دعوای واهی چیست؟ تعریف و ویژگی ها

طرح دعاوی در مراجع قضایی حق قانونی هر شهروندی برای احقاق حقوق از دست رفته اش است؛ با این حال، گاه این ابزار قانونی دست خوش سوءاستفاده قرار گرفته و برخی افراد با اهدافی نظیر اطاله دادرسی، کینه توزی یا ایجاد فشار بر طرف مقابل، اقدام به طرح دعوای بدون پشتوانه و واهی می کنند. این پدیده نه تنها وقت مراجع قضایی را هدر می دهد، بلکه موجب ورود خسارات مادی و معنوی به خوانده می شود. در این مقاله به بررسی ماهیت دعوای واهی، ابعاد حقوقی آن و تمایز آن با نهادهای قانونی مربوطه می پردازیم.

تعریف دعوای واهی

ما برای درک بهتر این عنوان حقوقی ابتدا معنای لفظی آن را مورد بررسی قرار می دهیم. واهی بر اساس لغت نامه دهخدا به معنای سست و ضعیف است. این معنای لفظی چندان از مصطلح حقوقی آن دور نیست. در اصطلاح حقوقی دعوای واهی دعوایی است که در آن خواهان بدون هیچ دلیل و سند و مدرک اقدام به طرح دعوا علیه خوانده می کند. چون در این نوع دعوا مدارکی دال بر پایمال شدن حقوق خواهان وجود ندارد، به آن دعوای واهی می گویند.

طرح دعوای واهی می تواند بنا به دلایل مختلفی باشد. مثلا می تواند برای اطاله دادرسی یا همان وقت کشی باشد. حتی ممکن است برای یک کینه توزی قدیمی باشد. گاها ممکن است برای به حاشیه کشاندن یک پرونده مطرح شود. به هر روی، این نوع دعوا هیچ گونه پشتوانه ای ندارد و سند و مدرکی برای اثبات آن موجود نیست. بنابراین اگر بخواهیم تنها در یک جمله این نوع دعوا توضیح دهیم باید بگوییم دعواییست که با سوء نیت اقامه می شود. پس قانونگذار باید به نحوی مثلا با قانون جدید جلوگیری از دعوای واهی کند.

تامین دعوای واهی چیست؟

منظور از تامین آن است که باید خواهان دعوا به این دلیل که دعوا واهی بوده و این امر بسیار ممکن است که دعوا به نتیجه نرسد. چرا که دعوا بی اساس بوده و سند و مدرکی وجود نداشته است. بنابراین خواهان دعوا برای این که خوانده دچار ضرر و زیان نشود باید مالی را به عنوان تامین دعوا قرار دهد تا اگر خوانده نا به حق گرفتار شود بتواند با آن چیزی که در اختیار دارد جبران مافاد کند.

تامین دعوای واهی امری است کاملا قانونی، چرا که در ماده 109 قانون آیین دادرسی مدنی به صراحت اشاره شده و دریافت تامین را در دعوای اصلی و طاری و حتی امور حسبی به جز موارد استثنا را ممکن ساخته است. بنابراین تامین دعوای واهی از این قاعده مستثنی نیست.

این نکته را باید بیان کنیم که تا زمانی که خواهان تامین دعوای واهی را پرداخت نکرده باشد روند رسیدگی متوقف می شود.

ویژگی های تامین دعوای واهی

1. ایراد تامین دعوای واهی لزوماً می‌بایست مورد درخواست خوانده قرار گیرد و دادگاه نمی‌تواند رأساً این تامین را مقرر نماید.
2. مهلت ایراد تامین واهی تا پایان جلسه اول دادرسی است.
3. اگر دادگاه ایراد تامین دعوای واهی را بپذیرد، قرار تامین دعوای واهی صادر و رسیدگی به دعوی را منوط به سپردن تامین از جانب خواهان می‌کند.
4. میزان تامین بستگی به نظر قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده دارد و نظر ایشان غیرقابل اعتراض است.
5. تامین واهی می‌تواند نقد یا غیرنقد باشد و میزان آن بستگی به نظر دادگاه دارد.
6. مهلت سپردن تامین از مواعد قضایی بوده و بستگی به نظر قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده دارد.
7. تا زمانی که مهلت خواهان جهت سپردن تامین منقضی نشده است، رسیدگی به دعوی با صدور قرار توقیف دادرسی، متوقف می‌شود.
8. چنانچه خواهان تامین مورد نظر دادگاه را نسپارد، به درخواست خوانده قرار رد دادخواست خواهان توسط دادگاه صادر می‌گردد. اما اگر مهلت مقرر سپری شود و خوانده تقاضای رد دادخواست خواهان را ننماید و سپس خواهان تامین مورد نظر را بسپارد، دادخواست خواهان رد نمی‌شود.

دفاع در دعوای واهی

ممکن است این سوال برای شما پیش آید که آیا می توان در برابر دعواهی واهی دفاع کرد؟ یا بهتر است بگوییم که آیا اصلا دفاع ممکن است؟ اگر ممکن است چگونه باید این عمل را انجام دهیم؟ شما هنگامی که به عنوان خوانده دعوای واهی قرار می گیرید همان ابتدا مشخص نمی شود که دعوا واهی است. منظور آن است که به راحتی نمی توان متوجه شد که دعوا واهی است.

بنابراین شما باید در جایگاه خوانده از موقعیت خود دفاع کنید. قانون برای چنین مواردی که ممکن است طرف مقابل بی دلیل دچار آسیب شود، جبران خسارت مادی و معنوی برای فرد در نظر گرفته است.

سخن پایانی

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل بهترین وکیل حقوقی تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.