جرم جعل و عواقب آن

روش معمول جعل عبارت است از تهیه یک نوشته جعلی و امضای نام دیگری بر روی آن یا ایجاد تغییر اساسی در نوشته معتبری که قبلا توسط دیگری امضا شده است. جعل یکی از جرایم یقه سفید یا بدون خشونت است.

هر یک از کارمندان و مسئولان دولتی که مرتکب جرم جعل شوند، علاوه بر مجازات های اداری و جبران خسارت وارده، به حبس از یک تا پنج سال جزای نقدی‌ محکوم خواهد شد.

تعریف جعل

چک، اسناد قابل معامله، قراردادها، وصیت نامه ها، اسناد و مدارک از جمله اسنادی هستند که ممکن است در معرض جعل قرار بگیرند. اما جعل شامل برخی از اسنادی نیز می شود که هیچ اثر قانونی ندارند اما معمولا در دنیای تجارت به آن ها استناد می شود، مانند توصیه نامه جعلی برای استخدام.

روش معمول جعل عبارت است از تهیه یک نوشته جعلی و امضای نام دیگری بر روی آن یا ایجاد تغییر اساسی در نوشته معتبری که قبلا توسط دیگری امضا شده است. جعل یکی از جرایم یقه سفید یا بدون خشونت است. اساسی ترین نوع جعل غیر خشونت آمیز، استفاده غیر مجاز یا از امضای شخص دیگری است.

چگونگی جرم جعل

مطابق ماده 523 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)

جعل و تزویر عبارتند از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر یا بکار بردن مهر دیگری ‌بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب.

یا شامل جعل امضای یک فرد، به منظور دسترسی به اطلاعات امن آن ها، مانند سوابق شخصی یا حساب های بانکی است. یک مثال رایج ،جعل امضای یک فرد در چک سفید است. جعل ممکن است شامل ایجاد اسناد تقلبی نیز باشد. یا ممکن است شامل کپی کردن امضای یک فرد و سپس قرار دادن آن بر روی سند دیگری بدون رضایت یا اطلاع آنها باشد.

انواع جرم جعل

در بررسی جرم جعل به دو نوع جرم بر می خوریم که باید بتوانیم آن ها را از یکدیگر تفکیک کنیم.

1. جعل مادی: یعنی جاعل با یک عمل فیزیکی، بتواند تغییراتی در مدل اصلی به وجود آورد. مثلا با تراشیدن یا خراشیدن یا انجام هر نوع عمل مادی، شخص جعل را در سند و نمونه اصلی پدید می آورد. ماده ۵۳۲ قانون مجازات اسلامی به جعل مادی نظارت دارد.
2. جعل معنوی: جاعل بدون ایجاد تغییر در نمونه اصلی، مطلبی را به قصد زیان به اعتبار شخص در سند یا نمونه اصلی درج کرده و صحت آن را خدشه دار می کند. ماده 534 قانون مجازات اسلامی به جعل معنوی یا مفادی اشاره دارد. این نوع جعل توسط کارکنان ادارات دولتی و مراجع قضایی واقع می شود و افراد عادی نمی توانند مرتکب جعل معنوی یا مفادی شوند .

جرم جعل سند رسمی و مجازات آن

طبق ماده 532 قانون مجازات اسلامی، هر کارمند یا مسئول دولتی که در اجرای وظایف خود در نوشته ها، اسناد، سجلات، دفاتر رسمی یا مواردی مشابه تزویر کند. مثل جعل امضا، مهر، خط، الحاق کلمه یا تغییر نام ها، علاوه بر پیامدهای اداری و جبران خسارت، به حبس از یک تا پنج سال یا جریمه نقدی از پنجاه میلیون تا دویست و پنجاه میلیون ریال محکوم می شود.

جرم جعل سند عادی و مجازات آن

مطابق ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی هر کس در اسناد یا نوشته های غیر رسمی جعل یا تزویر کند یا با علم به جعل و تزویر آن ها را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از سه ماه تا یک سال یا به 25/000/000 تا 100/000/000 ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

انواع مجازات در جرم جعل

الف )جعل اسکناس و اسناد تعهدآور بانکی

ماده 526 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)

طبق قانون، اگر کسی اسکناس، اسناد بانکی مانند برات‌های بانکی یا چک‌های بانکی، سایر اسناد تعهدآور بانکی، اوراق بهادار، یا حواله‌های دولتی را با نیت ایجاد اختلال در وضعیت مالی، اقتصادی، امنیت سیاسی یا اجتماعی جعل کند. وارد کشور کند یا با علم به جعلی بودن آنها استفاده نماید. و در صورتی که به عنوان مفسد فی الارض یا محارب شناخته نشود. به حبس از پنج تا بیست سال محکوم خواهد شد.

ب) جعل مدارک تحصیلی و آموزشی

ماده 527 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس مدارک اشتغال به تحصیل یا فارغ‌التحصیلی یا تاییدیه یا ریز نمرات تحصیلی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی‌داخل یا خارج از کشور یا ارزشنامه‌های تحصیلات خارجی را جعل کند یا با علم به جعلی بودن آن را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت، به‌حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد.

