فسخ نکاح یکی از راههای انحلال عقد ازدواج است که در کنار طلاق، به زوجین اجازه میدهد به رابطه زناشویی پایان دهند. این انحلال بر خلاف طلاق، یکطرفه بوده و نیازمند دلایلی است که قانون به صراحت آنها را برشمرده است—یعنی وجود عیوب مصرح و جدی در یکی از طرفین (مانند عنن، جذام، یا نابینایی). حق فسخ باید فوری اجرا شود وگرنه ساقط میگردد. این مقاله با تمرکز بر تفاوتهای بنیادین میان فسخ نکاح و طلاق، به ویژه در نحوه اعمال و مهمتر از آن، آثار مالی آنها میپردازد تا روشن سازد که سرنوشت مهریه در هر یک از این دو شیوه انحلال، قبل و بعد از نزدیکی، چگونه تعیین میشود.
فسخ نکاح
عقد نکاح مانند دیگر عقود مطروحه در قانون مدنی تحت شرایطی منحل می شود. یکی از طرق انحلال آن به وسیله فسخ می باشد. فسخ عبارت است از پایان دادن یک طرفه به عقد نکاح، به دلیل پدید آمدن عیوب مصرح در قانون که برای هر یک از زن و مرد بیان شده است. حق فسخ باید فورا اعمال و اجرا شود. و هر یک از زوجین زمانی که یکی از عیوب موجب فسخ را مشاهده کنند تا قبل از گذشت مدت باید عقد را فسخ نمایند. زیرا بعد از گذشت مدت طولانی از مشاهده آن عیب، دیگر امکان فسخ نکاح وجود نخواهد داشت. در مقاله ذیل به تفاوت فسخ نکاح و طلاق در پرداخت مهریه می پردازیم.
موجبات فسخ نکاح
عیوبی در هر یک از زن و مرد وجود دارد که مانع از ایفای وظایف زناشویی می شود. از جمله:
موارد فسخ نکاح از سوی زوجه:
- عنن (به شرط انکه بعد از یک سال از تاریخ رجوع زوجه به دادگاه رفع نشود)
- حضاء (اخته یا فقدان علائم رجلیت)
- مقطوع بودن آلت تناسلی
موارد فسخ نکاح از سوی زوج:
- قرن
- جذام
- بر(لکه های پوستی)
- افضا
- زمین گیری
- نابینایی هر چشم
تفاوت فسخ نکاح و طلاق
- طلاق مختص نکاح دائم است در حالی که فسخ هم در نکاح دائم و هم موقت وجود دارد.
- طلاق نیازمند رعایت تشریفات است در حالی که فسخ نیازی به تشریفات ندارد.
- در طلاق نیازمند دو شاهد عادل مرد هستیم در حالی که این مورد را در زمینه فسخ نداریم.
- اگر قبل از نزدیکی طلاق واقع شود زن مستحق نصف مهریه است. در حالی که اگر قبل از نزدیکی فسخ انجام شود به زن مهریه ای تعلق نمی گیرد. مگر در مورد عنن که زن مستحق نصف مهریه خواهد بود.
- طلاق معمولا از جانب مرد صورت می گیرد مگر وجود موارد خاص. در حالی که فسخ هم از جانب مرد و هم زن امکان پذیر است.
- وقتی طلاقی صورت می گیرد این امر باید به ثبت برسد. زیرا ضمانت اجرای عدم انجام این امر، حبس تعزیری تا یک سال خواهد بود. در حالی که در فسخ به این صورت نمی باشد.
- در طلاق رجعی زن در مدت عده امکان رجوع دارد در حالی که در فسخ امکان رجوع وجود ندارد.
- ارجاع به داوری در طلاق داریم اما در فسخ نداریم.
- در طلاق رجعی اگر زن و مرد در مدت عده فوت نمایند از یکدیگر ارث می برند. در طلاق بائن و فسخ نکاح این چنین نیست. در طلاق رجعی در زمان عده نفقه زن به عهده شوهر می باشد در حالی که در فسخ نکاح نفقه به زن تعلق نمی گیرد مگر حامله باشد.
تفاوت فسخ نکاح و طلاق در پرداخت مهریه
مطابق ماده 1101 قانون مدنی، هرگاه فسخ نکاح قبل از نزدیکی صورت گیرد زن حق دریافت مهریه را ندارد. جز درصورت عنن بودن مرد (مرد توانایی انجام عمل زناشویی به صورت دائمی و یا برای مدت طولانی را نداشته باشد)، که فقط در این مورد زن مستحق نصف مهریه می باشد. در اینجا اگر مهریه را دریافت کرده باشد باید به شوهر سابق خود برگرداند. در حالی که در فرض طلاق قبل از نزدیکی، زن مستحق نصف مهریه می باشد.
زمانی که فسخ بعد از نزدیکی باشد زن مستحق تمام مهریه است. حسب ماده 1082 قانون مدنی با وقوع نزدیکی مالکیت زوج بر مهریه خویش مستقر می شود. در طلاق نیز زن بعد از نزدیکی مستحق تمام مهریه می باشد.
به نظر اکثریت حقوقدانان اگر فسخ نکاح در حالتی باشد که علت آن تدلیس زن باشد در هیچ فرضی نه در نزدیکی و نه عدم نزدیکی مهریه به وی تعلق نمی گیرد.
سخن پایانی
این موضوع یکی از مباحث چالش برانگیزی است که پرسش های زیادی درباره آن مطرح است. به همین خاطر در مقاله فوق به بررسی دریافت مهریه در فرض طلاق و فسخ نکاح پرداختیم و موارد آن را به تفکیک بیان نمودیم.
خدمات گروه وکلای حق وران
گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل بهترین وکیل حقوقی تهران، بهترین وکیل خانواده در تهران و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.
مشاوره رایگان
اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.
مشاوره حضوری
برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.
مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین
سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.
دسترسی سریع به مقالات مربوط به این پادکست
فسخ نکاح: راهنمای جامع تفاوت با طلاق و شرایط قانونی فسخ عقد ازدواج
دیدگاه کاربران
تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت میکند!