارت با اجرت المثل متفاوت است. ممکن است غاصب علاوه بر غصب ملک به آن خساراتی نیز وارد کند. که در این حالت علاوه بر اجرت المثل، محکوم به پرداخت خسارات وارده به ملک نیز میشود.
- فقط مالک یا نماینده قانونی او می تواند اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه نماید.
سخن پایانی
مطالبه اجرت المثل اموال در در قانون مدنی است. وفق ماده 336 قانون مدنی، هر کس به دستور دیگری اقدام به انجام عملی کند. که عرفا برای آن عمل اجرتی بوده و آن شخص عادتا محیای آن عمل باشد. عامل مستحق اجرت المثل عمل خود است مگر اینکه قصد تبرع داشته است.
همانطور که متوجه شدید در هیچ شرایطی نمیتوان از پرداخت اجرت المثل سر باز زد. و باید آن را پرداخت کرد چرا که از مل یا عمل دیگران انتفاعی بده می شود پس باید اجرت آن را پرداخت. مگر آن که شخص عمل نامشروع و خلاف و قانونی را انجام دهد که مستحق اجرت نباشد.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل حقوقی تهران، وکیل قاچاق کالا و ارز، وکیل وقف تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!