اگر کارمندی از وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها یا موسسات دولتی، شهرداری‌ها، یا نهادهای انقلاب اسلامی دست به جعل یا استفاده از اسناد جعلی بزند، به حداکثر مجازات محکوم می‌شود.

پ) جعل امضای مسئولین و اسناد دولتی

ماده 525 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس یکی از اشیای ذیل را جعل کند یا به علم به جعل یا تزویر استعمال کند یا داخل کشور نماید علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد:

1. احکام یا امضاء یا مهر یا دستخط معاون اول رئیس جمهور یا وزراء یا مهر یا امضای اعضای شورای نگهبان یا نمایندگان مجلس شورای‌اسلامی یا مجلس خبرگان یا قضات یا یکی از روسا یا کارمندان و مسوولین دولتی از حیث مقام رسمی آنان.
2. مهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکتها یا موسسات یا ادارات دولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی.
3. احکام دادگاه ها یا اسناد یا حواله‌های صادره از خزانه دولتی.
4. منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره به کار می‌رود.
5. بانک‌ها اسکناس رایج داخلی یا خارجی را منتشر می‌کنند، برات‌ها را قبول می‌کنند، چک‌ها را صادر می‌کنند، و سایر اسناد تعهدآور بانکی را انجام می‌دهند.

ت)جعل کردن توسط کارکنان دولتی

ماده 534 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

(جزای نقدی اصلاحی 1399/11/08)- هر یک از کارکنان ادارات دولتی و مراجع قضائی و مأمورین به خدمات عمومی که در تحریر نوشته‌ ها و قراردادهای راجع به وظایفشان ‌مرتکب جعل و تزویر شوند اعم از این که موضوع یا مضمون آن را تغییر دهند یا گفته و نوشته یکی از مقامات رسمی، مهر یا تقریرات یکی از طرفین را ‌تحریف کنند یا امر باطلی را صحیح یا صحیحی را باطل یا چیزی را که بدان اقرار نشده است اقرار شده جلوه دهند علاوه بر مجازات‌ های اداری و جبران ‌خسارت وارده به حبس از یک تا پنج سال یا 50/000/000 تا 250/000/00 ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.

نحوه اثبات جرم جعل

برای اثبات جرم جعل، عناصر متعددی وجود دارد که برای مجرم شناخته شدن متهم باید وجود داشته باشد. از جمله: یک فرد باید بتواند سند جعلی را بسازد. استفاده کند. در اختیار داشته باشد یا تغییر دهد. جرم جعل وقتی اتفاق می افتد که تغییر داده شدن نمونه اصلی بتواند بر حقی قانونی اثر بگذارد.

عوامل تحقق جرم جعل به شرح ذیل تقسیم بندی می شود:

• ساختن نوشته یا سند.
• تغییر در تاریخ یا متن اسناد.
• الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر.
• بکار بردن مهر دیگری ‌بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب.

سخن پایانی

جعل، در قانون، می تواند یک نوشته دروغین به قصد کلاهبرداری باشد و لازم نیست که حتما یک دست خط باشد. جرم جعل، حکاکی و تغییر را نیز شامل می شود. از آن جایی که مباحث مربوط به جرم جعل و مصادیق آن به مهارت بالایی نیاز دارد حضور یک وکیل متخصص در کنار متضررین از این جرم بسیار احساس می شود. از این رو به مخاطبان گرامی توصیه می نماییم در صورت بروز مشکلات ناشی از این جرم با یک وکیل مشاوره داشته باشید.

خدمات گروه وکلای حق وران

گروه وکلای حق وران پاسخگوی نیازهای شما در مسائل مختلف حقوقی از قبیل وکیل کیفری تهران، وکیل جعل، وکیل قاچاق کالا و ارز و … می باشد. خدمات حق وران به صورت ارائه مشاوره حضوری، تلفنی، آنلاین می باشد.

مشاوره رایگان

اگر به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر و پرسش و پاسخ یا وکلای حق وران هستید می توانید از لینک ( مشاوره رایگان) اقدام کنید.

مشاوره حضوری

برای مشاوره حضوری با گروه وکلای حق وران، می توانید با شماره های (۰۲۱۸۸۱۰۹۵۶۰) تماس بگیرید و وقت خود را رزرو کنید.

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین

سریع ترین و بهترین راهکار برای حل مشکلات حقوقی و گرفتن راهکار مشاوره حقوقی است. تیم ما در طول روزهای کاری آماده پاسخگویی به شماست. با تماس با ما و یا رزرو وقت مشاوره، شما می توانید به صورت مستقیم با یک مشاور حقوقی ارتباط برقرار کنید. برای مشاوره باید از طریق لینک زیر (رزرو مشاور) اقدام به رزرو مشاوره نمایید. پس از پرداخت وجه مشاوره و دریافت شماره تماس وکیل، در اسرع وقت می توانید با وکیل مورد نظر ارتباط برقرار کنید.